Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Psychologia to nauka o mechanizmach rządzących psychiką i zachowaniem człowieka. Choć o duszy rozmyślali już Demokryt, Sokrates i Arystoteles, samodzielną nauką empiryczną stała się dopiero pod koniec XIX wieku. Quiz prowadzi od pochodzenia samej nazwy, przez pierwsze laboratorium w Lipsku i polskie wątki w dziejach dyscypliny, po wielkie szkoły: behawioryzm, Gestalt i psychoanalizę. Osobna część pytań dotyczy Carla Gustava Junga – jego zerwania z Freudem, pojęć takich jak Anima czy nieświadomość zbiorowa i zaskakujących śladów w popkulturze.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Któremu rosyjskiemu fizjologowi przypisuje się odkrycie warunkowania klasycznego?
Iwan Pawłow
Odkrycie to wymienia się wśród największych osiągnięć psychologii, obok warunkowania instrumentalnego opisanego przez Thorndike'a i Skinnera.
Q 02Jakiej narodowości był Carl Gustav Jung?
szwajcarskiej
Oprócz psychiatrii i psychologii zajmował się malarstwem; urodził się w Kesswil, a zmarł w Küsnacht.
Q 03Z jakiego języka pochodzi termin „psychologia”, oznaczający dosłownie „naukę o duszy”?
greckiego
Sami starożytni Grecy nie znali tej nazwy – posługiwali się zwrotem „peri psychis”. Słowo „psychologia” zostało sztucznie utworzone dopiero w XVI wieku.
Q 04Który psycholog jest autorem koncepcji hierarchii potrzeb?
Abraham Maslow
Carl Rogers i Aaron Beck zasłużyli się z kolei opracowaniem metod diagnozy klinicznej i psychoterapii.
Q 05Kto opisał etapy rozwoju psychoseksualnego człowieka?
Zygmunt Freud
Zapoczątkowana przez niego psychoanaliza doczekała się kontynuacji w neopsychoanalizie, rozwijanej m.in. przez Jacques'a Lacana i Ericha Fromma.
Q 06Który nurt, zapoczątkowany przez Johna Watsona, traktował człowieka jak „czarną skrzynkę”?
behawioryzm
Zamiast rejestrowania świadomych doznań nurt ten analizował powiązania między bodźcami a reakcjami; współczesna psychologia przejęła wiele jego postulatów.
Q 07Na okładce albumu którego zespołu, „Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band”, widnieje Jung?
The Beatles
W 1959 roku John Freeman z BBC przeprowadził z Jungiem wywiad telewizyjny w serii „Face to Face”.
Q 08Który uczeń Sokratesa zapisał jego sentencję „Poznaj samego siebie”?
Platon
Ten sam filozof, żyjący około 427–347 r. p.n.e., jako pierwszy opisał konflikty wewnętrzne; sentencja stała się mottem wielu psychologów.
Q 09Komu przypisuje się określenie etapów rozwoju umysłowego?
Jean Piaget
Psychologia rozwojowa bada zmiany fizyczne, emocjonalne, poznawcze i społeczne zachodzące w ciągu całego życia człowieka.
Q 10Jak nazywa się nurt stworzony przez Carla Gustava Junga na bazie psychologii głębi?
psychologia analityczna
Nurt ten stanowił częściową krytykę psychoanalizy i zarazem jej rozszerzenie, m.in. o pojęcia archetypu i synchroniczności.
Q 11Który starożytny filozof jako pierwszy twierdził, że człowiek ma pięć zmysłów?
Arystoteles
Jako syn nadwornego lekarza odbył studia medyczne, a założona przez niego szkoła Lykeion bywa uważana za pierwszy uniwersytet.
Q 12Jak nazywa się metoda rejestracji subiektywnych doznań, usystematyzowana przez Wilhelma Wundta?
introspekcja
Metodę tę powszechnie krytykowano za subiektywizm i nieuniknione deformacje treści psychicznych przez sam fakt badania.
Q 13Jak Jung nazwał obszar nieświadomy wspólny całemu rodzajowi ludzkiemu?
nieświadomość zbiorowa
Składają się na nią treści, które w ogóle nie mogą zostać uświadomione – archetypy oraz instynkty.
Q 21W którym roku Jung pojechał do Wiednia na pierwsze spotkanie z Freudem?
1907
Spotkanie rozpoczęło kilkuletni okres intensywnej współpracy i przyjaźni; Jung był wówczas bardziej znany wśród psychologów niż neurolog Freud.
Q 22Który niemiecki filozof rozpowszechnił w XVIII wieku nazwę „psychologia”?
