Oczy i kolor oczu — 30 ciekawostek

Jak nazywa się cieńszy, przezroczysty obszar w przedniej części twardówki?

Twardówka to mocna, matowa warstwa tkanki łącznej, która chroni wnętrze oka i nadaje gałce sztywność.

Które fotoreceptory siatkówki odpowiadają za wykrywanie barw?

Skupiają się w plamce żółtej, podczas gdy pręciki, wykrywające kształt i ruch, są liczniejsze na obrzeżach siatkówki.

W czym oko złożone owada przewyższa oko ludzkie?

Owad widzi świat jako mozaikę plamek, które mózg scala w obraz przypominający ten na ekranie telewizora.

Pojawienie się jakiego elementu uznaje się za przełomowy moment w ewolucji oka?

Plamki oczne pozwalają jedynie wykryć kierunek i natężenie światła; do widzenia przedmiotów potrzebny jest element skupiający światło na komórkach światłoczułych.

W którym kraju zielone oczy spotyka się szczególnie często?

Wśród Amerykanów pochodzenia germańskiego i celtyckiego zielone oczy ma około 16% osób.

Kiedy zazwyczaj stabilizuje się kolor oczu dziecka?

Produkcja melaniny rośnie przez pierwsze lata życia, więc niebieskie oczy niemowląt mogą z czasem ściemnieć.

Który mięsień odpowiada za akomodację oka?

Zmienia on krzywiznę, a tym samym ogniskową elementu skupiającego światło; wyrostki rzęskowe wydzielają z kolei ciecz wodnistą.

Ile mięśni odchodzących od gałki ocznej pozwala jej poruszać się w oczodole?

Mięśnie ciągną się do różnych punktów kostnego oczodołu; unerwiają je nerw okoruchowy, bloczkowy i odwodzący.

Jak nazywa się część oka z czarnym pigmentem, przylegająca od tyłu do siatkówki?

Pigment pochłania nadmiar światła i zapobiega zacieraniu konturów obrazu przez odbicia wewnątrz oka; biegną tam też naczynia krwionośne.

Jaki barwnik wzrokowy znajduje się w pręcikach siatkówki?

Podobne barwniki występują w komórkach odpowiadających za widzenie barwne.

Jaką właściwość światła, poza jego długością fali, potrafią dostrzegać owady?

Owady widzą światło o długościach fali od czerwieni aż po ultrafiolet, niewidoczny dla człowieka.

Z jakiego rodzaju mięśni zbudowany jest pierścień tęczówki?

To od rodzaju i ilości barwnika w tym pierścieniu zależy tzw. kolor oczu.

Które bezkręgowce mają fotograficzne oko podobne do oka kręgowców?

Chodzi m.in. o mątwy i ośmiornice; drugim zasadniczo odmiennym typem złożonej konstrukcji jest oko złożone stawonogów.

Połączenie jakich dwóch kolorów daje zielone oczy?

Zielonego pigmentu w oku nie ma; jeśli barwnik całkowicie przykryje niebieski, oko może stać się piwne.

Jaki pigment zawiera nabłonek tęczówki niezależnie od koloru oczu?

Różnice między kolorami oczu wynikają zwykle z zawartości melaniny w zrębie tęczówki i gęstości jego komórek.

Do jakiej odległości człowiek widzi stereoskopowo, czyli przestrzennie?

Każde oko odbiera minimalnie inny obraz, a ośrodek wzrokowy scala je w obraz trójwymiarowy.

Jaką strukturę chroniącą przed oślepieniem przez światło mają niektóre rekiny?

Żyjącym w wodzie rybom powieki i łzy są zasadniczo zbędne.

Naukowcy z jakiego kraju odnaleźli w 2008 roku nowy trop wyjaśniający genezę niebieskich oczu?

Badania prowadzono wśród społeczności Danii, Jordanii i Turcji; do tego samego wniosku doszedł Australijczyk Richard Sturm.

Czym w istocie jest nerw wzrokowy?

Rozpoczyna się w komórkach zwojowych siatkówki, które łączą się na tarczy nerwu wzrokowego we właściwy nerw opuszczający oczodół.

Czego szara tęczówka zawiera więcej niż niebieska?

Dzięki temu światło rozszczepia się w niej inaczej; biologicznie barwa szara jest wypadkową niebieskiego i zielonego koloru oczu.

Do ilu błysków na sekundę oko złożone owada wciąż rejestruje migotanie światła?

Oko ludzkie przestaje rejestrować błyski już powyżej 45–53 na sekundę, dlatego pulsujące światło świetlówki wydaje nam się ciągłe.

Jak inaczej nazywa się plamka oczna – najprostszy narząd światłoczuły zwierząt?

Takie narządy występują u parzydełkowców i płazińców; wypławek ma je w postaci dwóch czarnych plamek na ciele.

Gałęzią której tętnicy jest tętnica oczna zaopatrująca oko?

Tętnica oczna wchodzi do oczodołu z jamy czaszki przez kanał wzrokowy i tworzy tam układ rzęskowy oraz siatkówkowy.

Które stawonogi z rzędu ustonogich widzą przestrzennie każdym okiem z osobna?

Kręgowce potrzebują do widzenia przestrzennego dwojga oczu, więc pod tym względem pierwotniejsze oko złożone okazuje się efektywniejsze.

Jakich naczyń nie ma ani w gałce ocznej, ani w oczodole?

Limfa odpływa stamtąd szczelinami i przestrzeniami chłonnymi, zwłaszcza przestrzenią przynaczyniówkową.

Który gen współtworzy wspólny mechanizm genetyczny odpowiadający za wykształcenie oczu u zwierząt?

Wspólny mechanizm u bezkręgowców i kręgowców oznacza, że oczy są narządami głęboko homologicznymi, a nie wynalezionymi niezależnie wiele razy.

Które kolory oczu część antropologów zalicza do odcieni mieszanych w skali Martina?

W skali Martina odcienie te noszą numery 9–12, formalnie w grupie kolorów jasnych.

Jak nazywa się fałda powiekowa zakrywająca zewnętrzny kąt oka?

Fałda zakrywająca kąt wewnętrzny to fałda mongolska; antropologia bada też ustawienie i kształt szpary ocznej.

Blisko którego genu leżą polimorfizmy SNP wyjaśniające 74% wariacji koloru oczu?

Badanie z 2006 roku objęło 3839 osób; ten sam gen w formie zmutowanej może powodować rodzaj albinizmu.

Z ilu warstw składa się siatkówka śluzicy, badanej dla poznania historii oka kręgowców?

Oko śluzicy nie ma rogówki, tęczówki ani mięśni poruszających gałką; struktury te ma już oko minogów, z siatkówką o jedną warstwę bogatszą.