Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Rzeka to coś więcej niż woda płynąca do morza. Ma swój górny, środkowy i dolny bieg, własny ustrój, a hydrolodzy opisują ją dziesiątkami precyzyjnych pojęć. Ten quiz sprawdza, jak dobrze znasz rzeki: ich klasyfikację, budowę, krainy rybne i słownik hydrologa. Osobna porcja pytań dotyczy Amazonki, rzeki rekordów, której źródeł szukali także Polacy. Pytania mają różny poziom trudności, od szkolnej geografii po szczegóły dla pasjonatów.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na ile odcinków dzieli się zazwyczaj bieg rzeki?
trzy
Są to bieg górny, środkowy i dolny. W każdym z nich rzeka w innym stopniu niszczy podłoże, a w innym odkłada osady.
Q 02W której części świata płynie rzeka o największym średnim przepływie na Ziemi?
Ameryka Południowa
To Amazonka, po portugalsku Rio Amazonas. Ma też największe zasoby wodne na świecie.
Q 03Jak nazywa się najniższa część dna doliny, wyżłobiona przez rzekę?
koryto
Woda płynie tamtędy przez większą część roku. Osobno wyróżnia się fragment, którym płynie stale, czyli strefę tak zwanej małej wody.
Q 04Jaki proces żłobi zagłębienie, w którym płynie rzeka?
erozja
Rzeka to ciek naturalny i powierzchniowy, który od czasu do czasu wylewa na otaczające go tereny.
Q 05Co tworzy rzeka główna razem ze swoimi dopływami?
system rzeczny
Rzekami głównymi nazywa się te, które uchodzą do zbiornika wodnego. Pozostałe to ich dopływy.
Q 06Jakie wody, obok spływu powierzchniowego, zasilają rzeki stałe?
podziemne
Dzięki takiemu zasilaniu rzeki stałe prowadzą wodę przez cały rok. Spływ pochodzi z deszczów i roztopów.
Q 07Jak nazywa się przyrząd z podziałką do obserwacji poziomu wody w rzece?
wodowskaz
Poziom zerowy jego podziałki to umowny poziom odniesienia, od którego liczy się wzniesienie zwierciadła rzeki.
Q 08W jakim kierunku płynie Amazonka ku swojemu ujściu w Atlantyku?
wschodnim
Po drodze przecina rozległą Nizinę Amazonki, a jej źródła leżą w peruwiańskich Andach.
Q 09Powyżej jakiej powierzchni dorzecza ciek uznaje się w Polsce za rzekę?
100 km²
Granica jest umowna. W klasyfikacji według wielkości rzeki małe mają od 100 do 200 km długości.
Q 10Jak nazywa się lejkowate ujście rzeki?
estuarium
Drugą możliwą formą ujścia rzeki jest delta.
Q 11Od której rzeki Amazonka byłaby o 390 km dłuższa, gdyby liczyła 7040 km?
Nil
Długość Amazonki od wieków jest sporna. Najczęściej podaje się wartość 6400 km.
Q 12W którą stronę patrzy obserwator, gdy prawy brzeg rzeki ma po swojej prawej ręce?
w dół biegu
Idąc w przeciwnym kierunku, prawy brzeg ma się po lewej stronie, a lewy po prawej.
Q 13Jak nazywa się część doliny zalewana podczas wysokich stanów wód?
taras zalewowy
Razem z częścią, którą woda płynie przez większość roku, tworzy łożysko rzeki.
Do której klasy należą rzeki o długości 200–500 km?
Q 21Jak inaczej nazywa się rzeki efemeryczne, płynące rzadko i nieregularnie?
epizodyczne
Występują głównie na obszarach suchych, gdzie opady są niewielkie, a woda pojawia się na bardzo krótko.
Q 22Jakie zjawisko, typowe dla jezior, nie występuje w rzekach?
uwarstwienie wody
Płynąca woda stale się miesza, dlatego w rzece nie tworzą się odrębne warstwy.
Q 23Na jakiej długości Amazonka jest rzeką żeglowną?
4300 km
Statki o pojemności do 5 tys. BRT docierają nią aż do Manaus.
Q 24Jak nazywa się dział hydrologii zajmujący się badaniem rzek?
średnie
Dorzecze takich rzek ma od 10 000 do 100 000 km².
Q 15Jak nazywa się ciąg najgłębszych miejsc cieku, w których woda płynie najszybciej?
linia nurtu
To wzdłuż niej określa się długość rzeki, zaczynając zwykle od ujścia jako kilometra zerowego.
Q 16Co oznacza skrót SW w opisie stanów rzeki?
średnia woda
Obok niego używa się skrótów WW dla wysokiej i NW dla niskiej wody, a stany ekstremalne mają oznaczenia trzyliterowe.
Q 17Powyżej jakiej długości rzekę zalicza się do rzek wielkich?
2500 km
Rzeki tej klasy mają też dorzecze o powierzchni ponad 1 mln km².
Q 18Jaką powierzchnię ma w przybliżeniu dorzecze Amazonki, największe na świecie?
7 mln km²
W tym dorzeczu rosną największe lasy tropikalne na Ziemi.
Q 19Przez który kraj Amazonka płynie tylko częściowo, jako rzeka graniczna?
Kolumbia
Pozostałe dwa państwa na jej trasie to Peru i Brazylia.
Q 20Jakim innym słowem określa się reżim rzeki?
ustrój
Pojęcie to opisuje przebieg zjawisk hydrologicznych: wezbrania, niżówki czy zjawiska lodowe.
potamologia
Jakość wód w rzekach bada się w kilku stopniach: w sieci krajowej, sieciach regionalnych i lokalnych.
Q 25Kraina której ryby odpowiada dolnemu biegowi rzeki o szerokim korycie i powolnym nurcie?
leszcza
Dno jest tam piaszczyste, a latem temperatura wody może przekraczać +20 °C.
Q 26Jak brzmi łacińska nazwa pstrąga potokowego, gatunku wiodącego w krainie pstrąga?
Salmo trutta
W tej krainie woda jest stale nasycona tlenem, prąd szybki, a temperatura latem rzadko przekracza +10 °C.
Q 27Na jakiej wysokości nad poziomem morza leżą źródła Amazonki w Andach?
5170 m
Źródła leżą w Peru. Według jednej z propozycji rzeka wypływa ze stoków góry Quehuisha potokiem Apacheta.
Q 28Którą rzekę uważano za źródłową dla Amazonki do lat 50. XX wieku?
Marañón
Później jej miejsce zajęła Ukajali, której źródła leżą w rzece Apurímac.
Q 29Jak nazywana jest Amazonka w środkowym biegu, od ujścia Javari do ujścia Rio Negro?
Solimões
Na tym odcinku szerokość rzeki dochodzi do 20 km, a w biegu dolnym nawet do 100 km.
Q 30W krainie której ryby typowe są wahania poziomu wody wywołane pływami?
jazgarza
Woda jest tam już słonawa, a na dnie odkładają się pokłady mułu.