Słoneczniki — 30 ciekawostek

Który malarz stworzył najsłynniejszą serię obrazów przedstawiających słoneczniki?

Motyw słoneczników podejmowali także Gauguin, Monet i Klimt, a w Polsce pisali o nich m.in. Pawlikowska-Jasnorzewska i Harasymowicz.

Czego symbolem stały się słoneczniki w wielu kulturach dzięki okazałym kwiatostanom?

Złoty kolor sprawiał, że uznawano je także za symbol panowania, wspaniałości, a nawet fałszywego bogactwa.

Jaka część słonecznika bulwiastego jest jadalna?

Różne gatunki słonecznika uprawia się także jako rośliny ozdobne, a słonecznik zwyczajny dodatkowo wykorzystuje się leczniczo.

Jaką wysokość osiąga zwykle słonecznik zwyczajny?

Niektóre odmiany i rośliny zdziczałe pozostają karłowate – ich pęd ma czasem niewiele ponad 20 cm.

Do jakiej rodziny roślin należy rodzaj słonecznik (Helianthus)?

To jedna z największych rodzin roślin kwiatowych; słonecznik jest w niej rodzajem typowym dla plemienia Heliantheae.

Co znaczy greckie słowo „anthos”, z którego utworzono nazwę Helianthus?

Pierwszy człon nazwy, „helios”, oznacza słońce – całość nawiązuje do kształtu koszyczków przypominających słoneczną tarczę.

Od Kanady po który kraj sięga naturalny zasięg słoneczników z rodzaju Helianthus?

Poza Ameryką Północną słoneczniki rozprzestrzeniły się na wszystkich kontynentach z wyjątkiem obszarów równikowych.

W którym wieku słonecznik trafił z Ameryki do Europy?

Indianie uprawiali słoneczniki od co najmniej trzech tysięcy lat, zanim roślina przepłynęła Atlantyk.

Co wypełnia wnętrze łodygi słonecznika zwyczajnego?

Sama łodyga jest prosto wzniesiona, sztywna, gruba i pokryta sztywnymi włoskami.

Jak brzmi naukowa nazwa słonecznika zwyczajnego?

Nazwa gatunkowa „annuus” odwołuje się do tego, że jest to roślina jednoroczna, kwitnąca od lipca do października.

Ile gatunków liczy rodzaj słonecznik (Helianthus)?

Taksonomia rodzaju jest bardzo kłopotliwa, bo gatunki łatwo i często tworzą mieszańce, a wiele z nich nie ma nawet własnych nazw.

Jaką średnicę mogą osiągać koszyczki odmian słonecznika zwyczajnego?

Gdy koszyczków jest kilka, tworzą podbaldach, w którym szczytowy koszyczek jest większy od bocznych.

Z czym w chrześcijaństwie utożsamiano zwracanie się kwiatostanów słonecznika ku słońcu?

Stąd słonecznik stał się też symbolem modlitwy, wdzięczności i Matki Bożej.

Ile płodnych kwiatów rurkowych może mieścić koszyczek uprawnej odmiany słonecznika?

U form dzikich kwiatów rurkowych jest od kilkunastu do ponad stu; ich korony są żółte i czerwonawe, zwłaszcza u szczytu.

Jakie brzegi mają blaszki liściowe słonecznika zwyczajnego?

Blaszki są sercowate lub jajowate, szorstkie, z nerwami wklęsłymi od góry i silnie wystającymi od spodu.

Jakim typem owocu są owoce słoneczników?

Puch kielichowy jest u słoneczników szczątkowy – tworzą go dwie lub trzy ościste łuski, które szybko odpadają.

Jaką wysokość, choć rzadko, osiągają najwyższe słoneczniki z rodzaju Helianthus?

Rodzaj obejmuje zarówno rośliny jednoroczne, jak i byliny; niektóre mają łodygi płożące się i dopiero potem podnoszące.

Przez jakie owady zapylane są przedprątne kwiaty słonecznika zwyczajnego?

Gatunek kwitnie od lipca do października i jest rośliną jednoroczną.

Jaki kształt mają najczęściej okrywy koszyczków słonecznika?

Średnica okrywy wynosi zwykle od 0,5 do 4 cm, ale u odmian uprawnych przekracza nawet 20 cm.

Ile oleju mogą zawierać owoce słonecznika zwyczajnego?

Słonecznik zwyczajny należy do najważniejszych roślin oleistych; jest też uprawiany jako warzywo o jadalnych nasionach.

Jaką długość osiągają niełupki uprawnych odmian słonecznika zwyczajnego?

U roślin dziko rosnących owoce są znacznie mniejsze – mierzą zaledwie 4–5 mm.

Od kiedy co najmniej Indianie uprawiali słoneczniki?

Do Europy roślina dotarła dopiero po odkryciu Ameryki, a ruch jej kwiatostanu jako pierwszy opisał hiszpański botanik w 1582 roku.

W których stanach USA słonecznik zwyczajny rośnie w stanie dzikim?

Ogonki liściowe tego gatunku mają od 2 do 20 cm, a okazała blaszka dorasta do 40 cm długości.

W których górach słonecznik zwyczajny zdziczał nawet w strefie równikowej?

Poza górami gatunek zasiedlił jako zdziczały strefy umiarkowane i podzwrotnikowe na obu półkulach.

Ile głównych wiązek przewodzących odchodzi najczęściej od nasady liścia słonecznika?

Blaszka liściowa słoneczników bywa trójkątna, równowąska, lancetowata lub jajowata, a jej powierzchnia jest często lepka od gruczołków.

Jaki kształt mają w przekroju owoce słonecznika zwyczajnego?

Owoce są wydłużone, białawo i ciemnopopielato paskowane; puch kielichowy jest zredukowany i szybko odpada.

W której księdze „Pana Tadeusza” Adam Mickiewicz opisał słonecznik kręcący się za słońcem?

Poeta pisze o „krągłym słoneczniku” z „licem wielkim, gorejącym”, który od wschodu do zachodu obraca się za słońcem.

Ile trójkątnych łatek ma na końcu korona kwiatu rurkowego słonecznika?

Kwiaty rurkowe są obupłciowe i płodne – to z nich powstają nasiona, podczas gdy brzeżne kwiaty języczkowe są bezpłodne.

Który hiszpański botanik opisał w 1582 roku ruch kwiatostanu słonecznika?

Słoneczniki były wcześniej nieznane w Starym Świecie, dlatego przypisywane im role w mitologii greckiej czy chińskiej to pomyłka.

W którym polskim mieście odkryto w 2016 roku zdziczały słonecznik olbrzymi?

Roślina rosła na przydrożu; do dziś nie wiadomo, w jakim stopniu słonecznik olbrzymi zadomowił się w Polsce na stałe.