Christian Wolff
Dokonał tego, wydając dwa dzieła: „Psychologia empirica” i „Psychologia rationalis”.
Q 23Kto w 1860 roku wydał dzieło „Elementy psychofizyki”?
Gustav Fechner
Dzieło pokazywało, jak zdarzenia fizyczne – światło i dźwięk – wiążą się z wrażeniami psychicznymi, i proponowało naukowy sposób mierzenia ich efektów.
Q 14Jakim terminem Jung określał kobiecą stronę męskiej psychiki?
Anima
Jej męskim odpowiednikiem w kobiecej psychice jest Animus; oba pojęcia składają się na „duszę”, będącą przeciwieństwem i dopełnieniem persony.
Q 15W którym roku Wilhelm Wundt założył w Lipsku pierwsze w Europie laboratorium psychologiczne?
1879
Datę tę uznaje się za moment ukonstytuowania się psychologii jako samodzielnej nauki empirycznej; wcześniej traktowano ją jako dziedzinę filozofii.
Q 16Max Wertheimer, Wolfgang Köhler i Kurt Koffka to twórcy której szkoły psychologicznej?
psychologia Gestalt
Szkoła ta zakładała istnienie mechanizmów aktywnie organizujących procesy psychiczne; po polsku bywa nazywana psychologią postaci.
Q 17Jaką krzywą wykreślił Hermann Ebbinghaus na podstawie badań nad materiałem werbalnym?
zapominania
Rozróżnienie pamięci krótkotrwałej i długotrwałej, inny kamień milowy badań nad pamięcią, przypisuje się m.in. Williamowi Jamesowi.
Q 18Co Jung wskazywał jako główny powód swojego zerwania z psychoanalizą Freuda?
odrzucenie panseksualizmu
Do zerwania doszło w 1913 roku po publikacji książki „Wandlungen und Symbole der Libido”, w której Jung przedstawił własną definicję libido.
Q 19Pod jakim tytułem opublikowano w 2009 roku tajemny dziennik Junga zwany „Liber Novus”?
„Czerwona Książka”
Jung prowadził go od 1913 roku, zapisując sny, lęki i wyobrażenia pismem gotyckim i barwnymi scenami; przerwał go w połowie zdania 14 lat później.
Q 20Jakim akronimem określa się niereprezentatywną grupę badanych z zamożnych krajów Zachodu?
WEIRD
Skrót rozwija się jako Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic; w praktyce próba bywa zawężona do amerykańskich studentów psychologii lub socjologii.
Q 24Z którym fizykiem noblistą Carl Gustav Jung prowadził badania nad synchronicznością?
Wolfgang Pauli
Wyniki ukazały się we wspólnej pracy „Synchronizität als ein Prinzip akausaler Zusammenhänge”; Jung widział w fizyce kwantowej analogię swoich odkryć.
Q 25Który polski psycholog zainicjował I Międzynarodowy Kongres Psychologii Fizjologicznej?
Julian Ochorowicz
Jako doktorant-metodolog współpracował w zespole Wilhelma Wundta, a w 1874 roku przedstawił w Lipsku własną dysertację o warunkach świadomości.
Q 26W której miejscowości nad Jeziorem Zuryskim Jung zbudował swoją kamienną „wieżę”?
Bollingen
Budowla, w istocie mała twierdza z kamienia z pobliskiego kamieniołomu, powstawała przez trzydzieści lat jako symbol tożsamości.
Q 27Jakiej nazwy używano przez cały XVII wiek zamiast słowa „psychologia”?
pneumatologia
Nazwa ta pochodzi od słowa pneuma, oznaczającego po grecku tchnienie lub ducha.
Q 28Który polski psycholog jest współautorem koncepcji dążenia do mocy i przewagi nad innymi?
Władysław Witwicki
Koncepcję tę wymienia się wśród najważniejszych osiągnięć psychologii obok nazwiska Alfreda Adlera, twórcy psychologii indywidualnej.
Q 29Który poeta i humanista ze Splitu jako pierwszy użył nazwy „psychologia” w XVI wieku?
Marko Marulić
Użył jej w zaginionej łacińskiej rozprawie „Psichiologia de ratione animae humanae”, wydanej między 1510 a 1519 rokiem.
Q 30Która polska lekarka kierowała laboratorium psychologicznym na Uniwersytecie w Brukseli?
Józefa Joteyko
W 1909 roku jako pierwsza kobieta weszła do komitetu organizacyjnego Międzynarodowego Kongresu Psychologii Fizjologicznej w Genewie.