Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Odyseja to epos przypisywany Homerowi, spisany przypuszczalnie w VIII wieku p.n.e. Opowiada o dziesięcioletniej tułaczce Odyseusza, króla Itaki, wracającego spod Troi do żony Penelopy i syna Telemacha. Quiz sprawdza znajomość najsłynniejszych epizodów – cyklopa Polifema, syren, nimfy Kalipso i rzezi zalotników – ale też mniej znanych wątków z cyklu trojańskiego i późniejszych dziejów bohatera. Pytania oparte są na polskiej Wikipedii i ułożone od łatwych do eksperckich.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Do czego Odyseusz każe się przywiązać, by samemu wysłuchać śpiewu syren?
masztu
Załoga uwalnia go dopiero wtedy, gdy zaczyna zachowywać się spokojnie – i dopiero potem wyjmuje wosk z uszu.
Q 02Jakim imieniem przedstawia się Odyseusz cyklopowi Polifemowi?
Nikt
Podstęp działa: gdy oślepiony olbrzym woła o pomoc, pozostali cyklopi słyszą, że krzywdzi go „Nikt”, i odchodzą.
Q 03Czym Odyseusz zatyka uszy towarzyszom, mijając wyspę syren?
woskiem pszczelim
Śpiew syren jest tak piękny, że zasłuchani żeglarze kierują statki wprost na skały.
Q 04Czym Odyseusz oślepia Polifema?
rozżarzonym słupem
Drewniany słup służył w jaskini jako podpora; Odyseusz podpalił go w ogniu, bo wiedział, że tylko cyklop zdoła odsunąć głaz od wejścia.
Q 05W jaki sposób ludzie Odyseusza wydostają się z jaskini Polifema?
uczepieni brzuchów owiec
Ślepy cyklop wypuszczał rano swoje stado i sprawdzał grzbiety zwierząt, upewniając się, że nikt na nich nie siedzi.
Q 06W kogo Atena zamienia Odyseusza po jego powrocie na Itakę?
żebraka
W tej postaci Odyseusz wchodzi do własnego domu, gdzie jako pierwszy rozpoznaje go syn Telemach.
Q 07Jakim wierszem Homer śpiewał Odyseję?
heksametrem
Ten sam rodzaj wiersza, oparty na sześciu stopach metrycznych, niesie również Iliadę, drugi z wielkich eposów Homera.
Q 08Co Kalipso obiecuje Odyseuszowi, jeśli ten z nią zostanie?
nieśmiertelność
Odyseusz odrzuca ofertę, bo woli wrócić do żony Penelopy; buduje tratwę i opuszcza wyspę.
Q 09Jakim stałym epitetem Homer określa Odyseusza w swoich eposach?
przebiegły
Greckie słowo znaczy dosłownie „wieloskrętny, pokrętny”, stąd Odyseusz stał się w kulturze zachodniej archetypem sprytu.
Q 10Z ilu ksiąg składa się Odyseja?
24
Podział na księgi nie pochodzi od Homera – wprowadzili go gramatycy aleksandryjscy w epoce hellenistycznej.
Q 11Którego boga nie ma na Olimpie, gdy Atena rozmawia z Zeusem o losie Odyseusza?
Posejdona
Władca mórz jest bogiem niechętnym Odyseuszowi, dlatego Atena wybiera moment jego nieobecności, by wstawić się za swoim podopiecznym.
Q 12Kto z pomocą Apollina postrzelił Achillesa w kulminacyjnym punkcie Ajtiopidy?
Parys
Gdy Ajas wynosił ciało Achillesa na okręty, Odyseusz odwracał uwagę Trojan; potem obaj spierali się o zbroję poległego.
Q 13W którym wieku spisano przypuszczalnie Odyseję?
VIII p.n.e.
Epos przypisywany Homerowi wyrósł z antycznej ustnej tradycji epickiej, długo przekazywanej bez zapisu.
Q 21Który stary bóg mórz wyjawił Menelaosowi, że Odyseusz jest trzymany przez Kalipso?
