Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Sokół wędrowny to najszybszy ptak świata i jeden z najbardziej rozpoznawalnych drapieżników. Żyje niemal na całym globie, a w Polsce po latach nieobecności znów wyprowadza lęgi. Quiz sprawdza wiedzę o jego wyglądzie, technice polowania, podgatunkach i zwyczajach lęgowych, a także o tym, jak pestycydy niemal doprowadziły go do zagłady i jak sokolnicy przywracają go przyrodzie. Pytania mają różny poziom: od łatwych po takie, na które odpowie tylko prawdziwy miłośnik ptaków.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co na terenach zurbanizowanych zastępuje sokołom wędrownym półki skalne?
wysokie budynki
Miasta gatunek zasiedla często od połowy XX wieku, bo znajduje w nich obfitość pokarmu.
Q 02Jakie ptaki są głównym pokarmem sokołów wędrownych w miastach?
gołębie
Poza obfitością pożywienia miasta mają jeszcze jedną zaletę: brakuje w nich naturalnych wrogów sokoła.
Q 03W jakim locie sokół wędrowny rozwija prędkość przekraczającą 320 km/h?
pikowym
Dzięki temu uchodzi za najszybciej poruszający się organizm na Ziemi.
Q 04Na którym warszawskim budynku para sokołów wędrownych gniazduje od 1998 roku?
Pałac Kultury i Nauki
Życie tej pary można śledzić dzięki transmisji internetowej prowadzonej z gniazda.
Q 05Pestycydy z jakiej grupy zdziesiątkowały sokoły wędrowne w Europie w latach 50. i 60.?
DDT
Jeszcze do lat 40. był to w Europie szeroko rozpowszechniony ptak lęgowy.
Q 06Jaką barwę mają nogi i woskówka sokoła wędrownego?
żółtą
Ten sam intensywny kolor ma obramowanie oczu oraz nasada dzioba.
Q 07Jak nazywa się czarna plama na policzku sokoła wędrownego?
wąs
Rysunek ten kontrastuje z bielą obok i jest wyrazistszy niż u innych sokołów podobnej wielkości.
Q 08Jaki tryb życia prowadzi sokół wędrowny poza okresem lęgowym?
samotniczy
Dorosłe ptaki przez cały rok trzymają się okolic swojego rewiru, a ich lot jest zwinny i energiczny.
Q 09Jaką formą ochrony gatunkowej objęty jest w Polsce sokół wędrowny?
ścisłą
Gatunek wymaga też ochrony czynnej, a wokół jego gniazd wyznacza się strefy ochronne.
Q 10Przed kim utrzymuje się w tajemnicy lokalizacje lęgowisk sokoła wędrownego w Polsce?
kłusownikami
Chodzi o ludzi wybierających z gniazd jaja; gatunkowi szkodzi też świadome zabijanie dorosłych ptaków.
Q 11Co powodowały u sokoła wędrownego toksyczne substancje gromadzące się w jego organizmie?
bezpłodność
Trucizny pochodziły z powszechnie stosowanych środków ochrony roślin; w latach 60. gatunek był w Europie na skraju wymarcia.
Q 12Co robi sokół wędrowny, gdy uderzona zdobycz bezwładnie opada?
przechwytuje ją w locie
Wcześniej próbuje zabić ofiarę samą siłą uderzenia szponami lub piersią w tył głowy albo kark.
Q 13Co, oprócz wędrowca, oznacza łacińskie „peregrinus” z naukowej nazwy sokoła wędrownego?
pielgrzyma
Określenie wzięło się prawdopodobnie z czasów, gdy sokolnicy wyłapywali do celów łowieckich przemieszczające się młode ptaki.
Q 21Ile gatunków ptaków znajduje się w jadłospisie środkowoeuropejskich sokołów wędrownych?
200
Na co dzień drapieżnik najczęściej chwyta jednak drozdy, wrony i szpaki, a także siewkowce, mewy i kaczki.
Q 22Ile podgatunków sokoła wędrownego zwykle się wyróżnia?
18
Jeden z nich, F. p. pelegrinoides, bywa przez część autorów uznawany za odrębny gatunek.
Q 23Jakie prążkowanie ma kremowy spód ciała młodego sokoła wędrownego?
podłużne
U ptaków dorosłych spód jest biały, a ciemne prążki biegną w poprzek ciała.
Q 24Do ilu metrów od gniazda sokoła wędrownego sięga w Polsce okresowa strefa ochronna?
Q 14Czym jest typowe gniazdo sokoła wędrownego gnieżdżącego się na skałach?
dołkiem wydrapanym w glebie
Tylko z rzadka ptak zajmuje zbudowane z patyków gniazda innych gatunków.
Q 15Jak nazywa się drapieżnika, który – jak sokół wędrowny – łowi głównie ptaki?
ornitofag
Ofiary są zwykle wielkości gołębia lub większe i giną w powietrzu, na otwartej przestrzeni.
Q 16Które populacje sokoła wędrownego wędrują jesienią i wiosną?
północne
W pozostałej części areału to gatunek osiadły; przemieszczają się głównie ptaki młode, i to na niewielkie odległości.
Q 17Jak długo po opuszczeniu gniazda młode sokoły wędrowne są dokarmiane przez rodziców?
miesiąc
Wcześniej pisklęta spędzają w gnieździe 5–6 tygodni.
Q 18Jak nazywa się charakterystyczny wyrostek w górnej części dzioba sokoła wędrownego?
ząb
Odpowiada mu wcięcie w żuchwie, a sam dziób jest krótki i silnie zagięty.
Q 19Który ptak limituje liczebność sokoła wędrownego?
puchacz
Sam sokół może z kolei ograniczać liczebność jastrzębia, swojego największego konkurenta.
Q 20Z którym sokołem można pomylić sokoła wędrownego ze względu na ubarwienie wierzchu?
kobuzem
Od pustułki odróżniają go znacznie większe rozmiary oraz szersze u nasady, bardziej zaostrzone skrzydła.
500
Obowiązuje od 1 stycznia do 31 lipca; mniejszy obszar wokół gniazda jest chroniony przez cały rok.
Q 25Z jakim państwem Polska wydała w 2019 r. wspólną emisję znaczków z sokołem wędrownym?
Singapur
Znaczek o nominale 3,30 zł z fotografią ptaka trafił do obiegu 30 października.
Q 26Na ile par oceniano polską populację lęgową sokoła wędrownego w roku 2020?
55
Na początku XXI wieku było to zaledwie około 10 par.
Q 27Kto w latach 90. zmierzył szybkość sokoła wędrownego podczas ataku na zwierzynę?
Ken Franklin
Skoczył z ptakiem z samolotu na dużej wysokości i osiągnął 400 km/h, a uważa, że prędkość mogłaby być jeszcze większa.
Q 28Jakim sokołem nazywa się po polsku podgatunek sokoła wędrownego F. p. pelegrinoides?
berberyjskim
Jego zasięg ciągnie się od Wysp Kanaryjskich przez śródlądową Afrykę po Irak, a część autorów uważa go za odrębny gatunek.
Q 29Które góry okazały się w latach 90. ostoją kilkudziesięciu leśnych gniazd sokoła wędrownego?
Ural
Odkrycie pokazało, że ptaki wybierają na gniazdo miejsce podobne do tego, w którym same się wychowały.
Q 30Ile gramów waży pisklę sokoła wędrownego tuż po wykluciu?
37,5
Pisklętami zajmuje się jedynie matka, a samiec karmi w tym czasie ją i młode.