Piwo — 29 ciekawostek

Który naród konsumuje najwięcej piwa na świecie w przeliczeniu na mieszkańca?

Pije się tam głównie w gospodach i piwiarniach, a lagery nalewa się w sposób tworzący bardzo obfitą pianę i niskie nagazowanie.

Jaką część objętości gotowego piwa stanowi woda?

Browary zużywają znacznie więcej wody, niż trafia do butelki – łącznie z myciem i chłodzeniem od 3,7 do 10,9 hl na hektolitr piwa.

Gdzie w XVI wieku wprowadzono Prawo Czystości (Reinheitsgebot) dla piwa?

Produkcję ograniczono wtedy do miesięcy od października do marca, bo w cieplejszym okresie piwo łatwo się psuło.

Które miejsce wśród najpopularniejszych napojów świata zajmuje piwo, po wodzie i herbacie?

Jest zarazem najstarszym i najczęściej spożywanym napojem alkoholowym; jasne lagery zawierają przeciętnie ok. 5% alkoholu.

Który polski styl piwa nazywany jest „polskim szampanem”?

Styl wywodzi się z Grodziska Wielkopolskiego i ze średniowiecznych tradycji warzenia piw pszenicznych; z tej części Europy pochodzą też najlepsze portery bałtyckie.

Poniżej jakiej zawartości alkoholu objętościowo piwo uznawane jest za bezalkoholowe?

Na drugim biegunie są piwa wymrażane: przez usuwanie wody ich moc można podnieść nawet powyżej 60% alkoholu.

Ilu ludzi rocznie odwiedza monachijski Oktoberfest?

Festiwal przynosi miastu wpływy przekraczające miliard euro rocznie.

Które państwo wyprodukowało najwięcej piwa na świecie w 2017 roku?

Światowa produkcja sięgnęła wtedy około 1909 mln hektolitrów; Europa odpowiada dziś za ok. 35% produkcji, choć sto lat temu było to ok. 80%.

Jakie kwiatostany chmielu wykorzystuje się w piwowarstwie?

Osobniki męskie zwykle usuwa się z plantacji, aby zapobiec zapłodnieniu i powstaniu oleistych nasion; w Polsce szyszki zbiera się między sierpniem a wrześniem.

W jakich stopniach zwykle wyraża się zawartość ekstraktu w brzeczce piwnej?

Ekstrakt składa się głównie z cukrów, które podczas fermentacji zamieniają się w alkohol, oraz dekstryn, związków azotowych i soli mineralnych.

W którym starożytnym eposie dzikus Enkidu uczy się od kobiety jeść chleb i pić piwo?

Szczegóły samego procesu warzenia zapisano w Hymnie do Ninkasi z około 1800 roku p.n.e.

Do jakiej rodziny roślin należy chmiel zwyczajny (Humulus lupulus)?

Oprócz goryczki i aromatu chmiel poprawia trwałość piwa dzięki właściwościom antyseptycznym.

Jakim aromatem charakteryzuje się bawarskie piwo Hefe-Weizen?

To najpopularniejszy gatunek piwa pszenicznego – jasny, niefiltrowany i rozlewany z dodatkiem drożdży, podawany latem w wysokich szklanicach.

Które dwa kraje odpowiadały w 2015 roku za 74% światowej produkcji chmielu?

Na świecie uprawia się ok. 50 000 ha chmielu; Polska z 1 424 ha należy do większych producentów, obok Czech, Chin i Słowenii.

Który brytyjski krytyk przyczynił się do usystematyzowania stylów piwa swoimi publikacjami?

Można wyróżnić co najmniej 100 stylów piwa, a dzięki piwowarom domowym i browarom rzemieślniczym wciąż powstają nowe.

Jaki gatunek drożdży odpowiada za górną fermentację piwa?

Drożdże dolnej fermentacji to krzyżówka międzygatunkowa, a podczas burzliwej fazy drożdże górne zbierają się na powierzchni brzeczki, tworząc kożuch.

Którego greckiego boga, mającego nauczyć ludzi warzyć piwo, utożsamiano z Ozyrysem?

Sami Grecy i Rzymianie pili na ogół wino i uważali to za cechę odróżniającą ich od pijących piwo barbarzyńców.

Który bawarski piwowar opracował w 1842 roku w Pilźnie recepturę pilznera?

Było to pierwsze piwo dolnej fermentacji o słomkowej barwie, uwarzone z jasnych słodów suszonych w łagodnych warunkach; stało się protoplastą jasnego lagera.

W którym browarze Emil Christian Hansen uzyskał czystą kulturę drożdży dolnej fermentacji?

Szczep nazwano na jego cześć Saccharomyces carlsbergensis; Hansen był synem założyciela kopenhaskiego browaru.

Co najmniej jak długo dojrzewa w drewnianych beczkach belgijski lambic?

Fermentację prowadzą w nim dzikie drożdże z otoczenia; do jego odmian należą m.in. gueuze i faro.

Czym przyprawia się gose, kwaśne piwo pszeniczne z okolic Lipska i Goslaru?

Gose ma ok. 4,5% alkoholu i podaje się je w wysokich, wąskich, prostych szklankach.

Który szwajcarski klasztor uchodzi za najstarszy browar benedyktyński?

Między VIII a XI wiekiem do produkcji piwa włączyli się cystersi, którzy na szeroką skalę wprowadzili sprzedaż piwa klasztornego.

Z jakiego języka łacina zapożyczyła słowo cervisia, od którego pochodzi hiszpańskie cerveza?

Celtyckie korzenie ma też polska „brzeczka” – od słowa braces, oznaczającego słód lub kiełkujący jęczmień.

Wokół jakiej belgijskiej rzeki skupiają się browary słynące z fermentacji spontanicznej?

Fermentację spontaniczną przeprowadzają dzikie szczepy drożdży, a nie czyste kultury dodawane przez piwowara.

Syrop z jakiej rośliny zabarwia Berliner Weisse na zielono?

Wersja czerwona powstaje z syropem malinowym; to lekkie, kwaśne piwo ma zaledwie 2,5–3,5% alkoholu.

Która aromatyczna odmiana chmielu była w 2015 roku najpopularniejsza w Polsce?

Wśród odmian goryczkowych prym wiodły wtedy Magnum i Marynka; browary rzemieślnicze stosują nawet 10-krotnie większe dawki chmielu niż przemysłowe.

Który praski chemik stworzył skalę, w której podaje się zawartość ekstraktu czeskich piw?

Opracował metodę oznaczania ilości cukru w roztworze. Czesi podają zawartość ekstraktu jako EPM (np. 12°), a w Polsce używa się stopni Ballinga (°Blg).

Z którego roku pochodzi najstarszy zapis słowa „piwo” w języku polskim?

To kolofon kopisty Lutosława z Chrościechowa; najstarszy zachowany tekst z tym słowem zawiera wers „Dum bibo piwo stat mihi kolano krzywo”.

Jak po polsku nazywa się Kräusening – dodawanie fermentującej brzeczki do młodego piwa?

Zabieg służy wydajniejszemu usunięciu diacetylu, którego stężenie jest wyznacznikiem dojrzałości piwa.