Odyseja — 30 ciekawostek

Do czego Odyseusz każe się przywiązać, by samemu wysłuchać śpiewu syren?

Załoga uwalnia go dopiero wtedy, gdy zaczyna zachowywać się spokojnie – i dopiero potem wyjmuje wosk z uszu.

Jakim imieniem przedstawia się Odyseusz cyklopowi Polifemowi?

Podstęp działa: gdy oślepiony olbrzym woła o pomoc, pozostali cyklopi słyszą, że krzywdzi go „Nikt”, i odchodzą.

Czym Odyseusz zatyka uszy towarzyszom, mijając wyspę syren?

Śpiew syren jest tak piękny, że zasłuchani żeglarze kierują statki wprost na skały.

Czym Odyseusz oślepia Polifema?

Drewniany słup służył w jaskini jako podpora; Odyseusz podpalił go w ogniu, bo wiedział, że tylko cyklop zdoła odsunąć głaz od wejścia.

W jaki sposób ludzie Odyseusza wydostają się z jaskini Polifema?

Ślepy cyklop wypuszczał rano swoje stado i sprawdzał grzbiety zwierząt, upewniając się, że nikt na nich nie siedzi.

W kogo Atena zamienia Odyseusza po jego powrocie na Itakę?

W tej postaci Odyseusz wchodzi do własnego domu, gdzie jako pierwszy rozpoznaje go syn Telemach.

Jakim wierszem Homer śpiewał Odyseję?

Ten sam rodzaj wiersza, oparty na sześciu stopach metrycznych, niesie również Iliadę, drugi z wielkich eposów Homera.

Co Kalipso obiecuje Odyseuszowi, jeśli ten z nią zostanie?

Odyseusz odrzuca ofertę, bo woli wrócić do żony Penelopy; buduje tratwę i opuszcza wyspę.

Jakim stałym epitetem Homer określa Odyseusza w swoich eposach?

Greckie słowo znaczy dosłownie „wieloskrętny, pokrętny”, stąd Odyseusz stał się w kulturze zachodniej archetypem sprytu.

Z ilu ksiąg składa się Odyseja?

Podział na księgi nie pochodzi od Homera – wprowadzili go gramatycy aleksandryjscy w epoce hellenistycznej.

Którego boga nie ma na Olimpie, gdy Atena rozmawia z Zeusem o losie Odyseusza?

Władca mórz jest bogiem niechętnym Odyseuszowi, dlatego Atena wybiera moment jego nieobecności, by wstawić się za swoim podopiecznym.

Kto z pomocą Apollina postrzelił Achillesa w kulminacyjnym punkcie Ajtiopidy?

Gdy Ajas wynosił ciało Achillesa na okręty, Odyseusz odwracał uwagę Trojan; potem obaj spierali się o zbroję poległego.

W którym wieku spisano przypuszczalnie Odyseję?

Epos przypisywany Homerowi wyrósł z antycznej ustnej tradycji epickiej, długo przekazywanej bez zapisu.

Ile lat nimfa Kalipso przetrzymuje Odyseusza na swojej wyspie?

Dopiero Hermes przynosi Kalipso wolę bogów, że ma uwolnić swojego gościa.

Jak wabi się pies, który rozpoznaje Odyseusza po powrocie do domu?

Oprócz psa Odyseusza rozpoznaje także jego dawna piastunka Eurykleja.

Po kim Odyseusz objął tron na Itace?

Przez matkę Antykleję Odyseusz był prawnukiem Hermesa, co zapewniało mu boskie pochodzenie.

W którym mieście mieszka Nestor, do którego Telemach wyrusza po wieści o ojcu?

Telemachowi towarzyszy Atena, tym razem przebrana za jego przyjaciela; Nestor to znany grecki wojownik spod Troi.

Jak ma na imię król Feaków, ojciec Nauzykai?

W jego pałacu Odyseusz opowiada swoje przygody, po czym gospodarz daje mu statek i odsyła go na Itakę.

Ile lat ma Telemach na początku Odysei?

Syn Odyseusza dzieli dom na Itace z matką Penelopą, służbą i tłumem natarczywych zalotników.

Do grona zalotników której kobiety należał młody Odyseusz?

To Odyseusz doradził Tyndareosowi, by zobowiązać wszystkich konkurentów do przysięgi ochrony wybranego małżeństwa.

Który stary bóg mórz wyjawił Menelaosowi, że Odyseusz jest trzymany przez Kalipso?

Menelaos i Helena spotkali go w drodze powrotnej z długiej podróży do Egiptu, o czym opowiadają Telemachowi w Sparcie.

Jak nazywa się wyspa, na którą Odyseusz trafia po minięciu syren?

Wyspę zamieszkuje zakochana w Odyseuszu nimfa Kalipso, która zmusza go do pozostania z nią na długie lata.

Za czyją radą odebrano udającemu szaleństwo Odyseuszowi syna, by zmusić go do wyprawy na Troję?

Według Pauzaniasza Odyseusz zemścił się później wraz z Diomedesem, topiąc swego demaskatora, gdy ten łowił ryby.

Ilu natarczywych zalotników Penelopy przebywa w domu Odyseusza?

Zalotnikom chodzi nie tylko o rękę królowej, lecz także o związane z nią nadzieje na tron Itaki.

Kogo przekazy alternatywne wskazują jako biologicznego ojca Odyseusza?

Tę wersję podawali między innymi tragicy greccy, odbierając herosowi część splendoru pochodzenia od Hermesa.

Kto w połowie III wieku p.n.e. przełożył Odyseję na łacinę?

Był to pierwszy przekład w dziejach literatury europejskiej, wykonany w rodzimym metrum italskim.

Oprócz Itaki, jakiej krainy królem był w mitologii greckiej Odyseusz?

Heros znany jest przede wszystkim z udziału w wojnie trojańskiej po stronie Achajów i z dziesięcioletniej tułaczki w drodze do domu.

Jakiego metrum użył tłumacz w pierwszym łacińskim przekładzie Odysei?

Zamiast naśladować grecki heksametr, tłumacz sięgnął po oryginalny wiersz italski, starszy od wpływów helleńskich.

Kto jest autorem pierwszego polskiego przekładu Odysei z 1815 roku?

Przekład nosił tytuł „Odyssea Homerowska ku czci Ulissa Laertowicza z Itaki”.

Kogo Achilles zabija w gniewie, po czym Odyseusz dokonuje jego oczyszczenia?

Powodem zbrodni były drwiny z Achillesa pogrążonego w żałobie po śmierci Amazonki Pentezylei.