Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Sowy to rząd ptaków drapieżnych, które zamieszkują wszystkie kontynenty poza Antarktydą, a w Polsce reprezentuje je kilkanaście gatunków. Słyną z bezszelestnego lotu, fenomenalnego słuchu i oczu tak dużych, że muszą obracać głowę zamiast nimi poruszać. Quiz sprawdza, co wiesz o budowie sowiego oka i ucha, o polowaniu, wypluwkach i lęgach, a także o konkretnych gatunkach – od maleńkiej kaktusówki po puchacza wirginijskiego, największą sowę obu Ameryk. Pytania idą od łatwych po takie dla prawdziwych ornitologów, więc można grać samemu albo w grupie.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Którego kontynentu nie zamieszkują sowy?
Antarktydy
Sowy zasiedlają niemal wszystkie środowiska lądowe – od arktycznej tundry i tajgi po sawanny, pustynie i lasy tropikalne.
Q 02Jaką barwę ma przede wszystkim upierzenie sowy śnieżnej?
Białą
Upierzenie większości sów ma maskujący wzór w odcieniach szarości lub brązu, znacznie mniej zróżnicowany niż u ptaków dziennych.
Q 03Jaki tryb życia prowadzi zasadniczo większość sów?
Osiadły
Wyjątkiem są niektóre północne populacje, które koczują lub stały się wędrowne – w Europie do koczujących zalicza się m.in. uszatkę.
Q 04W jakim zakresie sowa może obracać głowę?
270°
Oczy sów są duże i niemal nieruchome w oczodołach, więc to ruchliwa szyja zastępuje im ruch gałek ocznych.
Q 05Jak nazywa się zbita bryłka kości, sierści i piór, którą sowa wydala po posiłku?
Wypluwka
Zawartość takiej bryłki da się oznaczyć co do gatunku, co pozwala dokładnie poznać skład pokarmu danej sowy.
Q 06Na jak długo puchacze wirginijskie łączą się w pary?
Na całe życie
Podczas godów samiec o zmierzchu niezbyt głośno pohukuje; sezon godowy i lęgowy trwa głównie od stycznia do lutego.
Q 07Gdzie ukrytą ofiarę potrafią w locie zlokalizować płomykówka i puszczyk mszarny?
Pod śniegiem
Tę sztukę opanowała także uszatka; wszystkie te gatunki polują przede wszystkim słuchem, a nie wzrokiem.
Q 08Który gatunek sowy zasiedla arktyczną tundrę?
Puchacz śnieżny
To gatunek o aktywności dzienno-zmierzchowej; jego jasne upierzenie na śniegu pełni funkcję maskującą.
Q 09Co robią niemal wszystkie sowy z nadmiarem upolowanych ofiar?
Gromadzą je jako zapasy
Spiżarnie urządzają w gnieździe lub jego sąsiedztwie – w dziuplach, na gałęziach albo w załomach skał.
Q 10Co robią młode sowy, zanim nauczą się latać?
Opuszczają gniazdo
U sów dziuplaków pisklęta wychodzą na sąsiednie gałęzie, a po upadku potrafią wspiąć się z powrotem na drzewo szponami i dziobem.
Q 11Ile gatunków sów występuje w Polsce?
13
Krajowe sowy dzieli się na gatunki leśne oraz gatunki obszarów otwartych – pól, łąk i bagien; puchacz jest wśród nich nielicznym ptakiem lęgowym.
Q 12Jak rozmieszczone są otwory słuchowe po obu stronach głowy sowy?
Niesymetrycznie
Dźwięk dociera do każdego ucha w nieco innym czasie i formie, dzięki czemu sowa precyzyjnie lokalizuje ofiarę nawet w zupełnej ciemności.
Q 13Jak czasami poluje pójdźka na owady i gryzonie?
Chodząc po ziemi
Pójdźka chętnie żyje blisko siedzib ludzkich i często gniazduje w niszach budynków lub na poddaszach.
Q 21Ile razy wrażliwsze na światło od oka gołębia może być oko sowy?
Do 100 razy
W porównaniu z okiem człowieka przewaga jest mniejsza – do 2,5 razy; sowy dzienne widzą gorzej po ciemku, ale lepiej rozróżniają barwy.
