Przejdź do treści

29 ciekawostek

Rafy koralowe — 29 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Na jakim akwenie leży Wielka Rafa Koralowa?

To największa na Ziemi pojedyncza struktura wytworzona przez organizmy żywe, widoczna z kosmosu jako biała smuga na tle błękitnego oceanu.

2

Na terenie którego australijskiego stanu leży Wielka Rafa Koralowa?

Rafa ciągnie się od Cieśniny Torresa przy Papui-Nowej Gwinei po Lady Elliot Island, około 75 km na północny wschód od Bundabergu.

3

Jak nazywa się niszcząca rafy metoda połowu ryb polegająca na detonowaniu ładunków pod wodą?

Do najpoważniejszych zagrożeń należą też wycieki ropy, ścieki komunalne i przemysłowe oraz pogłębianie dna na szlakach morskich.

4

Jakie zjawisko wzmocniło wzrost temperatury wody podczas pierwszych fal masowego blaknięcia?

Wbrew początkowym hipotezom nie stwierdzono, aby czystsza woda zmniejszała blaknięcie, ani istotnych różnic między obszarami chronionymi i niechronionymi.

5

Na jakim okręcie James Cook dotarł do Wielkiej Rafy Koralowej?

Listę europejskich odkrywców rafy otwiera Luis Váez de Torres w 1606 roku, a zamyka William Bligh na HMS „Bounty” w 1789 roku.

6

Powyżej jakiej temperatury wody powstają rafy koralowe?

Woda musi być też w ruchu, by do organizmów docierało pożywienie, a jej zasolenie powinno mieścić się między 27‰ a 40‰.

7

Co wymienia się jako drugi pod względem ważności czynnik zagrażający rafom koralowym?

Dwutlenek węgla z atmosfery rozpuszcza się w wodzie i obniża jej pH, co spowalnia tempo kalcyfikacji szkieletów koralowców.

8

Jaka część wszystkich morskich gatunków zależy w różnym stopniu od raf koralowych?

Wiele z tych gatunków stanowi podstawowe źródło pokarmu dla licznych społeczności ludzkich.

9

Ile koralowców na milion dożywa w naturze wieku dorosłego?

Dlatego prowadzi się też selektywną hodowlę koralowców i ich symbiotycznych glonów, by utrzymać odmiany odporniejsze na stres termiczny.

10

Na przestrzeni ilu kilometrów rozciąga się Wielka Rafa Koralowa?

Odległość rafy od brzegu waha się od 15 km przy Cairns do 250 km przy Gladstone, a jej powierzchnia przekracza 346 tysięcy km².

11

Jaki odsetek raf koralowych na świecie został już bezpowrotnie zniszczony?

Szacuje się, że bez szeroko zakrojonych działań zapobiegawczych za pół wieku pozostanie zaledwie jedna dziesiąta raf.

12

Na ile regionów dzieli się Wielka Rafa Koralowa?

W Regionie Centralnym, między 16° a 20° równoleżnikiem, zagęszczenie rafy jest najmniejsze, a w Regionie Południowym wody sięgają 145 m głębokości.

13

Jaki procent dna morskiego zajmują rafy koralowe?

Mimo tak niewielkiego obszaru rafy pełnią rolę naturalnych falochronów, silnie tłumiąc energię fal i redukując ich wysokość.

14

W którym roku Wielką Rafę Koralową wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO?

Sześć lat wcześniej Australia przyjęła ustawę o Parku Morskim Wielkiej Rafy Koralowej, którym zarządzają władze parku we współpracy z rządem stanowym.

15

Ilu ludzi, według naukowców, zależy pośrednio lub bezpośrednio od raf koralowych?

Rafy generują dla światowej gospodarki dochody rzędu 30 mld USD i są także przedmiotem turystyki.

16

Ile wynosi średni roczny przyrost rafy koralowej?

W idealnych warunkach przyrost może dochodzić do 15 mm rocznie; optymalna temperatura wody to 26–27 °C.

17

W której dekadzie XX wieku gwałtownie wzrosła liczba doniesień o blaknięciu raf?

Wcześniej blaknięcie było zjawiskiem rzadkim, na co wskazują m.in. badania spowolnienia wzrostu i zmian strukturalnych w szkieletach koralowców.

18

Jaki odsetek raf na świecie doświadczył stresu temperaturowego według badań satelitarnych?

U 60% raf stres ten miał stopień poważny; silny stres nie jest już gatunkowo selektywny i równie mocno dotyka niemal wszystkie gatunki koralowców.

19

Jakie glony są obecnie, obok koralowców, główną grupą rafotwórczą?

W permie koralowce były tylko podrzędnym składnikiem raf, które budowały wtedy głównie mszywioły, wieloszczety, gąbki i otwornice.

20

W których latach miały miejsce dwie pierwsze fale masowego blaknięcia raf koralowych?

Najdłuższy epizod blaknięcia trwał od 2014 do 2017 roku i dotknął około 70% raf na świecie.

21

Które z tych organizmów, obok korali madreporowych i otwornic, współtworzą rafy koralowe?

Do budowniczych raf należą także mięczaki i mszywioły, a życie rozwija się na skrajnych częściach rafy, tworząc skomplikowane ekosystemy.

22

Ile metrów kwadratowych rafy może zjeść jedna rozgwiazda z gatunku korona cierniowa?

Rozgwiazdy te żerują na koralowcach, pozostawiając nagi szkielet, który wkrótce się rozpada; okresowe eksplozje ich populacji obserwuje się od lat 50. XX wieku.

23

Hodowlę ilu w przybliżeniu gatunków koralowców opanowano na potrzeby odbudowy raf?

Hodowla przypomina szkółki leśne i wykorzystuje naturalną zdolność koralowców do klonowania; bardzo małe fragmenty rosną 25–50 razy szybciej niż większe w naturze.

24

Ile centymetrów rocznie Australia przesuwała się na północ w kenozoiku?

Dopiero gdy około 25 milionów lat temu kontynent wszedł w obszar klimatu tropikalnego, rafa zaczęła się rozwijać; wcześniej woda była dla koralowców zbyt zimna.

25

W którym roku uruchomiono pierwszy program kriokonserwacji koralowców?

Kriokonserwacja polega na mrożeniu nasienia i komórek jajowych; w kilku kriobankach zebrano już komórki rozrodcze 16 gatunków.

26

Jakie duże małże tworzyły rafy w późnej kredzie?

W mezozoiku główną grupą rafotwórczą były gąbki, które wspólnie z sinicami i glonami budowały pokaźne rafy.

27

Jaki program wspiera rozród koralowców, zapładniając je w laboratorium i wypuszczając larwy?

Celem jest zwiększenie zróżnicowania genetycznego koralowców; rekordem programu było pozyskanie w dwa dni 5 milionów komórek jajowych z 25 kolonii.

28

Jakie organizmy zbudowały najstarsze budowle rafowe, jeszcze bez udziału koralowców?

Pierwsze budowle rafowe pojawiły się we wczesnym kambrze; w ordowiku, sylurze i dewonie rafy tworzyły już głównie gąbki i koralowce denkowe.

29

Gdzie, obok Wielkiej Rafy Koralowej i Palau, odnotowano największe skupiska koron cierniowych?

Największe grupy tych rozgwiazd liczą setki tysięcy osobników.

Znasz się na: Rafy koralowe?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Rafy koralowe — 29 ciekawostek, których nie znasz