Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Ocean Atlantycki to drugi co do wielkości ocean Ziemi – morze, którego średniowieczni żeglarze bali się jak krańca świata, a które dziś przecinają tysiące statków i samolotów. Quiz sprawdza, co wiesz o jego nazwie i granicach, dnie z Grzbietem Śródatlantyckim, genezie w czasach Pangei, prądach i zasoleniu, a także o legendzie Trójkąta Bermudzkiego i locie 19. Pytania ułożono od najłatwiejszych do najtrudniejszych.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Które miejsce pod względem wielkości zajmuje Ocean Atlantycki wśród oceanów Ziemi?
Drugie
Atlantyk pokrywa około jednej piątej powierzchni Ziemi; jego potoczna nazwa to po prostu Atlantyk.
Q 02Jaki kanał stanowi sztuczne połączenie Atlantyku z Pacyfikiem?
Panamski
Naturalne połączenia obu zbiorników to Ocean Arktyczny na północy i cieśnina na południowym krańcu Ameryki Południowej.
Q 03Co oznacza nazwa Atlantyku, wywodząca się z mitologii greckiej?
„Morze Atlasa”
Oficjalną polską nazwę Ocean Atlantycki zatwierdziła Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych.
Q 04Rozpad którego superkontynentu dał początek Oceanowi Atlantyckiemu?
Pangei
Stało się to około 180 mln lat temu, w jurze; w tym samym procesie powstały też oceany Arktyczny i Indyjski.
Q 05Za co starożytni Grecy uważali ocean?
Gigantyczną rzekę opływającą świat
W podobnym duchu Hezjod umieścił na krańcach świata otoczone głębokimi wirami Wyspy Błogosławione.
Q 06Przez którą cieśninę Atlantyk łączy się z Pacyfikiem na południu?
Drake’a
Na północy oba oceany łączy Ocean Arktyczny, a formalnie na południe od równoleżnika 60°S rozciąga się już Ocean Południowy.
Q 07W jakim kierunku krąży wielki krąg prądów powierzchniowych Atlantyku na półkuli północnej?
Zgodnie z ruchem wskazówek zegara
Krąg na półkuli południowej obraca się w przeciwną stronę; oba zaczynają się od wybrzeży Afryki ciepłymi prądami równikowymi.
Q 08Synonimem wszystkich wód na zachód od której cieśniny był dawniej termin „ocean”?
Gibraltarskiej
Takie znaczenie słowo miało, zanim Europejczycy odkryli inne oceany.
Q 09Jak w średniowieczu żeglarze portugalscy i hiszpańscy nazywali Atlantyk?
Morzem Ciemności
Po łacinie Mare Tenebrarum; tak samo mówili o nim Arabowie i Berberowie, a wszyscy bali się oddalać od brzegu.
Q 10Dlaczego Atlantyk wciąż się poszerza?
Płyty amerykańskie odsuwają się od eurazjatyckiej i afrykańskiej
W centralnej części oceanu, w Grzbiecie Śródatlantyckim, wydostają się i zastygają nowe porcje magmy, tworząc wciąż nową skorupę.
Q 11W których miesiącach huragany na Atlantyku są najczęstsze?
Sierpień–listopad
Huragany pojawiają się głównie u wybrzeży Ameryki Środkowej, a cały sezon trwa od maja do grudnia.
Q 12Z czyjego dzieła pochodzi najstarsza znana nazwa Atlantyku, Atlantis thalassa?
Herodota
Nazwa pojawia się w „Dziejach” z około 450 roku p.n.e., w ustępie oznaczanym jako Hdt. 1.202.4.
Q 13Który południk oddziela Ocean Atlantycki od Oceanu Indyjskiego?
20°E
Atlantyk leży między Europą i Afryką a obiema Amerykami oraz Antarktydą.
Q 14Ile kilometrów dzieli Amerykę Południową od Afryki w najwęższym miejscu Atlantyku?
Q 21Jaką powierzchnię zajmuje Atlantyk wraz z przyległymi morzami?
