Ssaki — 29 ciekawostek

Do czego służą torby policzkowe susłów, chomików i niektórych małp?

Przedsionek jamy gębowej ograniczają z jednej strony wargi i policzki, a z drugiej zęby i dziąsła; warg nie mają jedynie stekowce i walenie.

Który rząd ssaków obejmuje najwięcej gatunków – ponad 2300?

Katalog Życia z 2018 roku wymienia w tym rzędzie 2368 gatunków; dla porównania drapieżnych jest 288, a naczelnych 501.

Ile kręgów szyjnych ma większość ssaków?

Pierwszy z nich to atlas, drugi obrotnik, a ostatni – kręg wystający; wszystkie trzy mają nietypową budowę.

Ile gatunków ssaków żyje obecnie na świecie?

Ssaki opanowały wodę (walenie i brzegowce), ląd i przestrzeń powietrzną (nietoperze), choć w porównaniu z innymi zwierzętami ich liczba jest stosunkowo niewielka.

Który zmysł odgrywa najważniejszą rolę u większości ssaków?

Większość ssaków, z wyjątkiem niektórych naczelnych, widzi tylko dwubarwnie, choć ich słuch i wzrok są dobrze rozwinięte.

Który z tych ssaków nie ma zębów?

Zwierzę to chwyta owady silnie umięśnionym językiem, a jego ciało pokrywają łuski – tak jak u niektórych gryzoni.

Który mięsień, obok mięśni podskórnych, jest cechą charakterystyczną układu mięśniowego ssaków?

Mięśnie podskórne pozwalają koniowi poruszać fragmentami skóry, a jeżowi zwijać ciało i stroszyć kolce; u człowieka zachowały się tylko na twarzy.

Ile ton waży największy ssak w historii, osiągający około 30 m długości?

Na drugim biegunie są nietoperze i ryjówki – najmniejsze ssaki ważą zaledwie 2 g.

Który rząd ssaków jest drugi pod względem liczby gatunków, z około 1300 gatunkami?

Zwierzęta te mają normalnie zbudowany tylko I palec, pozostałe są silnie wydłużone i połączone błoną lotną, a ich mózg pozostaje gładki.

Czym kończy się przewód pokarmowy stekowców i torbaczy?

U łożyskowców otwory odbytowy i moczowo-płciowy są od siebie całkowicie oddzielone.

Jak długo trwa ciąża u słonia indyjskiego?

Jądra słoni, podobnie jak u stekowców, góralków i brzegowców, przez całe życie pozostają w jamie brzusznej.

Jak nazywa się dział zoologii zajmujący się ssakami?

Klasycznym polskim podręcznikiem tej dziedziny jest „Ssaki, zarys teriologii” Kazimierza Kowalskiego, wydany przez PWN w 1971 roku.

Pod koniec jakiego okresu geologicznego pojawiły się pierwsze ssaki?

Było to około 200 milionów lat temu; w budowie ssaków do dziś można odnaleźć ślady skrzeli po odległych rybich przodkach.

Jaką temperaturę ciała utrzymuje dziobak, niższą niż u większości łożyskowców?

Badacze uważają to za stopniową adaptację nielicznych przetrwałych stekowców do surowych warunków, a nie ogólną cechę tej grupy.

Jaki ssak waży 2 g, a jego długość łącznie z ogonem wynosi zaledwie 4 cm?

U tak drobnych ssaków ciąża trwa bardzo krótko – u małych gryzoni zaledwie około 3 tygodni.

Jak tłumaczy się pochodzącą z greki angielską nazwę dziobaka „platypus”?

Nazwę nadano w 1799 roku, ale była już zajęta przez chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych, więc oficjalnie zwierzę nosi nazwę Ornithorhynchus anatinus.

Ukąszeniu przedstawicieli której rodziny ssaków towarzyszy wydzielanie jadu?

Jadowitość wykazują przedstawiciele tylko dwóch grup ssaków – drugą są samce dziobaka, wyposażone w jadowe ostrogi na tylnych nogach.

Który nietoperz z południowo-wschodniej Azji waży zaledwie 2 g przy około 3 cm długości ciała?

Podobnie jak u ryjówek, zęby mleczne tych nietoperzy zanikają jeszcze przed urodzeniem.

Co dosłownie oznacza po grecku nazwa rodzajowa dziobaka Ornithorhynchus?

Łaciński epitet anatinus znaczy „kaczy”; Hall nazwał to „hybrydową” nazwą dla gatunku, który sam przypomina hybrydę.

Z jakiego rzędu gadów ssakokształtnych wywodzą się ssaki?

Były to gady żyjące w permie i triasie; plan budowy czaszki ssaków do dziś przypomina czaszkę gadów.

W którym roku Europejczycy po raz pierwszy napotkali dziobaka?

W 1800 roku ukazała się kolejna praca o tym zwierzęciu – czwarte wydanie „A General History of Quadrupeds” Thomasa Bewicka.

U których ssaków erytrocyty mają owalny kształt?

Czerwone krwinki ssaków są bezjądrzaste i zwykle okrągłe; serce ma całkowicie oddzielone dwie komory i dwa przedsionki.

Jak nazywa się powielenie liczby palców, występujące u waleni i brzegowców?

U tych wodnych ssaków skracają się kość ramieniowa, przedramię, nadgarstek i dłoń, a same palce się wydłużają; ich miednica uległa redukcji.

Kto w 1799 roku sporządził pierwszy naukowy opis dziobaka?

Uznał dziobaka za najniezwyklejszego ze ssaków i zabrał nawet nożyczki, by szukać szwów w wysuszonej skórze – podejrzewano, że ktoś przyszył kaczy dziób do ciała bobra.

Który rząd ssaków ma tylko jednego współczesnego przedstawiciela?

Tak samo nieliczne są torbikowce; dla porównania latawce mają 2 gatunki, trąbowce 3, a góralkowce 4.

Który kapitan i gubernator wysłał do Wielkiej Brytanii pierwsze futro i szkic dziobaka?

Obserwował, jak Aborygeni upolowali zwierzę włócznią; brytyjscy naukowcy początkowo nie uwierzyli w autentyczność przesłanego okazu.

Jak nazywa się brak uzębienia mlecznego, występujący u waleni?

Większość ssaków wymienia zęby raz w życiu; u zębowców, pancerników i słupozębnych obserwuje się dodatkowo wtórny homodontyzm.

Który francuski anatom wydzielił dla dziobaka osobną gromadę Monotremata?

Nazwa wywodzi się od pojedynczego otworu kloaki; Lamarck nazwał tę grupę Prototheria, a Henri de Blainville wydzielił tylko rząd Ornithodelphia.

Kto w 1829 roku użył polskiej nazwy „dziobak” w „Krótkim rysie historyi naturalney”?

Nazwa przyjęła się w polskim piśmiennictwie; w XIX wieku sporadycznie używano też określeń kaczonos, kret wodny i płetwokret.