Roboty i robotyka — 29 ciekawostek

Ile praw robotyki sformułował pierwotnie Isaac Asimov, zanim dopisał prawo zerowe?

Pierwsze z nich zakazuje robotowi skrzywdzenia człowieka, drugie nakazuje posłuszeństwo rozkazom ludzi, a trzecie każe chronić samego siebie.

W jakiej dyscyplinie rywalizują roboty podczas zawodów RoboCup?

Inne zawody obejmują eksplorację labiryntu i walki maszyn w ramach BattleBots; w sztuce roboty występują też wspólnie z ludźmi w instalacjach.

Co oznacza słowiańskie słowo „robota”, od którego wywodzi się nazwa robot?

Pierwotnie wyraz odnosił się do żywych istot – sztucznie produkowanej, uproszczonej wersji człowieka – a dopiero później zaczął oznaczać urządzenia mechaniczne.

Co jest najczęstszym zastosowaniem robotów w służbie prawa?

Takie maszyny, np. seryjny Mini-Andros, to stabilne ruchome platformy z kamerą i silnym źródłem światła, sterowane zdalnie przez operatora.

Po wydaniu której sztuki Karela Čapka słowo „robot” weszło do powszechnego użycia?

Pełna nazwa dramatu brzmi „Rossumovi Univerzální Roboti”; po jego wydaniu w 1921 roku wyraz trafił do wielu języków świata.

Które popularne urządzenie domowe NIE spełnia definicji robota?

Jest on raczej nieprogramowalnym mechanicznym manipulatorem, a właśnie możliwość zmiany programu bez zmiany konstrukcji jest kluczową cechą robota.

Który robot-zabawka przypomina szczeniaka i ma zmysły wzroku, słuchu, dotyku i równowagi?

Do najbardziej znanych robotów rozrywkowych należą też interaktywny pluszowy Furby i humanoidalny Robosapien.

Która bogini ożywiła Galateę, posąg kobiety wyrzeźbiony przez Pigmaliona?

Mechanicznych służących miał według mitów także Hefajstos – od samodzielnie poruszającego się trójnogiego stołu po złote, inteligentne istoty o kobiecych kształtach.

Która firma kupiła w 2013 roku Boston Dynamics, producenta humanoidalnych prototypów?

Maszyny tego amerykańskiego przedsiębiorstwa potrafią utrzymać równowagę nawet w nierównym terenie.

Która japońska firma rozpoczęła w 1986 roku prace nad robotem humanoidalnym?

Owocem tych prac jest ASIMO, który w 2004 roku potrafił samodzielnie poruszać się po pomieszczeniach, włączać światło i otwierać drzwi.

W którym kraju wprowadzono w 1979 roku roboty typu SCARA?

Skrót rozwija się jako Selective Compliance Robot Arm; takie roboty mają trzy osie – dwie obrotowe, równoległe względem siebie, i jedną postępową.

Jaki odsetek produkowanych robotów pracuje w fabrykach?

Połowa robotów fabrycznych pracuje przy produkcji samochodów; najwięksi producenci to ABB, Kawasaki, KUKA, Mitsubishi i FANUC Robotics.

W którym opowiadaniu Isaac Asimov wprowadził termin „robotyka”?

Oryginalny tytuł opowiadania brzmi „Runaround”, a ukazało się ono w 1942 roku.

Co według średniowiecznego hebrajskiego mitu ożywiało glinianego Golema?

Karteczkę wkładano posągowi do ust; w tym samym okresie w Europie budowano androidy – ruchome figury witające gości czy otwierające drzwi.

W fabryce którego koncernu zainstalowano w 1961 roku pierwszego seryjnego robota Unimate?

Zakład mieścił się w Trenton w stanie New Jersey, a maszyny obsługiwały tam wysokociśnieniową maszynę odlewniczą.

Który z braci Čapków faktycznie ukuł słowo „robot”?

Karel Čapek użył wyrazu w dramacie o sztucznie produkowanych, uproszczonych ludziach przeznaczonych do harówki, ale sam pomysł na nazwę zawdzięczał bratu.

Który mobilny robot wylądował na Marsie 4 lipca 1997 roku?

Pierwszy humanoidalny astronauta-robot trafił na orbitę dopiero w 2011 roku, by na stałe pracować na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Z czego według greckich mitów wykonany był wielkolud Talos?

Za twórcę olbrzyma uchodzi Hefajstos, grecki bóg ognia i kowali, choć inne przekazy przypisują tę konstrukcję Dedalowi.

Kto w 1956 roku kupił prawa do robota Devola i założył firmę Unimation?

Założyciel firmy był wówczas studentem fizyki Uniwersytetu Columbia; jego przedsiębiorstwo dostarczyło pierwsze seryjne roboty przemysłowe na świecie.

W którym kraju w 1964 roku pracował pierwszy robot malarski Trallfa?

W 1976 roku tę samą konstrukcję malarską zaadaptowano do spawania kątowego.

Która fundacja tworzy polskiego robota chirurgicznego Robin Heart?

Systemy takie jak DaVinci pozwalają przeprowadzać zabiegi mniej inwazyjne i z większą precyzją, m.in. w chirurgii ogólnej i kardiochirurgii.

Na który rok datowane są rysunki mechanicznego rycerza Leonarda da Vinci?

Rycerz miał siadać oraz poruszać rękami, głową i szczęką; nie wiadomo, czy Leonardo w ogóle próbował go zbudować.

Jaki automatyczny lądownik wylądował na Księżycu w 1966 roku?

Ponad trzy dekady później po Marsie jeździły już łaziki Spirit i Opportunity, a dziś wędrują tam Curiosity i Perseverance.

Kto zbudował grającego na flecie androida uznawanego za pierwszy działający robot?

Francuski wynalazca stworzył swojego flecistę w XVIII wieku, na długo zanim słowo „robot” w ogóle powstało.

W którym roku powstał pierwszy działający robot – android grający na flecie?

Ten sam konstruktor zbudował również mechaniczne zwierzę, które potrafiło jeść i wydalać.

Ile stopni swobody ma człekokształtny robot ASIMO?

W 2006 roku zaprezentowano interfejs pozwalający sterować tym robotem za pomocą myśli.

Jaki model samochodu montowano od 1969 roku przy pomocy robotów Unimate?

Rok później ten sam koncern jako pierwszy zastosował przemysłowy system wizyjny Consight w zakładzie w St. Catharines w Kanadzie.

Na jakim instrumencie grała dziewczynka – najbardziej złożony automat Jaqueta Droza?

Lalka poruszała ramionami i wybierała palcami właściwe klawisze; melodię określały dwa wymienne, kolczaste walce, podobne do tych z orchestrionów.

Jak nazywał się pierwszy język programowania robotów, opracowany w 1973 roku na Stanfordzie?

Dwa lata wcześniej na tej samej uczelni skonstruowano manipulator „Stanford Arm”.