Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Słowo „robot” narodziło się w Czechach, ale sztuczne istoty fascynowały ludzi już w mitach greckich, a pierwsze działające automaty powstały w XVIII wieku. Dziś roboty spawają karoserie, rozbrajają bomby, operują pacjentów i jeżdżą po Marsie. Ten quiz sprawdza, ile wiesz o historii robotyki: od braci Čapków i praw Asimova, przez pierwsze roboty przemysłowe, aż po robotyzację polskich fabryk w latach 70. Pytania ułożono od najłatwiejszych do najtrudniejszych. Każde ma krótkie wyjaśnienie z dodatkową ciekawostką.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Ile praw robotyki sformułował pierwotnie Isaac Asimov, zanim dopisał prawo zerowe?
3
Pierwsze z nich zakazuje robotowi skrzywdzenia człowieka, drugie nakazuje posłuszeństwo rozkazom ludzi, a trzecie każe chronić samego siebie.
Q 02W jakiej dyscyplinie rywalizują roboty podczas zawodów RoboCup?
W piłce nożnej
Inne zawody obejmują eksplorację labiryntu i walki maszyn w ramach BattleBots; w sztuce roboty występują też wspólnie z ludźmi w instalacjach.
Q 03Co oznacza słowiańskie słowo „robota”, od którego wywodzi się nazwa robot?
Ciężką pracę
Pierwotnie wyraz odnosił się do żywych istot – sztucznie produkowanej, uproszczonej wersji człowieka – a dopiero później zaczął oznaczać urządzenia mechaniczne.
Q 04Co jest najczęstszym zastosowaniem robotów w służbie prawa?
Rozbrajanie bomb
Takie maszyny, np. seryjny Mini-Andros, to stabilne ruchome platformy z kamerą i silnym źródłem światła, sterowane zdalnie przez operatora.
Q 05Po wydaniu której sztuki Karela Čapka słowo „robot” weszło do powszechnego użycia?
„R.U.R.”
Pełna nazwa dramatu brzmi „Rossumovi Univerzální Roboti”; po jego wydaniu w 1921 roku wyraz trafił do wielu języków świata.
Q 06Które popularne urządzenie domowe NIE spełnia definicji robota?
Robot kuchenny
Jest on raczej nieprogramowalnym mechanicznym manipulatorem, a właśnie możliwość zmiany programu bez zmiany konstrukcji jest kluczową cechą robota.
Q 07Który robot-zabawka przypomina szczeniaka i ma zmysły wzroku, słuchu, dotyku i równowagi?
Aibo
Do najbardziej znanych robotów rozrywkowych należą też interaktywny pluszowy Furby i humanoidalny Robosapien.
Q 08Która bogini ożywiła Galateę, posąg kobiety wyrzeźbiony przez Pigmaliona?
Afrodyta
Mechanicznych służących miał według mitów także Hefajstos – od samodzielnie poruszającego się trójnogiego stołu po złote, inteligentne istoty o kobiecych kształtach.
Q 09Która firma kupiła w 2013 roku Boston Dynamics, producenta humanoidalnych prototypów?
Maszyny tego amerykańskiego przedsiębiorstwa potrafią utrzymać równowagę nawet w nierównym terenie.
Q 10Która japońska firma rozpoczęła w 1986 roku prace nad robotem humanoidalnym?
Honda
Owocem tych prac jest ASIMO, który w 2004 roku potrafił samodzielnie poruszać się po pomieszczeniach, włączać światło i otwierać drzwi.
Q 11W którym kraju wprowadzono w 1979 roku roboty typu SCARA?
W Japonii
Skrót rozwija się jako Selective Compliance Robot Arm; takie roboty mają trzy osie – dwie obrotowe, równoległe względem siebie, i jedną postępową.
Q 12Jaki odsetek produkowanych robotów pracuje w fabrykach?
90%
Połowa robotów fabrycznych pracuje przy produkcji samochodów; najwięksi producenci to ABB, Kawasaki, KUKA, Mitsubishi i FANUC Robotics.
Q 13W którym opowiadaniu Isaac Asimov wprowadził termin „robotyka”?
