Szmaragd — 30 ciekawostek
Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wiesz to wszystko? Udowodnij.
Rozwiąż quiz z 30 pytańOdmianą jakiego minerału jest szmaragd?
Ten sam minerał tworzy też błękitny akwamaryn i bezbarwny goshenit.
W którym kraju leżą złoża szmaragdów Muzo i Chivor?
Największe złoża szmaragdów poza tym krajem leżą na Uralu oraz w brazylijskim stanie Minas Gerais.
Jaka cecha szmaragdu jest dość rzadka i charakteryzuje tylko kamienie najwyższej jakości?
Większość kamieni jest mętna wskutek inkluzji, dlatego tak mętne okazy szlifuje się w kaboszony.
Jaki szlif stosuje się w przypadku mętnych szmaragdów?
Dla szmaragdów stosuje się też szlif fasetkowy, brylantowy oraz nazwany od nich szlif szmaragdowy.
Z jakich języków pochodzi nazwa szmaragdu?
Słowa „smaragdos” i „smaragdus” znaczyły po prostu „zielony” i w starożytności obejmowały zapewne wszystkie zielone minerały.
Jak da się odróżnić zielonkawy beryl od szmaragdu?
Na temat granicy między oboma kamieniami panują sprzeczne opinie wśród specjalistów.
Domieszki jakiego pierwiastka najczęściej nadają szmaragdowi zieloną barwę?
Rzadziej barwi go wanad, który nadaje kamieniowi nieco oliwkowy odcień.
Który kamień z rodziny berylowej ma barwę delikatnie różową do fioletowej?
Jego odcień bywa też opisywany jako łososiowy.
W którym regionie Polski występuje beryl?
Spotyka się go tam głównie w pegmatytach i granitach.
Jak szmaragd zachowuje się w kwasach?
Odporność chemiczna to jedna z cech, które szmaragd dzieli z innymi odmianami swojego macierzystego minerału.
Jaką formę kryształów beryl przyjmuje najczęściej?
Obok słupów typowe są dwuściany podstawowe, natomiast podwójne piramidy spotyka się rzadziej.
Z jakim metalem beryl jako metal tworzy bardzo twarde stopy?
Minerał służy jako ruda tego lekkiego metalu, podobnego do glinu.
Co przenika w przeobrażane skały, gdy powstają szmaragdy?
Złoża występują m.in. w pegmatytach, marmurach dolomitycznych, łupkach łyszczykowych i hydrotermalnych żyłach węglanowych.
Jakie zjawisko optyczne wykazuje beryl gwiaździsty?
To jedna z odmian o handlowych lub potocznych nazwach, obok bazzytu i maksiksu.
Do jakiej grupy minerałów należy beryl?
Minerał ten tworzy wiele poszukiwanych odmian kamieni szlachetnych o różnych barwach.
Co oznacza greckie słowo berillos, od którego pochodzi nazwa beryl?
Do rodziny tego minerału należą m.in. błękitny akwamaryn, czerwony biksbit i bezbarwny goshenit.
Jak nazywa się niezmiernie rzadka odmiana szmaragdu?
Kamienie często są mętne wskutek inkluzji gazowych, ciekłych i mineralnych.
Czego nie wykazuje szmaragd, który nie jest też radioaktywny?
Kamień rzadko tworzy też formy zbliźniaczone.
Jakie zjawisko optyczne daje berylowi odcienie żółtawozielone i niebieskozielone?
Minerał jest kruchy i przezroczysty, a jego kryształy kończy dwuścian podstawowy lub rzadziej ściany piramid.
Dlaczego szmaragdy nie tworzą złóż aluwialnych?
Z tego powodu szmaragdy wydobywa się niemal wyłącznie wprost ze skały macierzystej.
Jak powinno się nazywać beryle zabarwione na zielono wanadem?
Wanad nadaje kamieniowi nieco oliwkowy odcień, inny niż klasyczna zieleń szmaragdu.
W jakich właściwościach fizycznych szmaragdy z różnych złóż różnią się najbardziej?
Różnice są drobne, ale pozwalają gemmologom wnioskować o pochodzeniu kamienia.
Jaką barwę ma heliodor?
Inna żółta odmiana tego samego minerału to złocistożółty beryl złoty.
W jakiej temperaturze barwa szmaragdu zmienia się pod wpływem ogrzewania?
Szmaragd dzieli z macierzystym minerałem większość właściwości fizykochemicznych i jest krzemianem glinu.
W której dekadzie opracowano sposoby otrzymywania szmaragdów drogą syntezy?
Kamienie syntetyczne mogą być nawet doskonalsze od występujących w przyrodzie.
W których stanach USA znajdują się ważniejsze złoża szmaragdów?
Inne ważne złoża leżą m.in. na Madagaskarze, w Indiach, Australii, Namibii, we Włoszech, na Ukrainie i w północnym Transwalu.
Ile ważył jeden z największych znanych kryształów świata, beryl z Madagaskaru?
Kryształ miał wymiary 3,5 × 18 m i objętość 143 m³.
Według ustaleń jakiej organizacji zielone beryle zabarwione chromem zawsze są szmaragdami?
Rozróżnienie obu kamieni gołym okiem nie jest możliwe, stąd potrzeba formalnej definicji.
W jakiej dolinie w austriackich Alpach szmaragdy występują w łupkach łyszczykowych?
Podobne złoża w łupkach łyszczykowych leżą na Uralu w pobliżu rzeki Takowaja oraz w Brazylii.
W jakiej fazie zastygania skał magmowych powstaje beryl?
Minerał tworzy się także podczas procesów metasomatozy kontaktowej i występuje m.in. w pegmatytach i ryolitach.