Planetoidy — 30 ciekawostek

Z jakim obszarem Układu Słonecznego wiąże się obecnie pochodzenie komet?

Planetoidy krążące poza Uranem i Neptunem zawierają w swoim składzie więcej lodu wodnego niż te bliższe Słońca.

Co, jak się dziś uważa, nie dopuściło do powstania planety między Marsem a Jowiszem?

Pozostały mniejsze, mało masywne ciała, które wytrącane z orbit często zderzały się ze sobą, zmieniając trajektorie.

Który astronom już w XVII wieku zainteresował się luką między orbitami Marsa i Jowisza?

Szersze zainteresowanie tym zagadnieniem przyszło dopiero pod koniec XVIII wieku, a rozwiązanie obserwacyjne na początku kolejnego stulecia.

Której planecie towarzyszy najwięcej trojańczyków?

Do planetoid na orbicie tej planety należy np. (588) Achilles.

Która planetoida osiągnęła jak dotąd najwyższy stopień zagrożenia w skali Torino?

Przez krótki okres w 2004 roku obiekt ten był sklasyfikowany na stopniu 4 tej skali.

W jakim sycylijskim mieście odkryto Ceres 1 stycznia 1801 roku?

Ceres wypełniła lukę między orbitami Marsa i Jowisza; dziś klasyfikuje się ją jako planetę karłowatą.

W jaki obiekt uderzył impaktor misji DART 27 września 2022 roku?

Cel był księżycem planetoidy Didymos; sonda wystartowała 24 listopada 2021 roku.

Jak nazywa się przejście planetoidy przed gwiazdą, kluczowe dla astrometrycznych pomiarów?

Analiza takich zdarzeń pozwala precyzyjnie określić rozmiary i kształty planetoid oraz badać ich powierzchnię.

Z jakiej planetoidy sonda OSIRIS-REx pobrała próbki w 2020 roku?

Próbki trafiły na Ziemię w 2023 roku, a sonda w misji rozszerzonej OSIRIS-APEX bada kolejną planetoidę.

Czym, według późniejszych obserwacji, okazał się obiekt 1I/ʻOumuamua?

Obiekt odkryto w październiku 2017 roku i początkowo uznano go za pierwszą planetoidę spoza Układu Słonecznego.

Ile stopni ma skala Torino, służąca do oceny zagrożenia uderzeniem planetoidy?

Obok niej stosuje się także skalę Palermo; najwyższy stopień odpowiada kolizjom zagrażającym istnieniu cywilizacji.

Z jakiej planetoidy sonda Hayabusa 2 pobrała próbki w 2019 roku?

Próbki dotarły na Ziemię w 2020 roku; sonda ma jeszcze minąć 2001 CC21 w 2026 roku i 1998 KY26 w 2031 roku.

Do masy jakiego ciała zbliżona jest cała masa materiału skalnego w pasie głównym?

Największa z planetoid, (1) Ceres, kształtem przypomina planety: jest w przybliżeniu elipsoidą obrotową.

Na jakiej planetoidzie sonda NEAR Shoemaker wylądowała w 2001 roku?

Wcześniej, w 1997 roku, sonda badała planetoidę (253) Mathilde.

Jaka planetoida jest najprawdopodobniej źródłem odłamków tworzących bazaltowe planetoidy klasy V?

Planetoidy klasy V mają skład podobny do klasy S, ale z podwyższonym udziałem piroksenu.

Sonda Hayabusa w 2005 roku wylądowała na powierzchni jakiej planetoidy i zdołała ją opuścić?

Sonda stała się wcześniej sztucznym satelitą tej planetoidy; jej następczyni Hayabusa 2 przywiozła próbki z innego obiektu.

Ponad ile planetoid znano w styczniu 2026 roku?

Ponad 870 tys. z nich ma numery, a ponad 25 tys. także nazwy własne; większość krąży w głównym pasie między Marsem a Jowiszem.

Która planetoida jest przedstawicielką obiektów odłączonych?

Obiekty odłączone przypuszczalnie pochodzą z wewnętrznego Obłoku Oorta.

Ile planetoid z pasa głównego ma rozmiary powyżej 1000 km?

Najmniejsze planetoidy zaobserwowane podczas przelotów w pobliżu Ziemi miały rozmiary zaledwie kilku metrów.

Jak nazywa się grupa planetoid krążących przeważnie między orbitami Saturna i Neptuna?

Do tej grupy należy np. (2060) Chiron.

W jakiej odległości od Słońca reguła Titiusa-Bodego przewidywała planetę między Marsem a Jowiszem?

Obszar o szerokości około 500 milionów kilometrów nie zawiera jednak takiego obiektu.

Planetoidy z jakiej grupy uważa się za potencjalnie największe zagrożenie dla Ziemi?

Uderzenie kilkukilometrowego ciała mogłoby doprowadzić do unicestwienia wielu gatunków zwierząt, a być może i ludzi.

Jak nazywają się hipotetyczne planetoidy, które miałyby krążyć wewnątrz orbity Merkurego?

Dotychczas nie zaobserwowano ani jednego takiego ciała.

Jaki odsetek znanych planetoid krąży w pasie głównym między Marsem a Jowiszem?

Planetoidy pasa głównego często tworzą rodziny o podobnych parametrach orbit i właściwościach fizycznych.

Jak nazywa się księżyc planetoidy (243) Ida, sfotografowany przez sondę Galileo w 1993 roku?

Dwa lata wcześniej ta sama sonda minęła planetoidę (951) Gaspra.

Jak nazywa się grupa planetoid, których orbity leżą całkowicie wewnątrz orbity Ziemi?

Jej przedstawicielką jest (163693) Atira; to jedna z grup planetoid bliskich Ziemi.

W jakim rezonansie orbitalnym z Neptunem poruszają się plutonki?

Należą do nich (134340) Pluton, (38083) Rhadamanthus i (38628) Huya; obiekty w rezonansie 2:1 to twotino.

Jaki minerał występuje w widmach rzadkich planetoid klasy E?

Najczęściej spotykane są planetoidy klasy C, bardzo ciemne, o powierzchni zdominowanej przez węgiel i jego związki.

Jak nazywa się planetoidy Pasa Kuipera, które nie wykazują żadnych rezonansów orbitalnych?

Przykładami są (15760) Albion, (50000) Quaoar i (20000) Waruna.

Czyją teorię o rozpadzie dużych ciał w pasie planetoid wymienia się jako konkurencyjną?

Ta sama teoria tłumaczy komety jako fragmenty lodowego księżyca jednej ze skalnych planet, zniszczonego około 3 mln lat temu.