„Zabawa w berka”
Oryginalny tytuł opowiadania brzmi „Runaround”, a ukazało się ono w 1942 roku.
Q 21Która fundacja tworzy polskiego robota chirurgicznego Robin Heart?
Fundacja Rozwoju Kardiochirurgii
Systemy takie jak DaVinci pozwalają przeprowadzać zabiegi mniej inwazyjne i z większą precyzją, m.in. w chirurgii ogólnej i kardiochirurgii.
Q 22Na który rok datowane są rysunki mechanicznego rycerza Leonarda da Vinci?
1495
Rycerz miał siadać oraz poruszać rękami, głową i szczęką; nie wiadomo, czy Leonardo w ogóle próbował go zbudować.
Q 23Jaki automatyczny lądownik wylądował na Księżycu w 1966 roku?
Surveyor 1
Ponad trzy dekady później po Marsie jeździły już łaziki Spirit i Opportunity, a dziś wędrują tam Curiosity i Perseverance.
Q 14Co według średniowiecznego hebrajskiego mitu ożywiało glinianego Golema?
Karteczka z tetragramem
Karteczkę wkładano posągowi do ust; w tym samym okresie w Europie budowano androidy – ruchome figury witające gości czy otwierające drzwi.
Q 15W fabryce którego koncernu zainstalowano w 1961 roku pierwszego seryjnego robota Unimate?
General Motors
Zakład mieścił się w Trenton w stanie New Jersey, a maszyny obsługiwały tam wysokociśnieniową maszynę odlewniczą.
Q 16Który z braci Čapków faktycznie ukuł słowo „robot”?
Josef
Karel Čapek użył wyrazu w dramacie o sztucznie produkowanych, uproszczonych ludziach przeznaczonych do harówki, ale sam pomysł na nazwę zawdzięczał bratu.
Q 17Który mobilny robot wylądował na Marsie 4 lipca 1997 roku?
Sojourner
Pierwszy humanoidalny astronauta-robot trafił na orbitę dopiero w 2011 roku, by na stałe pracować na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
Q 18Z czego według greckich mitów wykonany był wielkolud Talos?
Ze spiżu
Za twórcę olbrzyma uchodzi Hefajstos, grecki bóg ognia i kowali, choć inne przekazy przypisują tę konstrukcję Dedalowi.
Q 19Kto w 1956 roku kupił prawa do robota Devola i założył firmę Unimation?
Joseph Engelberger
Założyciel firmy był wówczas studentem fizyki Uniwersytetu Columbia; jego przedsiębiorstwo dostarczyło pierwsze seryjne roboty przemysłowe na świecie.
Q 20W którym kraju w 1964 roku pracował pierwszy robot malarski Trallfa?
W Norwegii
W 1976 roku tę samą konstrukcję malarską zaadaptowano do spawania kątowego.
Q 24Kto zbudował grającego na flecie androida uznawanego za pierwszy działający robot?
Jacques de Vaucanson
Francuski wynalazca stworzył swojego flecistę w XVIII wieku, na długo zanim słowo „robot” w ogóle powstało.
Q 25W którym roku powstał pierwszy działający robot – android grający na flecie?
1738
Ten sam konstruktor zbudował również mechaniczne zwierzę, które potrafiło jeść i wydalać.
Q 26Ile stopni swobody ma człekokształtny robot ASIMO?
26
W 2006 roku zaprezentowano interfejs pozwalający sterować tym robotem za pomocą myśli.
Q 27Jaki model samochodu montowano od 1969 roku przy pomocy robotów Unimate?
Chevrolet Vega
Rok później ten sam koncern jako pierwszy zastosował przemysłowy system wizyjny Consight w zakładzie w St. Catharines w Kanadzie.
Q 28Na jakim instrumencie grała dziewczynka – najbardziej złożony automat Jaqueta Droza?
Na klawikordzie
Lalka poruszała ramionami i wybierała palcami właściwe klawisze; melodię określały dwa wymienne, kolczaste walce, podobne do tych z orchestrionów.
Q 29Jak nazywał się pierwszy język programowania robotów, opracowany w 1973 roku na Stanfordzie?
WAVE
Dwa lata wcześniej na tej samej uczelni skonstruowano manipulator „Stanford Arm”.