Ocean Atlantycki — 30 ciekawostek

Które miejsce pod względem wielkości zajmuje Ocean Atlantycki wśród oceanów Ziemi?

Atlantyk pokrywa około jednej piątej powierzchni Ziemi; jego potoczna nazwa to po prostu Atlantyk.

Jaki kanał stanowi sztuczne połączenie Atlantyku z Pacyfikiem?

Naturalne połączenia obu zbiorników to Ocean Arktyczny na północy i cieśnina na południowym krańcu Ameryki Południowej.

Co oznacza nazwa Atlantyku, wywodząca się z mitologii greckiej?

Oficjalną polską nazwę Ocean Atlantycki zatwierdziła Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych.

Rozpad którego superkontynentu dał początek Oceanowi Atlantyckiemu?

Stało się to około 180 mln lat temu, w jurze; w tym samym procesie powstały też oceany Arktyczny i Indyjski.

Za co starożytni Grecy uważali ocean?

W podobnym duchu Hezjod umieścił na krańcach świata otoczone głębokimi wirami Wyspy Błogosławione.

Przez którą cieśninę Atlantyk łączy się z Pacyfikiem na południu?

Na północy oba oceany łączy Ocean Arktyczny, a formalnie na południe od równoleżnika 60°S rozciąga się już Ocean Południowy.

W jakim kierunku krąży wielki krąg prądów powierzchniowych Atlantyku na półkuli północnej?

Krąg na półkuli południowej obraca się w przeciwną stronę; oba zaczynają się od wybrzeży Afryki ciepłymi prądami równikowymi.

Synonimem wszystkich wód na zachód od której cieśniny był dawniej termin „ocean”?

Takie znaczenie słowo miało, zanim Europejczycy odkryli inne oceany.

Jak w średniowieczu żeglarze portugalscy i hiszpańscy nazywali Atlantyk?

Po łacinie Mare Tenebrarum; tak samo mówili o nim Arabowie i Berberowie, a wszyscy bali się oddalać od brzegu.

Dlaczego Atlantyk wciąż się poszerza?

W centralnej części oceanu, w Grzbiecie Śródatlantyckim, wydostają się i zastygają nowe porcje magmy, tworząc wciąż nową skorupę.

W których miesiącach huragany na Atlantyku są najczęstsze?

Huragany pojawiają się głównie u wybrzeży Ameryki Środkowej, a cały sezon trwa od maja do grudnia.

Z czyjego dzieła pochodzi najstarsza znana nazwa Atlantyku, Atlantis thalassa?

Nazwa pojawia się w „Dziejach” z około 450 roku p.n.e., w ustępie oznaczanym jako Hdt. 1.202.4.

Który południk oddziela Ocean Atlantycki od Oceanu Indyjskiego?

Atlantyk leży między Europą i Afryką a obiema Amerykami oraz Antarktydą.

Ile kilometrów dzieli Amerykę Południową od Afryki w najwęższym miejscu Atlantyku?

Największa rozciągłość równoleżnikowa, od Zatoki Meksykańskiej po wschodni brzeg Morza Czarnego, sięga 13 500 km.

Jaką część dna Atlantyku zajmuje Grzbiet Śródatlantycki?

Wzniesienia grzbietu ciągną się przez środek dna z południa na północ i mają przedłużenie na dnie Oceanu Arktycznego.

Jaki zimny prąd wraca do zachodnich wybrzeży Afryki na półkuli południowej?

Krąg zamyka się u ujścia La Platy, gdzie Prąd Brazylijski na 40°S łączy się z Prądem Wiatrów Zachodnich.

Który poeta w eposie „Prace i dni” opisał Wyspy Błogosławione otoczone oceanem?

Według poematu wyspy stworzył sam Zeus tam, gdzie nie docierają ludzie, a życie toczy się bez mozołu i smutku.

Jaką głębokość ma Rów Portorykański, najgłębsze miejsce Atlantyku?

Średnia głębokość całego oceanu wynosi 3339 m.

Z jakiego okresu geologicznego pochodzi najstarsza skorupa oceaniczna właściwego Atlantyku?

Występuje ona w dwóch rejonach: w Zatoce Meksykańskiej i Morzu Karaibskim oraz wzdłuż zachodnich wybrzeży Afryki Zachodniej.

Ile wynosi średnia temperatura wód powierzchniowych Atlantyku?

Zimą woda ma od 27 °C w okolicy równika do −1 °C w strefach polarnych.

Jaką powierzchnię zajmuje Atlantyk wraz z przyległymi morzami?

Bez przyległych mórz ocean ma 82 362 000 km², a jego objętość wraz z morzami to około 354 700 000 km³.

Pozostałością dna którego zanikłego oceanu jest najstarsza skorupa pod Morzem Śródziemnym?

Ta skorupa ma 280 milionów lat i pochodzi z permu, przez co Morze Śródziemne jest genetycznie odrębne od reszty Atlantyku.

Ile wynosi średnie zasolenie wód powierzchniowych Atlantyku?

Zasolenie sięga 3,7% w strefach zwrotnikowych i spada do 3,4% w pobliżu Antarktydy.

Który rów oceaniczny leży na dnie Morza Karaibskiego?

Niemal wszystkie krawędzie kontynentów wokół Atlantyku są pasywne, dlatego rowy występują tylko przy dwóch łukach wyspowych.

Jaka głębia dzieli Grzbiet Śródatlantycki na część północną i południową?

Ma 7758 m głębokości; sam grzbiet to strefa wzmożonej aktywności wulkanicznej i częstych, choć słabych trzęsień ziemi.

Ile milionów lat temu zaczęły pękać kontynenty Laurazja i Gondwana?

Działo się to w okresie kredy; równolegle zamykał się Ocean Tetydy i wypiętrzał łańcuch alpejsko-himalajski.

Ile kilometrów liczy linia brzegowa Oceanu Atlantyckiego?

Najbardziej urozmaicone wybrzeża ocean ma w swojej północnej części.

Z jakim grzbietem łączy się na północy Grzbiet Śródatlantycki?

Na południu grzbiet przechodzi w Grzbiet Afrykańsko-Antarktyczny.

Na jakiej głębokości płyną w Atlantyku wody pochodzące z topnienia lodów?

Niżej, między 2000 a 3000 m, płyną na południe wody północnoatlantyckie, a przy dnie ku równikowi najzimniejsze wody antarktyczne.

Przez ile uskoków transformacyjnych poprzecinany jest Grzbiet Północnoatlantycki?

Grzbiet Południowoatlantycki przecina ich o połowę mniej; na przedłużeniu uskoków w basenach widać oceaniczne strefy spękań.