Samson: biblijny siłacz i sędzia — 30 ciekawostek

Która księga Starego Testamentu opisuje dzieje Samsona i Dalili?

Samsonowi poświęcono w niej rozdziały 13–16; jest ostatnim z opisanych tam przywódców Izraela.

Jakie zwierzę zaatakowało Samsona, gdy szedł do miasta swojej przyszłej żony?

Siłacz zabił napastnika gołymi rękoma, co uchodzi za jeden z jego czynów niemożliwych dla zwykłych ludzi.

Jakiej nietypowej broni użył Samson, by zabić tysiąc filistyńskich przeciwników?

Chwilę wcześniej mieszkańcy Judy wydali go wrogom związanego dwoma nowymi postronkami, które bez trudu przerwał.

Co Filistyni zrobili Samsonowi zaraz po tym, jak go pojmali?

Okaleczonego siłacza uprowadzono do Gazy i skuto; z czasem jego ścięte włosy zaczęły jednak odrastać.

Jakie owady zalęgły się w padlinie drapieżnika zabitego przez Samsona?

Wyprodukowany przez nie miód był rytualnie nieczysty, a mimo to Samson jadł go i dał swoim rodzicom.

Przy czym musiał pracować oślepiony Samson uwięziony przez Filistynów?

W operowej wersji tej historii przytwierdzony do nich więzień pcha je w ruchu okrężnym w lochu.

Kim – z racji postanowienia powziętego przed jego narodzeniem – był biblijny Samson?

Nie był to jego własny wybór, lecz suwerenna decyzja Boga; złamanie ślubów sprawiło, że stracił swoją siłę.

Na cześć którego boga filistyńscy władcy składali ofiary w dniu śmierci Samsona?

Filistyni wierzyli, że to ich bóstwo wydało im Samsona, i wezwali więźnia, by ich zabawiał.

Od czego, oprócz nieczystych potraw, miał się powstrzymywać Samson z racji ślubów nazireatu?

Zapowiedział to Anioł Pana, który objawił się rodzicom Samsona jeszcze przed narodzinami chłopca.

Gdzie zgromadzili się ludzie, którzy przypatrywali się Samsonowi w dniu jego śmierci?

Widzów było tam kilka tysięcy, nie licząc przywódców; wszyscy zginęli, gdy budynek runął.

Który kompozytor napisał operę „Samson i Dalila”?

Choć napisał ponad tuzin innych oper, tylko ta utrzymała się w stałym repertuarze.

Co oznacza hebrajskie słowo „szemesz”, od którego wywodzi się imię Samsona?

Inne objaśnienie łączy to imię ze słowem „szamen”, czyli „silny”, „siłacz”.

Który malarz jest autorem obrazów „Wesele Samsona” i „Oślepienie Samsona”?

Ten sam artysta namalował też „Samsona grożącego teściowi”; po temat sięgali również Rubens i van Dyck.

Kto skomponował oratorium „Samson” (HWV 57) z 1742 roku?

Wcześniej oratoria o tym bohaterze, oba zatytułowane „Il Sansone”, napisali Benedetto Ferrari i Bonaventura Aliotti.

Ile dni trwało wesele Samsona z Filistynką?

Towarzyszyli mu na nim Filistyni, przydzieleni dlatego, że się go obawiano.

Przez ile lat Samson sprawował sądy nad Izraelem za czasów Filistynów?

Wzmianka ta zamyka rozdział opisujący jego ucieczkę do groty i walkę z armią Filistynów.

Z którego plemienia Izraela wywodził się ojciec Samsona?

Rodzina mieszkała w mieście Sorea; tam Anioł Pana zapowiedział bezpłodnej dotąd kobiecie narodziny syna.

Kto zagrał tytułowego siłacza w filmie biblijnym „Samson i Dalila” z 1949 roku?

Tę samą historię ekranizowano pod tym tytułem także w 1984 i 1996 roku.

W której trylogii jeden z głównych bohaterów nosi imię Samson po biblijnym siłaczu?

Imię tej postaci nawiązuje do siły i wielkości jej biblijnego imiennika.

Jak miał na imię ojciec Samsona, w którego grobie pochowano siłacza?

Grób leżał pomiędzy Sorea i Eszta’ol; ciało siłacza rodzina wydobyła wcześniej z gruzów zburzonego budynku.

Ile lnianych tunik Samson wyznaczył jako nagrodę za rozwiązanie swojej zagadki?

Do tunik dochodziło tyle samo ozdobnych szat; gdyby zagadka pozostała nierozwiązana, zapłacić mieli Filistyni.

Czym weselni towarzysze zagrozili żonie Samsona, by zdradziła rozwiązanie zagadki?

Kobieta płakała i błagała tak długo, aż siódmego dnia Samson wyjawił jej rozwiązanie.

W której dolinie mieszkała Dalila, ukochana Samsona?

Filistyni nakazali jej dowiedzieć się, w czym tkwi sekret siły Samsona i jak można go pokonać.

W którym mieście 2 grudnia 1877 roku odbyła się prapremiera opery „Samson i Dalila”?

Francuską operę pokazano tam po raz pierwszy z niemieckim librettem.

Ilu mieszkańców Judy przyszło prosić Samsona, by oddał się w ich ręce?

Samson zgodził się pod warunkiem, że z rąk samych rodaków nic złego go nie spotka.

Z którego miasta pochodziło trzydziestu Filistynów, których Samson zabił dla ich odzieży?

Zdobyte ubrania oddał gościom jako przegraną stawkę, po czym uniesiony gniewem wrócił do ojca.

Naprzeciw którego miasta leżała góra, na którą Samson zaniósł wrota wyrwane z bramy Gazy?

Wrogowie zastawili na niego zasadzkę u bramy miejskiej, gdy przyszedł do miasta do nierządnicy.

Kto, obok Samuela, był sędzią Izraela po Samsonie?

W samej księdze opisującej jego dzieje Samson jest jednak ostatnim z przedstawionych sędziów.

Gdzie w 2012 roku odkryto kamienną pieczęć z długowłosym mężczyzną zabijającym lwa?

Okrągła pieczęć ma około 15 mm średnicy; znaleźli ją archeolodzy z Uniwersytetu Telawiwskiego.

W którym roku operę „Samson i Dalila” po raz pierwszy wystawiono w Warszawie?

Warszawska publiczność usłyszała ją w wersji włoskiej, a polską wersję wystawiono we Lwowie.