Nowy Testament — 30 ciekawostek

Z ilu ksiąg składa się Nowy Testament?

Sobór trydencki w 1546 roku po raz pierwszy w dziejach Kościoła uznał sprawę kanonu za artykuł wiary i poparł go anatemą.

Z którą z kolei ewangelią Dzieje Apostolskie dzielą tego samego anonimowego autora?

Głównym tematem księgi jest rozszerzanie się chrześcijaństwa w Cesarstwie Rzymskim, przede wszystkim przez misje Pawła z Tarsu.

Jak nazywa się łaciński przekład, w którym Hieronim użył tytułu Novum Testamentum?

Właśnie z tej łacińskiej formy tytuł zbioru zapożyczył język polski.

W jakiej odmianie języka greckiego napisano księgi Nowego Testamentu?

Księgi napisało piętnastu lub szesnastu autorów, a skierowane są do osób indywidualnych lub wspólnot chrześcijańskich.

W którym roku wojna żydowska doprowadziła do zburzenia Jerozolimy?

Odtąd Jerozolima przestała być centralnym ośrodkiem chrześcijaństwa, które przekształciło się w religię uniwersalną.

Które państwo jako pierwsze stało się chrześcijańskie, około połowy III wieku?

Najstarsze ormiańskie rękopisy zawierały Trzeci List Pawła do Koryntian, który ostatni raz pojawił się jako dodatek w wydaniu z 1815 roku.

Ile „listów” znajduje się w Nowym Testamencie?

Nie wszystkie są korespondencją: List do Hebrajczyków wygląda na wczesnochrześcijańską mowę, a 1. List Jana na traktat doktrynalny.

Do kogo adresowane są tzw. listy pasterskie?

Od XIX wieku przyjmuje się, że zredagował je nieznany z imienia autor, opierając się na autorytecie Pawła, najwcześniej pod koniec I wieku.

Komu autor Ewangelii Łukasza dedykuje swoje dzieło we wstępie?

Autor zaznacza, że wielu już wcześniej próbowało ułożyć opowiadanie o tych zdarzeniach na podstawie relacji naocznych świadków.

Czyim sekretarzem był Marek według wczesnochrześcijańskich źródeł z II wieku?

Te same źródła podają, że Mateusz i Jan byli uczniami Jezusa, a Łukasz towarzyszył Pawłowi w wyprawach misyjnych.

W jakim języku zapisano zwrot „brit chadasza”, źródło terminu „Nowy Testament”?

Tłumacze Septuaginty oddali go greckim zwrotem kainē diathēkē, czyli dosłownie „nowy testament”.

Którego pisma już nikt współcześnie nie uważa za dzieło Pawła?

Jego autor pozostaje anonimowy, podobnie jak autorzy pseudoepigrafów Jakuba, Judy oraz pierwszego i drugiego Piotra.

Kto w 367 roku jako pierwszy użył słowa „kanon” wprost na określenie ksiąg Nowego Testamentu?

Księgom kanonicznym przeciwstawił apokryfy; oba terminy utrwaliły się od jego czasów w piśmiennictwie i nauce.

Z tekstu ilu listów wynika, że ich autorem jest Paweł z Tarsu?

Listy skupiają się na wierze, moralności i życiu codziennym wspólnot, a nie – jak ewangelie – na opowieści o początkach chrześcijaństwa.

Która księga Nowego Testamentu uchodzi za najstarszą według powszechnej opinii biblistów?

Paweł napisał go prawdopodobnie na początku 52 roku, choć część badaczy przesuwa jego powstanie na rok 50.

Ile listów Pawła współczesna krytyka przyjmuje bez zastrzeżeń jako autentyczne?

Są to cztery duże listy – do Rzymian, dwa do Koryntian i do Galatów – oraz trzy krótsze: do Tesaloniczan, Filipian i Filemona.

Do ilu ksiąg Marcin Luter napisał krytyczne wstępy w przekładzie z 1522 roku?

Nie usunął ich z przekładu, lecz przesunął na koniec wydania; w ostatniej edycji z 1545 roku uznał ich kanoniczność.

Jak nazywa się hipotetyczne źródło użyte przy redagowaniu ewangelii Mateusza i Łukasza?

Piśmiennictwo pierwszego okresu w większości zaginęło, a jego ślady zachowały się jedynie u późniejszych autorów.

Kto w „Historii Kościelnej” podzielił księgi Nowego Testamentu na trzy kategorie?

Do pierwszej grupy zaliczył dwadzieścia dwie księgi uznawane niemal przez wszystkie Kościoły, do drugiej m.in. listy Jakuba i Judy.

W księdze którego proroka po raz pierwszy pojawił się zwrot o „nowym przymierzu”?

Prorok zapowiada dni, w których Pan zawrze nowe przymierze z domem Izraela i z domem Judy.

Kto około 140 roku uznał za natchnione jedynie Ewangelię Łukasza i listy Pawła?

Orygenes dzielił później księgi na Ewangelie i „Apostołów”, a za „poza dyskusją” uważał tylko cztery Ewangelie.

Kto pierwszy cytował niemal wszystkie księgi Nowego Testamentu, traktując zbiór jako całość?

Uważał kanon „jednej Ewangelii w poczwórnej formie” za zamknięty, a do „Apostołów” zaliczał także Pasterza Hermasa.

Kto jako pierwszy konsekwentnie używał terminu „Nowy Testament” na określenie zbioru ksiąg?

Od IV wieku używano już niemal wyłącznie tego tytułu; wcześniej, w I i II wieku, oznaczał on nową moralność i nową formę kultu.

Jak nazywa się syryjska wersja Nowego Testamentu z V wieku, licząca dwadzieścia dwie księgi?

Wersja ta utrwaliła się wśród wschodnich Syryjczyków po soborze w Efezie z 431 roku, gdy oddzielili się jako nestorianie.

Kiedy prawdopodobnie powstał list Klemensa Rzymskiego z najstarszymi cytatami z ksiąg NT?

Klemens przytaczał słowa Jezusa z ewangelii Marka, Mateusza i Łukasza, choć nie używał jeszcze terminu „ewangelia”.

Jaki przedział lat zakłada tzw. datacja dłuższa powstania Nowego Testamentu?

Zaproponowali ją w połowie XIX wieku badacze ze szkoły tybińskiej, wskazując na polemiki typowe dla chrześcijaństwa II wieku.

W którym roku Kościół rzymski zatwierdził listę Atanazego na synodzie?

Kościoły afrykańskie zrobiły to nieco później – na synodach w Kartaginie w 390 roku i w Hipponie w 393 roku.

Stela z którego chińskiego miasta (781 rok) głosi, że Chrystus pozostawił 27 ksiąg?

Inskrypcja w językach syryjskim i chińskim świadczy, że pełny zbiór znano wcześnie także na Dalekim Wschodzie.

Jakim stosunkiem głosów Sobór trydencki uchwalił w 1546 roku dekret De canonicis scripturis?

Szesnastu uczestników było nieobecnych; sprawę kanonu rozważano na wniosek papieża Pawła III od sesji 12 lutego.

Kto jest autorem „Apologetyki totalnej” z 1962 roku, broniącej wiarygodności Nowego Testamentu?

Przeciwne stanowisko zajął w 1971 roku Zygmunt Poniatowski, który uznał, że ewangelie nie pozwalają wyjść poza obraz „Chrystusa wiary”.