Morze Kaspijskie — 30 ciekawostek
Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wiesz to wszystko? Udowodnij.
Rozwiąż quiz z 30 pytańIkra których ryb z Morza Kaspijskiego jest ceniona jako kawior?
Tym rybom grozi wyginięcie z powodu przełowienia i zanieczyszczeń wody.
Stolica którego państwa jest najstarszym i największym portem nad Morzem Kaspijskim?
Baku to zarazem największe miasto tego kraju, położone we wschodniej jego części.
Duże złoża jakiego surowca kryje dno Morza Kaspijskiego?
Złoża te sprawiają, że region jest ważny dla światowej gospodarki, i stały się zarzewiem sporu między państwami nadbrzeżnymi.
Ile państw ma dostęp do Morza Kaspijskiego?
Są wśród nich Kazachstan, Rosja, Turkmenistan i Iran.
Na jakich kontynentach leży Morze Kaspijskie?
To bezodpływowe słone jezioro reliktowe; europejska jest tylko jego północna część.
Na którym brzegu Morza Kaspijskiego leży Baku?
Miasto leży nad Zatoką Bakijską, w pobliżu pól naftowych.
Jaka impreza sportowa odbyła się po raz pierwszy w 2015 roku w Baku?
W latach 2011–2015 rozgrywano tu także kobiecy turniej tenisowy Baku Cup, zaliczany do cyklu WTA Tour.
Co odkładało się na dnie Morza Kaspijskiego, gdy wysychało ono w suchych okresach?
Pokłady te przykryły później osady naniesione przez wiatr.
Z którym morzem łączy Morze Kaspijskie żegluga przez Kanał Wołga-Don?
Inne kanały łączą akwen z Bałtykiem, Morzem Białym i Moskwą.
Jaki procent wód wpływających do Morza Kaspijskiego dostarcza Wołga?
Zakłócenia w dopływie tej rzeki przyczyniają się do obniżania poziomu akwenu.
Na którym półwyspie leży Baku?
Na terenie miasta leży jezioro Böyükşor, największe na tym półwyspie.
O co spierały się państwa nadkaspijskie z powodu złóż na dnie Morza Kaspijskiego?
Region jest ważny dla światowej gospodarki właśnie ze względu na bogactwa dna.
Jaką powierzchnię ma w przybliżeniu Morze Kaspijskie, największe jezioro świata?
Powierzchnia zmienia się wraz z poziomem wody: w 1930 roku sięgała 442 tys. km².
Która z tych rzek wpada do Morza Kaspijskiego?
Do tego samego akwenu uchodzą również Ural i Wołga.
Jak nazywał się dawny ocean, którego reliktem jest Morze Kaspijskie?
Pozostałościami tego samego oceanu są także Morze Śródziemne i Morze Czarne.
Jaka jest maksymalna głębokość Morza Kaspijskiego?
Mimo takiej głębi wody na północnych krańcach akwenu są płytkie i słodkie.
W którym roku podpisano Konwencję o Statusie Prawnym Morza Kaspijskiego?
Porozumienie dotyczy akwenu, o którego zasoby rywalizowały wszystkie państwa nadbrzeżne.
Który starożytny autor używał już nazwy „Morze Kaspijskie”?
Autor ten zapisywał tę nazwę po grecku: Κασπίη θάλασσα.
Jakie zasolenie osiąga woda w zamkniętej kaspijskiej zatoce Kara-Bogaz-Goł?
W środkowej i południowej części akwenu zasolenie sięga 10–13‰, a na północnych krańcach wody są słodkie.
Co miał spowodować w średniowieczu wzrost poziomu wody w Morzu Kaspijskim?
Tak utrzymują rosyjscy historycy I.P. Gierasimow i K.K. Markow; ucierpieć miały obszary nadbrzeżne.
Jakim morzem nazywano dawniej Morze Kaspijskie?
Inne dawne nazwy akwenu to Morze Azarskie i Morze Kwalijskie.
Za co w starożytności powszechnie uważano Morze Kaspijskie?
Pogląd ten głosili m.in. Eratostenes, Strabon, Pomponiusz Mela i Izydor z Sewilli.
Która rzeka wpadająca do Morza Kaspijskiego płynie przez Turkmenistan i Iran?
Z Iranu do akwenu uchodzi także rzeka Qezel Uzan.
Jaka jest średnia głębokość środkowej części Morza Kaspijskiego?
W części północnej to tylko 5–6 m, a w południowej głębokość przekracza 1 km.
Jaką łączną powierzchnię mają wyspy Morza Kaspijskiego?
Do większych należą Czeczeń (ok. 55 km²) i Ogurjaly (ok. 45 km²).
Ile lat trwa wymiana wód Morza Kaspijskiego?
To jezioro bezodpływowe: rzeki do niego wpadają, ale żadna z niego nie wypływa.
Która zatoka Morza Kaspijskiego należy do Kazachstanu?
Do tego samego państwa należą też zatoki Kazachska i Mangyszłacka.
W których latach poziom Morza Kaspijskiego gwałtownie spadł z -25,88 do -27,84 m?
Poziom wody podnosił się i opadał znacząco wiele razy, bo akwen zasilają rzeki.
Które wyspy Morza Kaspijskiego, należące do Kazachstanu, mają ok. 130 km² powierzchni?
To największe wyspy akwenu; do większych należy też Bakı arxipelaqı.
Od którego roku poziom Morza Kaspijskiego stale rósł, aż w 1995 roku osiągnął -26,7 m?
Od 1996 roku poziom znów spada – na początku XXI w. średnio o ok. 0,75 m na 10 lat.
Znasz się na: Morze Kaspijskie?
Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.
Rozwiąż quiz z 30 pytań