Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Ssaki to kręgowce, które karmią młode mlekiem, mają owłosienie i utrzymują stałą temperaturę ciała. Żyje ich dziś ponad 5800 gatunków – od ważącego 2 g ryjówka etruskiego po płetwala błękitnego, największe zwierzę w historii. Quiz sprawdza znajomość budowy ssaków: szkieletu, uzębienia, układu krwionośnego i nerwowego, a także ich pochodzenia od gadów ssakokształtnych. Osobną część poświęciliśmy dziobakowi australijskiemu – stekowcowi, który składa jaja, wytwarza jad i poluje za pomocą elektrorecepcji.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Do czego służą torby policzkowe susłów, chomików i niektórych małp?
do magazynowania pokarmu
Przedsionek jamy gębowej ograniczają z jednej strony wargi i policzki, a z drugiej zęby i dziąsła; warg nie mają jedynie stekowce i walenie.
Q 02Który rząd ssaków obejmuje najwięcej gatunków – ponad 2300?
gryzonie
Katalog Życia z 2018 roku wymienia w tym rzędzie 2368 gatunków; dla porównania drapieżnych jest 288, a naczelnych 501.
Q 03Ile kręgów szyjnych ma większość ssaków?
7
Pierwszy z nich to atlas, drugi obrotnik, a ostatni – kręg wystający; wszystkie trzy mają nietypową budowę.
Q 04Ile gatunków ssaków żyje obecnie na świecie?
5800
Ssaki opanowały wodę (walenie i brzegowce), ląd i przestrzeń powietrzną (nietoperze), choć w porównaniu z innymi zwierzętami ich liczba jest stosunkowo niewielka.
Q 05Który zmysł odgrywa najważniejszą rolę u większości ssaków?
węch
Większość ssaków, z wyjątkiem niektórych naczelnych, widzi tylko dwubarwnie, choć ich słuch i wzrok są dobrze rozwinięte.
Q 06Który z tych ssaków nie ma zębów?
łuskowiec
Zwierzę to chwyta owady silnie umięśnionym językiem, a jego ciało pokrywają łuski – tak jak u niektórych gryzoni.
Q 07Który mięsień, obok mięśni podskórnych, jest cechą charakterystyczną układu mięśniowego ssaków?
przepona
Mięśnie podskórne pozwalają koniowi poruszać fragmentami skóry, a jeżowi zwijać ciało i stroszyć kolce; u człowieka zachowały się tylko na twarzy.
Q 08Ile ton waży największy ssak w historii, osiągający około 30 m długości?
180 ton
Na drugim biegunie są nietoperze i ryjówki – najmniejsze ssaki ważą zaledwie 2 g.
Q 09Który rząd ssaków jest drugi pod względem liczby gatunków, z około 1300 gatunkami?
nietoperze
Zwierzęta te mają normalnie zbudowany tylko I palec, pozostałe są silnie wydłużone i połączone błoną lotną, a ich mózg pozostaje gładki.
Q 10Czym kończy się przewód pokarmowy stekowców i torbaczy?
kloaką
U łożyskowców otwory odbytowy i moczowo-płciowy są od siebie całkowicie oddzielone.
Q 11Jak długo trwa ciąża u słonia indyjskiego?
22 miesiące
Jądra słoni, podobnie jak u stekowców, góralków i brzegowców, przez całe życie pozostają w jamie brzusznej.
Q 12Jak nazywa się dział zoologii zajmujący się ssakami?
teriologia
Klasycznym polskim podręcznikiem tej dziedziny jest „Ssaki, zarys teriologii” Kazimierza Kowalskiego, wydany przez PWN w 1971 roku.
Q 13Pod koniec jakiego okresu geologicznego pojawiły się pierwsze ssaki?
triasu
Było to około 200 milionów lat temu; w budowie ssaków do dziś można odnaleźć ślady skrzeli po odległych rybich przodkach.
Q 21W którym roku Europejczycy po raz pierwszy napotkali dziobaka?
1798
W 1800 roku ukazała się kolejna praca o tym zwierzęciu – czwarte wydanie „A General History of Quadrupeds” Thomasa Bewicka.
