Psychologia — 30 ciekawostek

Któremu rosyjskiemu fizjologowi przypisuje się odkrycie warunkowania klasycznego?

Odkrycie to wymienia się wśród największych osiągnięć psychologii, obok warunkowania instrumentalnego opisanego przez Thorndike'a i Skinnera.

Jakiej narodowości był Carl Gustav Jung?

Oprócz psychiatrii i psychologii zajmował się malarstwem; urodził się w Kesswil, a zmarł w Küsnacht.

Z jakiego języka pochodzi termin „psychologia”, oznaczający dosłownie „naukę o duszy”?

Sami starożytni Grecy nie znali tej nazwy – posługiwali się zwrotem „peri psychis”. Słowo „psychologia” zostało sztucznie utworzone dopiero w XVI wieku.

Który psycholog jest autorem koncepcji hierarchii potrzeb?

Carl Rogers i Aaron Beck zasłużyli się z kolei opracowaniem metod diagnozy klinicznej i psychoterapii.

Kto opisał etapy rozwoju psychoseksualnego człowieka?

Zapoczątkowana przez niego psychoanaliza doczekała się kontynuacji w neopsychoanalizie, rozwijanej m.in. przez Jacques'a Lacana i Ericha Fromma.

Który nurt, zapoczątkowany przez Johna Watsona, traktował człowieka jak „czarną skrzynkę”?

Zamiast rejestrowania świadomych doznań nurt ten analizował powiązania między bodźcami a reakcjami; współczesna psychologia przejęła wiele jego postulatów.

Na okładce albumu którego zespołu, „Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band”, widnieje Jung?

W 1959 roku John Freeman z BBC przeprowadził z Jungiem wywiad telewizyjny w serii „Face to Face”.

Który uczeń Sokratesa zapisał jego sentencję „Poznaj samego siebie”?

Ten sam filozof, żyjący około 427–347 r. p.n.e., jako pierwszy opisał konflikty wewnętrzne; sentencja stała się mottem wielu psychologów.

Komu przypisuje się określenie etapów rozwoju umysłowego?

Psychologia rozwojowa bada zmiany fizyczne, emocjonalne, poznawcze i społeczne zachodzące w ciągu całego życia człowieka.

Jak nazywa się nurt stworzony przez Carla Gustava Junga na bazie psychologii głębi?

Nurt ten stanowił częściową krytykę psychoanalizy i zarazem jej rozszerzenie, m.in. o pojęcia archetypu i synchroniczności.

Który starożytny filozof jako pierwszy twierdził, że człowiek ma pięć zmysłów?

Jako syn nadwornego lekarza odbył studia medyczne, a założona przez niego szkoła Lykeion bywa uważana za pierwszy uniwersytet.

Jak nazywa się metoda rejestracji subiektywnych doznań, usystematyzowana przez Wilhelma Wundta?

Metodę tę powszechnie krytykowano za subiektywizm i nieuniknione deformacje treści psychicznych przez sam fakt badania.

Jak Jung nazwał obszar nieświadomy wspólny całemu rodzajowi ludzkiemu?

Składają się na nią treści, które w ogóle nie mogą zostać uświadomione – archetypy oraz instynkty.

Jakim terminem Jung określał kobiecą stronę męskiej psychiki?

Jej męskim odpowiednikiem w kobiecej psychice jest Animus; oba pojęcia składają się na „duszę”, będącą przeciwieństwem i dopełnieniem persony.

W którym roku Wilhelm Wundt założył w Lipsku pierwsze w Europie laboratorium psychologiczne?

Datę tę uznaje się za moment ukonstytuowania się psychologii jako samodzielnej nauki empirycznej; wcześniej traktowano ją jako dziedzinę filozofii.

Max Wertheimer, Wolfgang Köhler i Kurt Koffka to twórcy której szkoły psychologicznej?

Szkoła ta zakładała istnienie mechanizmów aktywnie organizujących procesy psychiczne; po polsku bywa nazywana psychologią postaci.

Jaką krzywą wykreślił Hermann Ebbinghaus na podstawie badań nad materiałem werbalnym?

Rozróżnienie pamięci krótkotrwałej i długotrwałej, inny kamień milowy badań nad pamięcią, przypisuje się m.in. Williamowi Jamesowi.

Co Jung wskazywał jako główny powód swojego zerwania z psychoanalizą Freuda?

Do zerwania doszło w 1913 roku po publikacji książki „Wandlungen und Symbole der Libido”, w której Jung przedstawił własną definicję libido.

Pod jakim tytułem opublikowano w 2009 roku tajemny dziennik Junga zwany „Liber Novus”?

Jung prowadził go od 1913 roku, zapisując sny, lęki i wyobrażenia pismem gotyckim i barwnymi scenami; przerwał go w połowie zdania 14 lat później.

Jakim akronimem określa się niereprezentatywną grupę badanych z zamożnych krajów Zachodu?

Skrót rozwija się jako Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic; w praktyce próba bywa zawężona do amerykańskich studentów psychologii lub socjologii.

W którym roku Jung pojechał do Wiednia na pierwsze spotkanie z Freudem?

Spotkanie rozpoczęło kilkuletni okres intensywnej współpracy i przyjaźni; Jung był wówczas bardziej znany wśród psychologów niż neurolog Freud.

Który niemiecki filozof rozpowszechnił w XVIII wieku nazwę „psychologia”?

Dokonał tego, wydając dwa dzieła: „Psychologia empirica” i „Psychologia rationalis”.

Kto w 1860 roku wydał dzieło „Elementy psychofizyki”?

Dzieło pokazywało, jak zdarzenia fizyczne – światło i dźwięk – wiążą się z wrażeniami psychicznymi, i proponowało naukowy sposób mierzenia ich efektów.

Z którym fizykiem noblistą Carl Gustav Jung prowadził badania nad synchronicznością?

Wyniki ukazały się we wspólnej pracy „Synchronizität als ein Prinzip akausaler Zusammenhänge”; Jung widział w fizyce kwantowej analogię swoich odkryć.

Który polski psycholog zainicjował I Międzynarodowy Kongres Psychologii Fizjologicznej?

Jako doktorant-metodolog współpracował w zespole Wilhelma Wundta, a w 1874 roku przedstawił w Lipsku własną dysertację o warunkach świadomości.

W której miejscowości nad Jeziorem Zuryskim Jung zbudował swoją kamienną „wieżę”?

Budowla, w istocie mała twierdza z kamienia z pobliskiego kamieniołomu, powstawała przez trzydzieści lat jako symbol tożsamości.

Jakiej nazwy używano przez cały XVII wiek zamiast słowa „psychologia”?

Nazwa ta pochodzi od słowa pneuma, oznaczającego po grecku tchnienie lub ducha.

Który polski psycholog jest współautorem koncepcji dążenia do mocy i przewagi nad innymi?

Koncepcję tę wymienia się wśród najważniejszych osiągnięć psychologii obok nazwiska Alfreda Adlera, twórcy psychologii indywidualnej.

Który poeta i humanista ze Splitu jako pierwszy użył nazwy „psychologia” w XVI wieku?

Użył jej w zaginionej łacińskiej rozprawie „Psichiologia de ratione animae humanae”, wydanej między 1510 a 1519 rokiem.

Która polska lekarka kierowała laboratorium psychologicznym na Uniwersytecie w Brukseli?

W 1909 roku jako pierwsza kobieta weszła do komitetu organizacyjnego Międzynarodowego Kongresu Psychologii Fizjologicznej w Genewie.