Sowy — 30 ciekawostek

Którego kontynentu nie zamieszkują sowy?

Sowy zasiedlają niemal wszystkie środowiska lądowe – od arktycznej tundry i tajgi po sawanny, pustynie i lasy tropikalne.

Jaką barwę ma przede wszystkim upierzenie sowy śnieżnej?

Upierzenie większości sów ma maskujący wzór w odcieniach szarości lub brązu, znacznie mniej zróżnicowany niż u ptaków dziennych.

Jaki tryb życia prowadzi zasadniczo większość sów?

Wyjątkiem są niektóre północne populacje, które koczują lub stały się wędrowne – w Europie do koczujących zalicza się m.in. uszatkę.

W jakim zakresie sowa może obracać głowę?

Oczy sów są duże i niemal nieruchome w oczodołach, więc to ruchliwa szyja zastępuje im ruch gałek ocznych.

Jak nazywa się zbita bryłka kości, sierści i piór, którą sowa wydala po posiłku?

Zawartość takiej bryłki da się oznaczyć co do gatunku, co pozwala dokładnie poznać skład pokarmu danej sowy.

Na jak długo puchacze wirginijskie łączą się w pary?

Podczas godów samiec o zmierzchu niezbyt głośno pohukuje; sezon godowy i lęgowy trwa głównie od stycznia do lutego.

Gdzie ukrytą ofiarę potrafią w locie zlokalizować płomykówka i puszczyk mszarny?

Tę sztukę opanowała także uszatka; wszystkie te gatunki polują przede wszystkim słuchem, a nie wzrokiem.

Który gatunek sowy zasiedla arktyczną tundrę?

To gatunek o aktywności dzienno-zmierzchowej; jego jasne upierzenie na śniegu pełni funkcję maskującą.

Co robią niemal wszystkie sowy z nadmiarem upolowanych ofiar?

Spiżarnie urządzają w gnieździe lub jego sąsiedztwie – w dziuplach, na gałęziach albo w załomach skał.

Co robią młode sowy, zanim nauczą się latać?

U sów dziuplaków pisklęta wychodzą na sąsiednie gałęzie, a po upadku potrafią wspiąć się z powrotem na drzewo szponami i dziobem.

Ile gatunków sów występuje w Polsce?

Krajowe sowy dzieli się na gatunki leśne oraz gatunki obszarów otwartych – pól, łąk i bagien; puchacz jest wśród nich nielicznym ptakiem lęgowym.

Jak rozmieszczone są otwory słuchowe po obu stronach głowy sowy?

Dźwięk dociera do każdego ucha w nieco innym czasie i formie, dzięki czemu sowa precyzyjnie lokalizuje ofiarę nawet w zupełnej ciemności.

Jak czasami poluje pójdźka na owady i gryzonie?

Pójdźka chętnie żyje blisko siedzib ludzkich i często gniazduje w niszach budynków lub na poddaszach.

Jak nazywa się krąg sztywnych, promieniście ułożonych piór wokół oczu i dzioba sowy?

Skupia ona fale dźwiękowe o wysokich częstotliwościach i działa podobnie jak talerz satelitarny albo dłoń przyłożona do ucha.

Jaką długość ciała osiąga puchacz, największa z sów?

Rozpiętość skrzydeł puchacza sięga dwóch metrów; w Polsce jest on nielicznym ptakiem lęgowym.

Kiedy sowy zwykle zaczynają wysiadywanie?

Pisklęta klują się więc kolejno i różnią wiekiem; przy niedoborze pokarmu przeżywają tylko najstarsze i najsilniejsze.

W którym państwie Ameryki Południowej nie występuje puchacz wirginijski?

Teren lęgowy tej sowy ciągnie się od północnej granicy lasu na Alasce i w Kanadzie przez Meksyk i Amerykę Centralną.

Co znajduje się za siatkówką sowiego oka i wzmacnia jasność widzenia?

Lepsze widzenie w ciemności sowy zawdzięczają budowie oka: dużym gałkom z długą ogniskową i bardzo dużą źrenicą, na którą pada więcej światła.

Którą powieką, jako jedyne wśród ptaków, mrugają sowy?

Dodatkowo sowy mają jeszcze trzecią powiekę, tzw. migotkę, która przesuwa się po powierzchni oka.

Jak nazywa się najmniejsza sowa świata, mierząca zaledwie 12 cm?

Pochodzi z Ameryki Północnej; największa sowa, eurazjatycki puchacz, ma rozpiętość skrzydeł sięgającą dwóch metrów.

Ile razy wrażliwsze na światło od oka gołębia może być oko sowy?

W porównaniu z okiem człowieka przewaga jest mniejsza – do 2,5 razy; sowy dzienne widzą gorzej po ciemku, ale lepiej rozróżniają barwy.

Jaki kształt gałki ocznej pozwolił sowom wydłużyć ogniskową bez powiększania głowy?

Ceną jest widzenie tunelowe, podobne do patrzenia przez lornetkę, a same gałki oczne są niemal nieruchome w oczodołach.

Już w którym miesiącu mogą rozpoczynać lęgi puchacz i puszczyk uralski?

U większości sów okres lęgowy zaczyna się w lutym; najpóźniej, aż do maja, ciągnie się u pójdźki.

Z jaką dokładnością sowa potrafi skierować głowę w stronę źródła dźwięku?

Sowa wychwytuje już zmianę położenia źródła dźwięku o 3 stopnie – a nie ma uszu zewnętrznych, tylko otwory słuchowe ukryte pod piórami.

Która środkowoeuropejska sowa jest tylko nieco większa od najmniejszej sowy świata?

Ten drobny gatunek leśny gnieździ się w dziuplach i poluje na ptaki w koronach drzew; jego lęgi trwają do maja.

Jaką polską nazwę nosi rodzina sów Tytonidae?

Drugą współczesną rodziną rzędu sów są Strigidae, czyli puszczykowate, opisane przez Leacha w 1820 roku.

W jakim przedziale częstotliwości słyszą sowy?

Widoczne u niektórych gatunków, np. uszatki, „uszy” to jedynie pęki piór, które nie mają nic wspólnego z prawdziwymi uszami.

W którym regionie Niemiec znaleziono kopalną sowę Oligostrix?

Oligostrix żył w środkowym oligocenie i należy do wymarłej rodziny Protostrigidae, razem z rodzajami Eostrix i Minerva.

Z jakiej epoki pochodzi Berruornis, przypuszczalnie bazalna forma sów?

Jego szczątki znaleziono we Francji; być może należy do wymarłej rodziny Sophiornithidae.

Który podgatunek puchacza wirginijskiego zamieszkuje półwysep Jukatan?

Wyróżnia się kilkanaście podgatunków – od B. virginianus algistus z zachodniej Alaski po B. virginianus deserti z północno-wschodniej Brazylii.