Przejdź do treści

30 ciekawostek

Stary Testament — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Z czym Stary Testament tworzy razem Pismo Święte, czyli Biblię?

To starsza z dwóch części Biblii, przyjęta przez chrześcijaństwo po judaizmie.

2

Jak nazywa się Prawo, czyli Pięcioksiąg Mojżesza, pierwsza część Biblii hebrajskiej?

Po Prawie następują w Biblii hebrajskiej dwie kolejne części: Prorocy, czyli Newiim, oraz Pisma, czyli Ketuwim.

3

Jaką krótką nazwę noszą w polskiej tradycji Lamentacje Jeremiasza?

W kanonie katolickim księga ta należy do proroków większych i stoi między Księgą Jeremiasza a Księgą Barucha.

4

Kto przełożył Stary Testament na łacinę, tworząc w V wieku Wulgatę?

Tłumacz oparł się na hebrajskich oryginałach pism, ale posiłkował się też Septuagintą.

5

Której księgi prorockiej kompletny tekst zachował się na słynnym zwoju z Qumran?

Większość pozostałych rękopisów biblijnych z Qumran to tylko urywki, najwyżej jedna dziesiąta całej księgi.

6

Ilu żydowskich mędrców miało według legendy przetłumaczyć księgi na grekę?

Mieli to zrobić na rozkaz kapłana Eleazara, a ich praca miała trwać tyle dni, ilu było tłumaczy.

7

W którym mieście w połowie III w. p.n.e. zaczęto przekładać Stary Testament na grekę?

Przekład, znany jako Septuaginta, miał powstać dla tamtejszej gminy żydowskiej.

8

Ile ksiąg liczy Stary Testament w kanonie katolickim?

Wersja żydowska i protestancka jest krótsza, a prawosławna dłuższa, bo obejmuje też księgi greckie z Septuaginty.

9

Jak nazywa się księgi Starego Testamentu nieuznawane przez żydów i protestantów?

Inna ich nazwa to księgi wtórnokanoniczne; do dziś trwa dyskusja, które pisma powinny należeć do kanonu.

10

Jak nazywa się starożytny przekład Starego Testamentu na język aramejski?

Już w starożytności księgi tłumaczono także na samarytański i na grekę.

11

Czyja pieśń z Księgi Sędziów uchodzi za najstarszy tekst Starego Testamentu?

Utwór spisano w XII w. p.n.e., a cały zbiór powstawał potem przez wiele wieków.

12

Ile ksiąg tradycyjnie liczy kanon żydowski, w którym prorocy mniejsi tworzą jedną całość?

Kanon protestancki obejmuje te same pisma, lecz dzieli je inaczej i dlatego ma więcej ksiąg.

13

Jakim innym przymiotnikiem określa się w kanonie katolickim księgi mądrościowe?

Chrześcijanie tradycyjnie dzielili księgi biblijne na trzy grupy; dwie pozostałe to księgi historyczne i prorockie.

14

Której księgi biblijnej znaleziono w Qumran najwięcej, bo aż 36 odpisów?

Na drugim miejscu jest Księga Powtórzonego Prawa, zachowana w 29 egzemplarzach.

15

Co znaczy „Bereszit”, hebrajska nazwa Księgi Rodzaju?

Księga Rodzaju otwiera Pięcioksiąg Mojżesza, a tym samym całą Biblię hebrajską.

16

Który król wprowadził w 622 p.n.e. reformę religijną, początek formowania kanonu?

Reforma otworzyła długotrwały proces, w którym do zbioru miały trafiać teksty uznawane za natchnione przez Boga.

17

Która księga, obok Księgi Ezdrasza, ma w Tanachu części napisane po aramejsku?

Zdecydowana większość Tanachu powstała jednak w biblijnym hebrajskim.

18

Który władca miał według legendy zlecić grecki przekład, by poznać prawo żydowskie?

Przekład ten, zwany Septuagintą, jest najstarszym greckim tłumaczeniem Starego Testamentu.

19

Która księga nosi w protestanckiej Biblii warszawskiej nazwę Przypowieści Salomona?

W tym samym przekładzie Księga Koheleta to Księga Kaznodziei Salomona, a Księga Hioba to Księga Joba.

20

Której księgi Pięcioksięgu hebrajska nazwa brzmi Szemot, czyli „Imiona”?

Następna w kolejności księga nazywa się po hebrajsku Wajjikra, co znaczy „I zawołał”.

21

Fragmentów której księgi Biblii hebrajskiej nie zidentyfikowano wśród rękopisów z Qumran?

Zidentyfikowano natomiast urywki wszystkich pozostałych ksiąg hebrajskiego kanonu.

22

Który kanon Starego Testamentu zawiera dodatkowo Księgę Henocha i Księgę Jubileuszów?

Należą do niego także trzy Księgi Mekabiego, różne od Ksiąg Machabejskich, oraz 4 Księga Barucha.

23

Którym słowem kończy się łacińska nazwa 1 Księgi Kronik, zaczynająca się od „Liber I”?

Łacińskie tytuły innych ksiąg historycznych to między innymi Liber Iosue, Liber Iudicum i Liber I Regum.

24

Ile manuskryptów biblijnych było wśród około 900 rękopisów z grot Qumran?

Rękopisy te datuje się na okres od III wieku p.n.e. po I wiek n.e.

25

Jak brzmi hebrajska nazwa Księgi Powtórzonego Prawa, oznaczająca „Słowa”?

To piąta i ostatnia księga Pięcioksięgu Mojżesza; poprzedza ją Księga Liczb, po hebrajsku Bemidmar.

26

Która księga nosi w kanonie katolickim łacińską nazwę Liber Ecclesiasticus?

Łatwo ją pomylić z Księgą Koheleta, której łacińska nazwa to Liber Ecclesiastes.

27

Który papież podawał w wątpliwość wartość I Księgi Machabejskiej?

Wątpliwości te wyraził w dziele „Moralia”; pozostałych ksiąg wtórnokanonicznych nie kwestionował.

28

Która Cerkiew uznaje 4 Księgę Machabejską za natchnioną?

Pozostałe cerkwie autokefaliczne traktują ją jako pozakanoniczny apokryf, ale dozwolony w lekturze.

29

Ile tekstów biblijnych było wśród około 584 tekstów z groty 4 w Qumran?

Największy fragment z tej groty to zwój Komentarza do Księgi Nahuma, mierzący około 56 cm.

30

Na którym numerze kończą się dodatkowe psalmy zawarte w kanonie syryjskim?

Kanon syryjski obejmuje też 2 Księgę Barucha, uznawaną gdzie indziej za apokryf.

Znasz się na: Stary Testament?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Stary Testament — 30 ciekawostek, których nie znasz