Proteusz
Menelaos i Helena spotkali go w drodze powrotnej z długiej podróży do Egiptu, o czym opowiadają Telemachowi w Sparcie.
Q 22Jak nazywa się wyspa, na którą Odyseusz trafia po minięciu syren?
Ogygia
Wyspę zamieszkuje zakochana w Odyseuszu nimfa Kalipso, która zmusza go do pozostania z nią na długie lata.
Q 23Za czyją radą odebrano udającemu szaleństwo Odyseuszowi syna, by zmusić go do wyprawy na Troję?
Palamedesa
Według Pauzaniasza Odyseusz zemścił się później wraz z Diomedesem, topiąc swego demaskatora, gdy ten łowił ryby.
Q 14Ile lat nimfa Kalipso przetrzymuje Odyseusza na swojej wyspie?
siedem
Dopiero Hermes przynosi Kalipso wolę bogów, że ma uwolnić swojego gościa.
Q 15Jak wabi się pies, który rozpoznaje Odyseusza po powrocie do domu?
Argos
Oprócz psa Odyseusza rozpoznaje także jego dawna piastunka Eurykleja.
Q 16Po kim Odyseusz objął tron na Itace?
Laertes
Przez matkę Antykleję Odyseusz był prawnukiem Hermesa, co zapewniało mu boskie pochodzenie.
Q 17W którym mieście mieszka Nestor, do którego Telemach wyrusza po wieści o ojcu?
Pylos
Telemachowi towarzyszy Atena, tym razem przebrana za jego przyjaciela; Nestor to znany grecki wojownik spod Troi.
Q 18Jak ma na imię król Feaków, ojciec Nauzykai?
Alkinoos
W jego pałacu Odyseusz opowiada swoje przygody, po czym gospodarz daje mu statek i odsyła go na Itakę.
Q 19Ile lat ma Telemach na początku Odysei?
20
Syn Odyseusza dzieli dom na Itace z matką Penelopą, służbą i tłumem natarczywych zalotników.
Q 20Do grona zalotników której kobiety należał młody Odyseusz?
Heleny
To Odyseusz doradził Tyndareosowi, by zobowiązać wszystkich konkurentów do przysięgi ochrony wybranego małżeństwa.
Q 24Ilu natarczywych zalotników Penelopy przebywa w domu Odyseusza?
108
Zalotnikom chodzi nie tylko o rękę królowej, lecz także o związane z nią nadzieje na tron Itaki.
Q 25Kogo przekazy alternatywne wskazują jako biologicznego ojca Odyseusza?
Syzyf
Tę wersję podawali między innymi tragicy greccy, odbierając herosowi część splendoru pochodzenia od Hermesa.
Q 26Kto w połowie III wieku p.n.e. przełożył Odyseję na łacinę?
Liwiusz Andronikus
Był to pierwszy przekład w dziejach literatury europejskiej, wykonany w rodzimym metrum italskim.
Q 27Oprócz Itaki, jakiej krainy królem był w mitologii greckiej Odyseusz?
Tesprotii
Heros znany jest przede wszystkim z udziału w wojnie trojańskiej po stronie Achajów i z dziesięcioletniej tułaczki w drodze do domu.
Q 28Jakiego metrum użył tłumacz w pierwszym łacińskim przekładzie Odysei?
saturnijskiego
Zamiast naśladować grecki heksametr, tłumacz sięgnął po oryginalny wiersz italski, starszy od wpływów helleńskich.
Q 29Kto jest autorem pierwszego polskiego przekładu Odysei z 1815 roku?
Jacek Idzi Przybylski
Przekład nosił tytuł „Odyssea Homerowska ku czci Ulissa Laertowicza z Itaki”.
Q 30Kogo Achilles zabija w gniewie, po czym Odyseusz dokonuje jego oczyszczenia?
Tersytesa
Powodem zbrodni były drwiny z Achillesa pogrążonego w żałobie po śmierci Amazonki Pentezylei.