Q 22Jaki kształt gałki ocznej pozwolił sowom wydłużyć ogniskową bez powiększania głowy?
Cylindryczny
Ceną jest widzenie tunelowe, podobne do patrzenia przez lornetkę, a same gałki oczne są niemal nieruchome w oczodołach.
Q 23Już w którym miesiącu mogą rozpoczynać lęgi puchacz i puszczyk uralski?
W styczniu
U większości sów okres lęgowy zaczyna się w lutym; najpóźniej, aż do maja, ciągnie się u pójdźki.
Q 14Jak nazywa się krąg sztywnych, promieniście ułożonych piór wokół oczu i dzioba sowy?
Szlara
Skupia ona fale dźwiękowe o wysokich częstotliwościach i działa podobnie jak talerz satelitarny albo dłoń przyłożona do ucha.
Q 15Jaką długość ciała osiąga puchacz, największa z sów?
70 cm
Rozpiętość skrzydeł puchacza sięga dwóch metrów; w Polsce jest on nielicznym ptakiem lęgowym.
Q 16Kiedy sowy zwykle zaczynają wysiadywanie?
Po złożeniu pierwszego jaja
Pisklęta klują się więc kolejno i różnią wiekiem; przy niedoborze pokarmu przeżywają tylko najstarsze i najsilniejsze.
Q 17W którym państwie Ameryki Południowej nie występuje puchacz wirginijski?
W Chile
Teren lęgowy tej sowy ciągnie się od północnej granicy lasu na Alasce i w Kanadzie przez Meksyk i Amerykę Centralną.
Q 18Co znajduje się za siatkówką sowiego oka i wzmacnia jasność widzenia?
Błona odblaskowa
Lepsze widzenie w ciemności sowy zawdzięczają budowie oka: dużym gałkom z długą ogniskową i bardzo dużą źrenicą, na którą pada więcej światła.
Q 19Którą powieką, jako jedyne wśród ptaków, mrugają sowy?
Górną
Dodatkowo sowy mają jeszcze trzecią powiekę, tzw. migotkę, która przesuwa się po powierzchni oka.
Q 20Jak nazywa się najmniejsza sowa świata, mierząca zaledwie 12 cm?
Kaktusówka
Pochodzi z Ameryki Północnej; największa sowa, eurazjatycki puchacz, ma rozpiętość skrzydeł sięgającą dwóch metrów.
Q 24Z jaką dokładnością sowa potrafi skierować głowę w stronę źródła dźwięku?
Do 2 stopni
Sowa wychwytuje już zmianę położenia źródła dźwięku o 3 stopnie – a nie ma uszu zewnętrznych, tylko otwory słuchowe ukryte pod piórami.
Q 25Która środkowoeuropejska sowa jest tylko nieco większa od najmniejszej sowy świata?
Sóweczka
Ten drobny gatunek leśny gnieździ się w dziuplach i poluje na ptaki w koronach drzew; jego lęgi trwają do maja.
Q 26Jaką polską nazwę nosi rodzina sów Tytonidae?
Płomykówkowate
Drugą współczesną rodziną rzędu sów są Strigidae, czyli puszczykowate, opisane przez Leacha w 1820 roku.
Q 27W jakim przedziale częstotliwości słyszą sowy?
50–21 000 Hz
Widoczne u niektórych gatunków, np. uszatki, „uszy” to jedynie pęki piór, które nie mają nic wspólnego z prawdziwymi uszami.
Q 28W którym regionie Niemiec znaleziono kopalną sowę Oligostrix?
W Saksonii
Oligostrix żył w środkowym oligocenie i należy do wymarłej rodziny Protostrigidae, razem z rodzajami Eostrix i Minerva.
Q 29Z jakiej epoki pochodzi Berruornis, przypuszczalnie bazalna forma sów?
Z późnego paleocenu
Jego szczątki znaleziono we Francji; być może należy do wymarłej rodziny Sophiornithidae.
Q 30Który podgatunek puchacza wirginijskiego zamieszkuje półwysep Jukatan?
B. virginianus mayensis
Wyróżnia się kilkanaście podgatunków – od B. virginianus algistus z zachodniej Alaski po B. virginianus deserti z północno-wschodniej Brazylii.