Q 22U których ssaków erytrocyty mają owalny kształt?
u wielbłądowatych
Czerwone krwinki ssaków są bezjądrzaste i zwykle okrągłe; serce ma całkowicie oddzielone dwie komory i dwa przedsionki.
Q 23Jak nazywa się powielenie liczby palców, występujące u waleni i brzegowców?
hiperdaktylia
U tych wodnych ssaków skracają się kość ramieniowa, przedramię, nadgarstek i dłoń, a same palce się wydłużają; ich miednica uległa redukcji.
Q 14Jaką temperaturę ciała utrzymuje dziobak, niższą niż u większości łożyskowców?
32 °C
Badacze uważają to za stopniową adaptację nielicznych przetrwałych stekowców do surowych warunków, a nie ogólną cechę tej grupy.
Q 15Jaki ssak waży 2 g, a jego długość łącznie z ogonem wynosi zaledwie 4 cm?
ryjówek etruski
U tak drobnych ssaków ciąża trwa bardzo krótko – u małych gryzoni zaledwie około 3 tygodni.
Q 16Jak tłumaczy się pochodzącą z greki angielską nazwę dziobaka „platypus”?
płaskostopy
Nazwę nadano w 1799 roku, ale była już zajęta przez chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych, więc oficjalnie zwierzę nosi nazwę Ornithorhynchus anatinus.
Q 17Ukąszeniu przedstawicieli której rodziny ssaków towarzyszy wydzielanie jadu?
ryjówkowate
Jadowitość wykazują przedstawiciele tylko dwóch grup ssaków – drugą są samce dziobaka, wyposażone w jadowe ostrogi na tylnych nogach.
Q 18Który nietoperz z południowo-wschodniej Azji waży zaledwie 2 g przy około 3 cm długości ciała?
ryjkonos malutki
Podobnie jak u ryjówek, zęby mleczne tych nietoperzy zanikają jeszcze przed urodzeniem.
Q 19Co dosłownie oznacza po grecku nazwa rodzajowa dziobaka Ornithorhynchus?
„ptasi pysk”
Łaciński epitet anatinus znaczy „kaczy”; Hall nazwał to „hybrydową” nazwą dla gatunku, który sam przypomina hybrydę.
Q 20Z jakiego rzędu gadów ssakokształtnych wywodzą się ssaki?
terapsydów
Były to gady żyjące w permie i triasie; plan budowy czaszki ssaków do dziś przypomina czaszkę gadów.
Q 24Kto w 1799 roku sporządził pierwszy naukowy opis dziobaka?
George Shaw
Uznał dziobaka za najniezwyklejszego ze ssaków i zabrał nawet nożyczki, by szukać szwów w wysuszonej skórze – podejrzewano, że ktoś przyszył kaczy dziób do ciała bobra.
Q 25Który rząd ssaków ma tylko jednego współczesnego przedstawiciela?
rurkozębne
Tak samo nieliczne są torbikowce; dla porównania latawce mają 2 gatunki, trąbowce 3, a góralkowce 4.
Q 26Który kapitan i gubernator wysłał do Wielkiej Brytanii pierwsze futro i szkic dziobaka?
John Hunter
Obserwował, jak Aborygeni upolowali zwierzę włócznią; brytyjscy naukowcy początkowo nie uwierzyli w autentyczność przesłanego okazu.
Q 27Jak nazywa się brak uzębienia mlecznego, występujący u waleni?
monofiodontyzm
Większość ssaków wymienia zęby raz w życiu; u zębowców, pancerników i słupozębnych obserwuje się dodatkowo wtórny homodontyzm.
Q 28Który francuski anatom wydzielił dla dziobaka osobną gromadę Monotremata?
Étienne Geoffroy Saint-Hilaire
Nazwa wywodzi się od pojedynczego otworu kloaki; Lamarck nazwał tę grupę Prototheria, a Henri de Blainville wydzielił tylko rząd Ornithodelphia.
Q 29Kto w 1829 roku użył polskiej nazwy „dziobak” w „Krótkim rysie historyi naturalney”?
Franciszek Kuberski
Nazwa przyjęła się w polskim piśmiennictwie; w XIX wieku sporadycznie używano też określeń kaczonos, kret wodny i płetwokret.