106 450 000 km²
Bez przyległych mórz ocean ma 82 362 000 km², a jego objętość wraz z morzami to około 354 700 000 km³.
Q 22Pozostałością dna którego zanikłego oceanu jest najstarsza skorupa pod Morzem Śródziemnym?
Tetydy
Ta skorupa ma 280 milionów lat i pochodzi z permu, przez co Morze Śródziemne jest genetycznie odrębne od reszty Atlantyku.
Q 23Ile wynosi średnie zasolenie wód powierzchniowych Atlantyku?
3,53%
Zasolenie sięga 3,7% w strefach zwrotnikowych i spada do 3,4% w pobliżu Antarktydy.
2800 km
Największa rozciągłość równoleżnikowa, od Zatoki Meksykańskiej po wschodni brzeg Morza Czarnego, sięga 13 500 km.
Q 15Jaką część dna Atlantyku zajmuje Grzbiet Śródatlantycki?
1/3
Wzniesienia grzbietu ciągną się przez środek dna z południa na północ i mają przedłużenie na dnie Oceanu Arktycznego.
Q 16Jaki zimny prąd wraca do zachodnich wybrzeży Afryki na półkuli południowej?
Benguelski
Krąg zamyka się u ujścia La Platy, gdzie Prąd Brazylijski na 40°S łączy się z Prądem Wiatrów Zachodnich.
Q 17Który poeta w eposie „Prace i dni” opisał Wyspy Błogosławione otoczone oceanem?
Hezjod
Według poematu wyspy stworzył sam Zeus tam, gdzie nie docierają ludzie, a życie toczy się bez mozołu i smutku.
Q 18Jaką głębokość ma Rów Portorykański, najgłębsze miejsce Atlantyku?
8605 m
Średnia głębokość całego oceanu wynosi 3339 m.
Q 19Z jakiego okresu geologicznego pochodzi najstarsza skorupa oceaniczna właściwego Atlantyku?
Jurajskiego
Występuje ona w dwóch rejonach: w Zatoce Meksykańskiej i Morzu Karaibskim oraz wzdłuż zachodnich wybrzeży Afryki Zachodniej.
Q 20Ile wynosi średnia temperatura wód powierzchniowych Atlantyku?
16,9 °C
Zimą woda ma od 27 °C w okolicy równika do −1 °C w strefach polarnych.
Q 24Który rów oceaniczny leży na dnie Morza Karaibskiego?
Kajmański
Niemal wszystkie krawędzie kontynentów wokół Atlantyku są pasywne, dlatego rowy występują tylko przy dwóch łukach wyspowych.
Q 25Jaka głębia dzieli Grzbiet Śródatlantycki na część północną i południową?
Romanche
Ma 7758 m głębokości; sam grzbiet to strefa wzmożonej aktywności wulkanicznej i częstych, choć słabych trzęsień ziemi.
Q 26Ile milionów lat temu zaczęły pękać kontynenty Laurazja i Gondwana?
135
Działo się to w okresie kredy; równolegle zamykał się Ocean Tetydy i wypiętrzał łańcuch alpejsko-himalajski.
Q 27Ile kilometrów liczy linia brzegowa Oceanu Atlantyckiego?
111 866 km
Najbardziej urozmaicone wybrzeża ocean ma w swojej północnej części.
Q 28Z jakim grzbietem łączy się na północy Grzbiet Śródatlantycki?
Gakkela
Na południu grzbiet przechodzi w Grzbiet Afrykańsko-Antarktyczny.
Q 29Na jakiej głębokości płyną w Atlantyku wody pochodzące z topnienia lodów?
1000 m
Niżej, między 2000 a 3000 m, płyną na południe wody północnoatlantyckie, a przy dnie ku równikowi najzimniejsze wody antarktyczne.
Q 30Przez ile uskoków transformacyjnych poprzecinany jest Grzbiet Północnoatlantycki?
50
Grzbiet Południowoatlantycki przecina ich o połowę mniej; na przedłużeniu uskoków w basenach widać oceaniczne strefy spękań.