Starość i długowieczność — 30 ciekawostek
Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wiesz to wszystko? Udowodnij.
Rozwiąż quiz z 30 pytańJaką postawą zwykle obdarzano ludzi w podeszłym wieku w kulturach całego świata?
Niekiedy sędziwy wiek otaczano wręcz czcią – starszych uznawano za bardziej doświadczonych i mądrzejszych.
Które schorzenie z zaburzeniami pamięci i osobowości odbiera seniorom samodzielność?
Wydłużanie życia zwiększa w społeczeństwie odsetek osób niesamodzielnych, wymagających stałej opieki.
Ile lat przeżywają obecnie ludzie w rozwiniętych społeczeństwach?
Statystycznie dłużej żyją kobiety, a rekordziści dożywają nawet 120 lat.
Kto jest najstarszym człowiekiem w historii o dostatecznie udokumentowanym wieku?
W chwili śmierci miała 122 lata i 164 dni; rekordziści w rozwiniętych społeczeństwach dożywają dziś nawet 120 lat.
Który kraj zajmuje drugie miejsce na świecie pod względem liczby stulatków?
W 2012 roku mieszkało tam 51 376 osób po setnych urodzinach – niewiele mniej niż w kraju z pierwszego miejsca.
Po którym roku życia zaczyna się, w ujęciu medycznym, tzw. trzeci wiek?
W tym okresie dominuje zużycie narządów i zmniejszona regeneracja komórek.
Od ilu lat człowieka określa się mianem superstulatka?
Tak sędziwy wiek osiąga tylko znikomy ułamek stulatków, a pierwszy niewątpliwy przypadek udokumentowano dopiero w 1899 roku.
Jaki wynalazek podnoszący poziom higieny przyczynił się do wydłużenia życia od XVIII wieku?
Obok higieny kluczowe okazały się szczepionki zapobiegające chorobom oraz ogólna poprawa warunków życia.
Który kraj ma najwięcej stulatków na świecie?
W 2010 roku żyło tam 53 364 stulatków – o niespełna 2 tysiące więcej niż w kraju zajmującym drugie miejsce.
Rola którego zmysłu rośnie w życiu intymnym osób starszych kosztem bodźców wzrokowych?
W sztuce miłosnej osób starszych zmienia się cała hierarchia bodźców, które mają główne znaczenie.
W jakim wieku człowieka uznawano w starożytności za starego?
Granica starości przesunęła się dopiero w XVIII–XX wieku wraz z rozwojem medycyny i poprawą warunków życia.
Który układ organizmu staje się w okresie starości mniej aktywny?
W tym samym czasie ustaje intensywne odbudowywanie komórek, a organizm gorzej opiera się chorobom.
Jakiej narodowości był Lorenzo Malori, który jako pierwszy dożył 105 lat?
Malori urodził się 27 sierpnia 1724, a zmarł 16 marca 1830 roku; kolejne progi, 106 i 107 lat, pokonała dopiero kobieta urodzona po drugiej stronie Atlantyku.
Ile lat dożywali ludzie w czasach prehistorycznych?
Dolną wartość wyznacza neandertalczyk z Krapiny, górną – szkielety z Sima de los Huesos w hiszpańskiej Atapuerce.
Ile lat, u mężczyzn, wynosiła pod koniec XX wieku przeciętna długość życia w USA?
Na początku XX wieku przeciętna długość życia wynosiła tam niecałe 50 lat; kobiety zyskały jeszcze więcej niż mężczyźni.
Jakiemu procesowi ulegają w starości odwodnione i mniej elastyczne tkanki?
W tym wieku ustaje także intensywne odbudowywanie komórek, a organizm staje się mniej odporny.
Jakiej narodowości był Geert Adriaans Boomgaard, pierwszy niewątpliwy 110-latek?
Boomgaard urodził się 21 września 1788, a zmarł 3 lutego 1899 roku, przeżywszy swój rekordowy próg o 135 dni.
Ilu stulatków żyje obecnie, według szacunków, na całym świecie?
Prognozy mówią, że do 2050 roku liczba osób po setnych urodzinach na świecie może przekroczyć nawet milion.
Jaki odsetek 80-latków, według badań Starr i Weiner, myśli o seksie i za nim tęskni?
Wśród 60- i 70-latków odsetek ten jest jeszcze wyższy i sięga 97%.
Skąd pochodziła Marie-Rosalie Lizotte, pierwsza kobieta, która dożyła 108 lat?
Zmarła 5 marca 1847 roku w wieku 108 lat i 70 dni, nie pobijając rekordu długowieczności Belga Pierre’a Darcourta.
Ilu stulatków żyło w Japonii w 2009 roku?
Sześć lat wcześniej, w 2003 roku, było ich o połowę mniej – 20 tysięcy.
Ile osób, które ukończyły sto lat, żyło w Polsce w lipcu 2018 roku?
Wśród nich było 3345 kobiet i 1043 mężczyzn – kobiety stanowiły więc ponad 76% polskich stulatków.
W którym roku w Japonii rozpoczęto badania stulatków?
Na początku badań żyły tam zaledwie 153 osoby po setnych urodzinach; pół wieku później liczono je już w dziesiątkach tysięcy.
W którym roku po raz pierwszy udokumentowano człowieka, który dożył 100 lat?
Ten pierwszy udokumentowany rekordzista był Norwegiem osiadłym w Danii i zmarł w 1785 roku w wieku 102 lat i 334 dni.
Do którego roku liczba stulatków w Japonii przekroczyła 10 tysięcy?
Gdy rozpoczynano tam badania stulatków, żyły ich zaledwie 153; dziś liczy się ich w dziesiątkach tysięcy.
Jaki wiek jako pierwszy w historii osiągnął Anglik Ferdinand Ashmall?
Ashmall urodził się 9 stycznia 1695, a zmarł 5 lutego 1798 roku, ponad dekadę po śmierci pierwszego udokumentowanego stulatka.
Do ilu może wzrosnąć liczba stulatków w Japonii do 2050 roku?
Na całym świecie liczba osób po setnych urodzinach ma do tego czasu przekroczyć milion.
W którym roku Belgijka Anne D’Evergroote ponad wszelką wątpliwość dożyła 108 lat?
Urodzona 18 października 1783 roku D’Evergroote dożyła 108 lat i 148 dni; wcześniejsze przypadki kobiet budziły wątpliwości.
Kto jako pierwszy w historii dożył 107 lat?
Urodziła się 10 marca 1725, a zmarła 14 czerwca 1832 roku; pochodziła z francuskiej kolonii w Ameryce Północnej.
W którym roku zmarł Belg Pierre Darcourt, pierwszy człowiek, który osiągnął wiek 108 lat?
Darcourt urodził się 23 stycznia 1729 roku; dziesięć lat po jego śmierci ten sam wiek osiągnęła pierwsza kobieta.
Znasz się na: Starość i długowieczność?
Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.
Rozwiąż quiz z 30 pytań