Sokół wędrowny — 30 ciekawostek

Co na terenach zurbanizowanych zastępuje sokołom wędrownym półki skalne?

Miasta gatunek zasiedla często od połowy XX wieku, bo znajduje w nich obfitość pokarmu.

Jakie ptaki są głównym pokarmem sokołów wędrownych w miastach?

Poza obfitością pożywienia miasta mają jeszcze jedną zaletę: brakuje w nich naturalnych wrogów sokoła.

W jakim locie sokół wędrowny rozwija prędkość przekraczającą 320 km/h?

Dzięki temu uchodzi za najszybciej poruszający się organizm na Ziemi.

Na którym warszawskim budynku para sokołów wędrownych gniazduje od 1998 roku?

Życie tej pary można śledzić dzięki transmisji internetowej prowadzonej z gniazda.

Pestycydy z jakiej grupy zdziesiątkowały sokoły wędrowne w Europie w latach 50. i 60.?

Jeszcze do lat 40. był to w Europie szeroko rozpowszechniony ptak lęgowy.

Jaką barwę mają nogi i woskówka sokoła wędrownego?

Ten sam intensywny kolor ma obramowanie oczu oraz nasada dzioba.

Jak nazywa się czarna plama na policzku sokoła wędrownego?

Rysunek ten kontrastuje z bielą obok i jest wyrazistszy niż u innych sokołów podobnej wielkości.

Jaki tryb życia prowadzi sokół wędrowny poza okresem lęgowym?

Dorosłe ptaki przez cały rok trzymają się okolic swojego rewiru, a ich lot jest zwinny i energiczny.

Jaką formą ochrony gatunkowej objęty jest w Polsce sokół wędrowny?

Gatunek wymaga też ochrony czynnej, a wokół jego gniazd wyznacza się strefy ochronne.

Przed kim utrzymuje się w tajemnicy lokalizacje lęgowisk sokoła wędrownego w Polsce?

Chodzi o ludzi wybierających z gniazd jaja; gatunkowi szkodzi też świadome zabijanie dorosłych ptaków.

Co powodowały u sokoła wędrownego toksyczne substancje gromadzące się w jego organizmie?

Trucizny pochodziły z powszechnie stosowanych środków ochrony roślin; w latach 60. gatunek był w Europie na skraju wymarcia.

Co robi sokół wędrowny, gdy uderzona zdobycz bezwładnie opada?

Wcześniej próbuje zabić ofiarę samą siłą uderzenia szponami lub piersią w tył głowy albo kark.

Co, oprócz wędrowca, oznacza łacińskie „peregrinus” z naukowej nazwy sokoła wędrownego?

Określenie wzięło się prawdopodobnie z czasów, gdy sokolnicy wyłapywali do celów łowieckich przemieszczające się młode ptaki.

Czym jest typowe gniazdo sokoła wędrownego gnieżdżącego się na skałach?

Tylko z rzadka ptak zajmuje zbudowane z patyków gniazda innych gatunków.

Jak nazywa się drapieżnika, który – jak sokół wędrowny – łowi głównie ptaki?

Ofiary są zwykle wielkości gołębia lub większe i giną w powietrzu, na otwartej przestrzeni.

Które populacje sokoła wędrownego wędrują jesienią i wiosną?

W pozostałej części areału to gatunek osiadły; przemieszczają się głównie ptaki młode, i to na niewielkie odległości.

Jak długo po opuszczeniu gniazda młode sokoły wędrowne są dokarmiane przez rodziców?

Wcześniej pisklęta spędzają w gnieździe 5–6 tygodni.

Jak nazywa się charakterystyczny wyrostek w górnej części dzioba sokoła wędrownego?

Odpowiada mu wcięcie w żuchwie, a sam dziób jest krótki i silnie zagięty.

Który ptak limituje liczebność sokoła wędrownego?

Sam sokół może z kolei ograniczać liczebność jastrzębia, swojego największego konkurenta.

Z którym sokołem można pomylić sokoła wędrownego ze względu na ubarwienie wierzchu?

Od pustułki odróżniają go znacznie większe rozmiary oraz szersze u nasady, bardziej zaostrzone skrzydła.

Ile gatunków ptaków znajduje się w jadłospisie środkowoeuropejskich sokołów wędrownych?

Na co dzień drapieżnik najczęściej chwyta jednak drozdy, wrony i szpaki, a także siewkowce, mewy i kaczki.

Ile podgatunków sokoła wędrownego zwykle się wyróżnia?

Jeden z nich, F. p. pelegrinoides, bywa przez część autorów uznawany za odrębny gatunek.

Jakie prążkowanie ma kremowy spód ciała młodego sokoła wędrownego?

U ptaków dorosłych spód jest biały, a ciemne prążki biegną w poprzek ciała.

Do ilu metrów od gniazda sokoła wędrownego sięga w Polsce okresowa strefa ochronna?

Obowiązuje od 1 stycznia do 31 lipca; mniejszy obszar wokół gniazda jest chroniony przez cały rok.

Z jakim państwem Polska wydała w 2019 r. wspólną emisję znaczków z sokołem wędrownym?

Znaczek o nominale 3,30 zł z fotografią ptaka trafił do obiegu 30 października.

Na ile par oceniano polską populację lęgową sokoła wędrownego w roku 2020?

Na początku XXI wieku było to zaledwie około 10 par.

Kto w latach 90. zmierzył szybkość sokoła wędrownego podczas ataku na zwierzynę?

Skoczył z ptakiem z samolotu na dużej wysokości i osiągnął 400 km/h, a uważa, że prędkość mogłaby być jeszcze większa.

Jakim sokołem nazywa się po polsku podgatunek sokoła wędrownego F. p. pelegrinoides?

Jego zasięg ciągnie się od Wysp Kanaryjskich przez śródlądową Afrykę po Irak, a część autorów uważa go za odrębny gatunek.

Które góry okazały się w latach 90. ostoją kilkudziesięciu leśnych gniazd sokoła wędrownego?

Odkrycie pokazało, że ptaki wybierają na gniazdo miejsce podobne do tego, w którym same się wychowały.

Ile gramów waży pisklę sokoła wędrownego tuż po wykluciu?

Pisklętami zajmuje się jedynie matka, a samiec karmi w tym czasie ją i młode.