Nauka na święta: renifery i gwiazda betlejemska — 30 ciekawostek

Czyje sanie według tradycji ciągną renifery?

Renifer nie jest w pełni udomowiony, ale Samojedzi, Lapończycy i Tunguzi używają go jako zwierzęcia jucznego, wierzchowego i pociągowego.

Do jakiej rodziny ssaków należy renifer tundrowy?

Renifer, zwany też renem i karibu, zamieszkuje arktyczną tundrę i lasotundrę Eurazji oraz Ameryki Północnej.

W jakiej porze roku porosty nabierają szczególnego znaczenia w diecie reniferów?

Gdy gruba i twarda pokrywa śniegu odcina dostęp do pokarmu, renifery potrafią zjadać porosty rosnące na drzewach.

Który drapieżnik jest najskuteczniejszym naturalnym łowcą dorosłych reniferów?

Niektóre watahy, a także pojedyncze grizzly w Kanadzie, podążają za stadem reniferów i utrzymują się z niego przez cały rok.

Czym renifer wyróżnia się pod względem poroża?

U samic i młodych poroże jest nieco mniejsze, ale nadal okazałe.

Z jakich krajów pochodzi gwiazda betlejemska?

W latach 20. XIX wieku roślinę odkryto dla nauki i przewieziono do Stanów Zjednoczonych, gdzie stała się popularną ozdobą.

Dokąd wędrują renifery, gdy gruba i twarda pokrywa śniegu uniemożliwia zdobycie pokarmu?

Na drzewach rosną porosty, które renifery mogą wtedy zjadać zamiast pokarmu ukrytego pod śniegiem.

W jakich miesiącach zwykle rodzą się cielęta reniferów?

Po około 45 dniach życia młode żywią się już głównie pokarmem innym niż mleko matki, choć nadal je piją.

Które porosty są szczególnie ważnym pokarmem reniferów?

Renifer jest roślinożerny: poza porostami zjada trawy, mchy, liście krzewów, byliny, a nawet niektóre grzyby.

Jaką pozycję gospodarczą wśród roślin doniczkowych zajmuje wilczomlecz nadobny?

Przełom nastąpił w połowie XX wieku, gdy wyhodowano odmiany znoszące warunki mieszkań strefy umiarkowanej.

Kiedy samce renifera zrzucają poroże?

Kolor futra renifera zależy od podgatunku, regionu, płci i pory roku — od ciemnobrązowego po niemal biały.

Który drapieżnik porywa nowo narodzone cielęta reniferów oraz rodzące krowy?

Ten sam drapieżnik rzadziej atakuje osłabione dorosłe osobniki; zdrowe renifery zwykle potrafią mu uciec.

Które ptaki są najbardziej wydajnymi łowcami cieląt renifera na terenach wycieleń?

Na spadek populacji reniferów wpływają nie tylko drapieżniki, ale i nadmierne polowania prowadzone przez ludzi.

Jaką strategię stosują karibu, by powstrzymać nękające je owady?

Zwierzęta szukają też wietrznych miejsc: szczytów wzgórz, skalistych urwisk, brzegów jezior czy połaci śniegu.

W jakich miesiącach trwa ruja reniferów?

U reniferów występuje poligynia: jeden samiec zapładnia kilka samic — w Kanadzie od mniej niż 5 do ponad 20.

Jaką wysokość w kłębie osiąga renifer tundrowy?

Renifery mają gęste owłosienie z długą grzywą na szyi, a sierść dobrze chroni je przed mrozem.

Jaki status ochronny IUCN ma renifer tundrowy od 2015 roku?

Wcześniej gatunek uchodził za niezagrożony; zmianę wymusił znaczny spadek liczebności globalnej populacji.

Ile maksymalnie może ważyć renifer tundrowy?

Najlżejsze osobniki ważą zaledwie 55 kg, a długość ciała renifera wynosi 150–230 cm.

Jaki odsetek młodych w stadzie reniferów rodzi się w ciągu 5–15 dni?

Synchroniczne porody to obrona przed drapieżnikami; mimo to śmiertelność cieląt w pierwszym roku sięga 14–77%.

Gdzie w 2020 roku po raz pierwszy sfilmowano atak niedźwiedzia polarnego na renifera?

Niedźwiedź wepchnął renifera do oceanu, dogonił go i zabił, a następnego dnia z powodzeniem powtórzył tę technikę.

Której witaminy mięso półdzikich norweskich reniferów zawiera więcej niż norweska wołowina?

Reniferowe mięso ma też więcej żelaza, cynku i selenu niż norweska baranina, jagnięcina, wieprzowina i drób.

Ile krwi tygodniowo może tracić dorosły renifer przez ukąszenia owadów w tundrze?

Największą plagą są komary, meszki i gzy, które potrafią wywołać stres hamujący karmienie i wycielenia.

Pod jaką nazwą Karol Linneusz opisał renifera w 1758 roku?

Jako miejsce typowe Linneusz podał góry północnej Europy i Azji, co później zidentyfikowano jako Laponię w Szwecji.

W jakim wieku renifery osiągają dojrzałość płciową?

Rozród zaczyna się jednak później: samice kopulują pierwszy raz w wieku 28–41 miesięcy, a samce rozmnażają się skutecznie w wieku 4–5 lat.

Ile dni trwa ciąża u renifera?

Długość ciąży jest wysoce zmienna, a samice z północnych części zasięgu cielą się później niż te z południa.

W żołądku jakiego rekina znaleziono kiedyś całe ciało renifera?

Renifery są dobrymi pływakami, a ten gatunek rekina żyje na dalekim północnym Atlantyku.

O ile spadła globalna populacja reniferów w okresie badanym przez IUCN?

Spośród północnoamerykańskich podgatunków najmniej liczny jest renifer mały, R. tarandus pearyi.

W którym roku C. H. Smith utworzył rodzaj Rangifer, którego jedynym przedstawicielem jest renifer?

W obrębie gatunku wyróżniono kilkanaście podgatunków, m.in. renifera kanadyjskiego, fińskiego i europejskiego.

Ile osobników liczyła w 2004 roku populacja renifera małego (R. tarandus pearyi)?

To najmniej liczny z północnoamerykańskich podgatunków renifera tundrowego.

Jaki odsetek odchodów niedźwiedzi polarnych na Svalbardzie zawiera szczątki reniferów?

Wynik sugeruje, że renifery mogą stanowić istotną część diety niedźwiedzi polarnych w tym rejonie Arktyki.