Tadżykistan — 30 ciekawostek

Jakie miasto jest stolicą Tadżykistanu?

Kraj leży w środkowej Azji, a jego pełna nazwa to Republika Tadżykistanu, po tadżycku Dżumhurii Todżikiston.

Jakie góry rozciągają się na południowym wschodzie Tadżykistanu?

Centralną część kraju zajmuje z kolei Hisaro-Ałaj z Górami Turkiestańskimi, Zarafszańskimi, Hisarskimi i Ałajskimi.

Do jakiego kraju wyjechało za pracą, często nielegalną, nawet 800 tys. obywateli Tadżykistanu?

Wyjeżdżali nie tylko niewykwalifikowani robotnicy, ale też lekarze, inżynierowie i nauczyciele, których zarobki pozwalały przeżyć krewnym w kraju.

Z iloma państwami graniczy Tadżykistan?

Żaden z sąsiadów nie daje krajowi wyjścia na ocean: Tadżykistan nie ma dostępu do morza.

Granica Tadżykistanu z którym państwem biegnie wzdłuż rzek Pandż i Amu-daria?

Amu-daria, podobnie jak Syr-daria, zasilana jest w dużej mierze wodą z topnienia śniegu w górach.

Pod czyim panowaniem znalazły się ziemie Tadżykistanu w XIII wieku?

Trzy stulecia później, w XVI wieku, te same ziemie stały się częścią Chanatu Buchary.

Jaka urodzajna kotlina stanowi północną część Tadżykistanu?

Reszta kraju jest znacznie mniej gościnna: klimat jest kontynentalny i wybitnie suchy, a temperatury zależą od wysokości terenu.

Około ilu osób mieszkało w Tadżykistanie w lutym 2005 roku?

Dokładnie doliczono się wtedy 7 163 506 mieszkańców.

Powyżej jakiej wysokości n.p.m. leży ponad połowa terytorium Tadżykistanu?

Niemal całą powierzchnię kraju zajmują góry, a najwyższy punkt, Szczyt Ismaila Samaniego, sięga 7495 m n.p.m.

Jaka klęska żywiołowa nawiedziła Tadżykistan w 2001 roku?

Jej skutkom nie był w stanie zapobiec przestarzały system irygacji pól, a w kraju zapanował głód.

Któremu państwu Tadżykistan przekazał w 2011 roku obszar około 1000 km²?

Nowa umowa graniczna weszła w życie 13 stycznia, a oddany teren leżał w słabo zaludnionym regionie górskim.

W składzie której republiki radzieckiej istniała od 1924 roku Tadżycka ASRR?

Pięć lat później Tadżykistan został odrębną republiką radziecką jako Tadżycka SRR.

W którym roku Tadżykistan został członkiem ONZ?

Podstawą przyjęcia była rezolucja Rady Bezpieczeństwa nr 738 z 29 stycznia.

Na jakie jednostki administracyjne dzieli się Tadżykistan?

Jest ich cztery, w tym jeden o statusie autonomicznym; niższy szczebel podziału tworzą dystrykty.

Jakie miasto jest drugim pod względem wielkości w Tadżykistanie?

Całoroczny dojazd samochodem ze stolicy miał umożliwić tunel pod przełęczą Anzob, ukończony przy współudziale Iranu.

Imię którego uczonego nosi w Tadżykistanie Szczyt Lenina?

Góra ma 7134 m n.p.m. i jest drugim z najwyżej położonych punktów kraju.

Którego dnia 1991 roku ogłoszono deklarację niepodległości Tadżykistanu?

Niedługo potem młode państwo pogrążyło się w wojnie domowej, która przyniosła szerokie zniszczenia.

Ile dolarów wynosiła w 2003 roku średnia pensja nauczyciela lub lekarza w Tadżykistanie?

Po rozpadzie ZSRR kraj znalazł się w gronie najuboższych państw świata, a katastrofy gospodarczej dopełniła wojna domowa.

W którym roku Polska i Tadżykistan podpisały program współpracy w kulturze, nauce i oświacie?

Dokument podpisano 4 listopada w stolicy Tadżykistanu; obejmuje on także szkolnictwo wyższe.

W którym roku północną część Tadżykistanu przyłączono do imperium carów?

Reszta dzisiejszego kraju była wtedy wschodnią, najbardziej zacofaną częścią Emiratu Bucharskiego.

W którym roku urodził się Rudaki, klasyk literatury tadżyckiej?

Naprawdę nazywał się Abu Abdullah Dżafar ben Muhammad, a zmarł około 941 roku.

Na której rzece powstaje roguńska elektrownia wodna o planowanej mocy 3600 MW?

Potencjał hydroenergetyczny Tadżykistanu szacowany jest na 300 mld kWh rocznie, ale kraj wykorzystuje go w niewielkim stopniu.

Co po polsku znaczy tytuł tadżyckiego dziennika Sadoi Mardum?

Gazeta istnieje od 1991 roku jako organ rady najwyższej; starszy dziennik „Narodnaja gazieta” wychodzi po rosyjsku od 1925 roku.

Jaką część stanowisk rządowych dostała opozycja po wojnie domowej w Tadżykistanie?

Wojna zakończyła się w 1997 roku zwycięstwem rządu, a miejsca w administracji przypadły Zjednoczonej Opozycji Islamskiej na mocy układu.

Jak nazywa się dwuizbowy parlament Tadżykistanu?

Po polsku to Zgromadzenie Najwyższe; jego izba niższa liczy 63 członków, a wyższa 33.

Pod jakim hasłem Tadżykistan uczestniczył wraz z ONZ w operacjach antynarkotykowych?

Kraj jest szlakiem przerzutowym narkotyków trafiających na rynki w całej Europie, dlatego ściślej kontroluje swoje granice.

Jaki mały naród mieszka w górnej dolinie rzeki 145 km od stolicy Tadżykistanu?

Mieszkańcy tej doliny zachowują język i tryb życia starożytnej krainy, która przed wiekami obejmowała zachód kraju.

Jak nazywa się stacja śledzenia w Nurku użytkowana przez rosyjskie Wojska Kosmiczne?

Tę optoelektroniczną stację, wartą 242,4 mln USD, Tadżykistan oddał na własność w ramach transakcji, która umorzyła mu znaczny dług zagraniczny.

Jak nazywa się oficjalna agencja prasowa Tadżykistanu działająca od 1991 roku?

Zastąpiła wcześniejszą agencję Tadżik-TA; radio i telewizję kontroluje z kolei państwowa komisja.

Kto jest autorem tomu „Dywan perski” z przekładami utworów Rudakiego?

Tom ukazał się w Krakowie w 1977 roku i zawiera przekład kilkunastu drobnych utworów poety.