Przejdź do treści

30 ciekawostek

Rzeki – od źródła do ujścia — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Na ile odcinków dzieli się zazwyczaj bieg rzeki?

Są to bieg górny, środkowy i dolny. W każdym z nich rzeka w innym stopniu niszczy podłoże, a w innym odkłada osady.

2

W której części świata płynie rzeka o największym średnim przepływie na Ziemi?

To Amazonka, po portugalsku Rio Amazonas. Ma też największe zasoby wodne na świecie.

3

Jak nazywa się najniższa część dna doliny, wyżłobiona przez rzekę?

Woda płynie tamtędy przez większą część roku. Osobno wyróżnia się fragment, którym płynie stale, czyli strefę tak zwanej małej wody.

4

Jaki proces żłobi zagłębienie, w którym płynie rzeka?

Rzeka to ciek naturalny i powierzchniowy, który od czasu do czasu wylewa na otaczające go tereny.

5

Co tworzy rzeka główna razem ze swoimi dopływami?

Rzekami głównymi nazywa się te, które uchodzą do zbiornika wodnego. Pozostałe to ich dopływy.

6

Jakie wody, obok spływu powierzchniowego, zasilają rzeki stałe?

Dzięki takiemu zasilaniu rzeki stałe prowadzą wodę przez cały rok. Spływ pochodzi z deszczów i roztopów.

7

Jak nazywa się przyrząd z podziałką do obserwacji poziomu wody w rzece?

Poziom zerowy jego podziałki to umowny poziom odniesienia, od którego liczy się wzniesienie zwierciadła rzeki.

8

W jakim kierunku płynie Amazonka ku swojemu ujściu w Atlantyku?

Po drodze przecina rozległą Nizinę Amazonki, a jej źródła leżą w peruwiańskich Andach.

9

Powyżej jakiej powierzchni dorzecza ciek uznaje się w Polsce za rzekę?

Granica jest umowna. W klasyfikacji według wielkości rzeki małe mają od 100 do 200 km długości.

10

Jak nazywa się lejkowate ujście rzeki?

Drugą możliwą formą ujścia rzeki jest delta.

11

Od której rzeki Amazonka byłaby o 390 km dłuższa, gdyby liczyła 7040 km?

Długość Amazonki od wieków jest sporna. Najczęściej podaje się wartość 6400 km.

12

W którą stronę patrzy obserwator, gdy prawy brzeg rzeki ma po swojej prawej ręce?

Idąc w przeciwnym kierunku, prawy brzeg ma się po lewej stronie, a lewy po prawej.

13

Jak nazywa się część doliny zalewana podczas wysokich stanów wód?

Razem z częścią, którą woda płynie przez większość roku, tworzy łożysko rzeki.

14

Do której klasy należą rzeki o długości 200–500 km?

Dorzecze takich rzek ma od 10 000 do 100 000 km².

15

Jak nazywa się ciąg najgłębszych miejsc cieku, w których woda płynie najszybciej?

To wzdłuż niej określa się długość rzeki, zaczynając zwykle od ujścia jako kilometra zerowego.

16

Co oznacza skrót SW w opisie stanów rzeki?

Obok niego używa się skrótów WW dla wysokiej i NW dla niskiej wody, a stany ekstremalne mają oznaczenia trzyliterowe.

17

Powyżej jakiej długości rzekę zalicza się do rzek wielkich?

Rzeki tej klasy mają też dorzecze o powierzchni ponad 1 mln km².

18

Jaką powierzchnię ma w przybliżeniu dorzecze Amazonki, największe na świecie?

W tym dorzeczu rosną największe lasy tropikalne na Ziemi.

19

Przez który kraj Amazonka płynie tylko częściowo, jako rzeka graniczna?

Pozostałe dwa państwa na jej trasie to Peru i Brazylia.

20

Jakim innym słowem określa się reżim rzeki?

Pojęcie to opisuje przebieg zjawisk hydrologicznych: wezbrania, niżówki czy zjawiska lodowe.

21

Jak inaczej nazywa się rzeki efemeryczne, płynące rzadko i nieregularnie?

Występują głównie na obszarach suchych, gdzie opady są niewielkie, a woda pojawia się na bardzo krótko.

22

Jakie zjawisko, typowe dla jezior, nie występuje w rzekach?

Płynąca woda stale się miesza, dlatego w rzece nie tworzą się odrębne warstwy.

23

Na jakiej długości Amazonka jest rzeką żeglowną?

Statki o pojemności do 5 tys. BRT docierają nią aż do Manaus.

24

Jak nazywa się dział hydrologii zajmujący się badaniem rzek?

Jakość wód w rzekach bada się w kilku stopniach: w sieci krajowej, sieciach regionalnych i lokalnych.

25

Kraina której ryby odpowiada dolnemu biegowi rzeki o szerokim korycie i powolnym nurcie?

Dno jest tam piaszczyste, a latem temperatura wody może przekraczać +20 °C.

26

Jak brzmi łacińska nazwa pstrąga potokowego, gatunku wiodącego w krainie pstrąga?

W tej krainie woda jest stale nasycona tlenem, prąd szybki, a temperatura latem rzadko przekracza +10 °C.

27

Na jakiej wysokości nad poziomem morza leżą źródła Amazonki w Andach?

Źródła leżą w Peru. Według jednej z propozycji rzeka wypływa ze stoków góry Quehuisha potokiem Apacheta.

28

Którą rzekę uważano za źródłową dla Amazonki do lat 50. XX wieku?

Później jej miejsce zajęła Ukajali, której źródła leżą w rzece Apurímac.

29

Jak nazywana jest Amazonka w środkowym biegu, od ujścia Javari do ujścia Rio Negro?

Na tym odcinku szerokość rzeki dochodzi do 20 km, a w biegu dolnym nawet do 100 km.

30

W krainie której ryby typowe są wahania poziomu wody wywołane pływami?

Woda jest tam już słonawa, a na dnie odkładają się pokłady mułu.

Znasz się na: Rzeki – od źródła do ujścia?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Rzeki – od źródła do ujścia — 30 ciekawostek