Stary Testament — 30 ciekawostek
Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wiesz to wszystko? Udowodnij.
Rozwiąż quiz z 30 pytańZ czym Stary Testament tworzy razem Pismo Święte, czyli Biblię?
To starsza z dwóch części Biblii, przyjęta przez chrześcijaństwo po judaizmie.
Jak nazywa się Prawo, czyli Pięcioksiąg Mojżesza, pierwsza część Biblii hebrajskiej?
Po Prawie następują w Biblii hebrajskiej dwie kolejne części: Prorocy, czyli Newiim, oraz Pisma, czyli Ketuwim.
Jaką krótką nazwę noszą w polskiej tradycji Lamentacje Jeremiasza?
W kanonie katolickim księga ta należy do proroków większych i stoi między Księgą Jeremiasza a Księgą Barucha.
Kto przełożył Stary Testament na łacinę, tworząc w V wieku Wulgatę?
Tłumacz oparł się na hebrajskich oryginałach pism, ale posiłkował się też Septuagintą.
Której księgi prorockiej kompletny tekst zachował się na słynnym zwoju z Qumran?
Większość pozostałych rękopisów biblijnych z Qumran to tylko urywki, najwyżej jedna dziesiąta całej księgi.
Ilu żydowskich mędrców miało według legendy przetłumaczyć księgi na grekę?
Mieli to zrobić na rozkaz kapłana Eleazara, a ich praca miała trwać tyle dni, ilu było tłumaczy.
W którym mieście w połowie III w. p.n.e. zaczęto przekładać Stary Testament na grekę?
Przekład, znany jako Septuaginta, miał powstać dla tamtejszej gminy żydowskiej.
Ile ksiąg liczy Stary Testament w kanonie katolickim?
Wersja żydowska i protestancka jest krótsza, a prawosławna dłuższa, bo obejmuje też księgi greckie z Septuaginty.
Jak nazywa się księgi Starego Testamentu nieuznawane przez żydów i protestantów?
Inna ich nazwa to księgi wtórnokanoniczne; do dziś trwa dyskusja, które pisma powinny należeć do kanonu.
Jak nazywa się starożytny przekład Starego Testamentu na język aramejski?
Już w starożytności księgi tłumaczono także na samarytański i na grekę.
Czyja pieśń z Księgi Sędziów uchodzi za najstarszy tekst Starego Testamentu?
Utwór spisano w XII w. p.n.e., a cały zbiór powstawał potem przez wiele wieków.
Ile ksiąg tradycyjnie liczy kanon żydowski, w którym prorocy mniejsi tworzą jedną całość?
Kanon protestancki obejmuje te same pisma, lecz dzieli je inaczej i dlatego ma więcej ksiąg.
Jakim innym przymiotnikiem określa się w kanonie katolickim księgi mądrościowe?
Chrześcijanie tradycyjnie dzielili księgi biblijne na trzy grupy; dwie pozostałe to księgi historyczne i prorockie.
Której księgi biblijnej znaleziono w Qumran najwięcej, bo aż 36 odpisów?
Na drugim miejscu jest Księga Powtórzonego Prawa, zachowana w 29 egzemplarzach.
Co znaczy „Bereszit”, hebrajska nazwa Księgi Rodzaju?
Księga Rodzaju otwiera Pięcioksiąg Mojżesza, a tym samym całą Biblię hebrajską.
Który król wprowadził w 622 p.n.e. reformę religijną, początek formowania kanonu?
Reforma otworzyła długotrwały proces, w którym do zbioru miały trafiać teksty uznawane za natchnione przez Boga.
Która księga, obok Księgi Ezdrasza, ma w Tanachu części napisane po aramejsku?
Zdecydowana większość Tanachu powstała jednak w biblijnym hebrajskim.
Który władca miał według legendy zlecić grecki przekład, by poznać prawo żydowskie?
Przekład ten, zwany Septuagintą, jest najstarszym greckim tłumaczeniem Starego Testamentu.
Która księga nosi w protestanckiej Biblii warszawskiej nazwę Przypowieści Salomona?
W tym samym przekładzie Księga Koheleta to Księga Kaznodziei Salomona, a Księga Hioba to Księga Joba.
Której księgi Pięcioksięgu hebrajska nazwa brzmi Szemot, czyli „Imiona”?
Następna w kolejności księga nazywa się po hebrajsku Wajjikra, co znaczy „I zawołał”.
Fragmentów której księgi Biblii hebrajskiej nie zidentyfikowano wśród rękopisów z Qumran?
Zidentyfikowano natomiast urywki wszystkich pozostałych ksiąg hebrajskiego kanonu.
Który kanon Starego Testamentu zawiera dodatkowo Księgę Henocha i Księgę Jubileuszów?
Należą do niego także trzy Księgi Mekabiego, różne od Ksiąg Machabejskich, oraz 4 Księga Barucha.
Którym słowem kończy się łacińska nazwa 1 Księgi Kronik, zaczynająca się od „Liber I”?
Łacińskie tytuły innych ksiąg historycznych to między innymi Liber Iosue, Liber Iudicum i Liber I Regum.
Ile manuskryptów biblijnych było wśród około 900 rękopisów z grot Qumran?
Rękopisy te datuje się na okres od III wieku p.n.e. po I wiek n.e.
Jak brzmi hebrajska nazwa Księgi Powtórzonego Prawa, oznaczająca „Słowa”?
To piąta i ostatnia księga Pięcioksięgu Mojżesza; poprzedza ją Księga Liczb, po hebrajsku Bemidmar.
Która księga nosi w kanonie katolickim łacińską nazwę Liber Ecclesiasticus?
Łatwo ją pomylić z Księgą Koheleta, której łacińska nazwa to Liber Ecclesiastes.
Który papież podawał w wątpliwość wartość I Księgi Machabejskiej?
Wątpliwości te wyraził w dziele „Moralia”; pozostałych ksiąg wtórnokanonicznych nie kwestionował.
Która Cerkiew uznaje 4 Księgę Machabejską za natchnioną?
Pozostałe cerkwie autokefaliczne traktują ją jako pozakanoniczny apokryf, ale dozwolony w lekturze.
Ile tekstów biblijnych było wśród około 584 tekstów z groty 4 w Qumran?
Największy fragment z tej groty to zwój Komentarza do Księgi Nahuma, mierzący około 56 cm.
Na którym numerze kończą się dodatkowe psalmy zawarte w kanonie syryjskim?
Kanon syryjski obejmuje też 2 Księgę Barucha, uznawaną gdzie indziej za apokryf.