Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Tadżykistan to górzyste państwo w środkowej Azji, bez dostępu do morza, w którym ponad połowa ziem leży wysoko nad poziomem morza. Jego dzieje sięgają starożytnych imperiów, perskich dynastii i czasów radzieckich. Quiz sprawdza wiedzę o geografii, historii, ustroju, gospodarce i ludności kraju. Kilka pytań dotyczy też Rudakiego, klasyka literatury tadżyckiej. Pytania mają różny stopień trudności: od stolicy i sąsiadów po szczegóły, które zna tylko pasjonat regionu.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jakie miasto jest stolicą Tadżykistanu?
Duszanbe
Kraj leży w środkowej Azji, a jego pełna nazwa to Republika Tadżykistanu, po tadżycku Dżumhurii Todżikiston.
Q 02Jakie góry rozciągają się na południowym wschodzie Tadżykistanu?
Pamir
Centralną część kraju zajmuje z kolei Hisaro-Ałaj z Górami Turkiestańskimi, Zarafszańskimi, Hisarskimi i Ałajskimi.
Q 03Do jakiego kraju wyjechało za pracą, często nielegalną, nawet 800 tys. obywateli Tadżykistanu?
Rosji
Wyjeżdżali nie tylko niewykwalifikowani robotnicy, ale też lekarze, inżynierowie i nauczyciele, których zarobki pozwalały przeżyć krewnym w kraju.
Q 04Z iloma państwami graniczy Tadżykistan?
czterema
Żaden z sąsiadów nie daje krajowi wyjścia na ocean: Tadżykistan nie ma dostępu do morza.
Q 05Granica Tadżykistanu z którym państwem biegnie wzdłuż rzek Pandż i Amu-daria?
Afganistanem
Amu-daria, podobnie jak Syr-daria, zasilana jest w dużej mierze wodą z topnienia śniegu w górach.
Q 06Pod czyim panowaniem znalazły się ziemie Tadżykistanu w XIII wieku?
Mongołów
Trzy stulecia później, w XVI wieku, te same ziemie stały się częścią Chanatu Buchary.
Q 07Jaka urodzajna kotlina stanowi północną część Tadżykistanu?
Fergańska
Reszta kraju jest znacznie mniej gościnna: klimat jest kontynentalny i wybitnie suchy, a temperatury zależą od wysokości terenu.
Q 08Około ilu osób mieszkało w Tadżykistanie w lutym 2005 roku?
7,2 mln
Dokładnie doliczono się wtedy 7 163 506 mieszkańców.
Q 09Powyżej jakiej wysokości n.p.m. leży ponad połowa terytorium Tadżykistanu?
3000 m
Niemal całą powierzchnię kraju zajmują góry, a najwyższy punkt, Szczyt Ismaila Samaniego, sięga 7495 m n.p.m.
Q 10Jaka klęska żywiołowa nawiedziła Tadżykistan w 2001 roku?
susza
Jej skutkom nie był w stanie zapobiec przestarzały system irygacji pól, a w kraju zapanował głód.
Q 11Któremu państwu Tadżykistan przekazał w 2011 roku obszar około 1000 km²?
Chinom
Nowa umowa graniczna weszła w życie 13 stycznia, a oddany teren leżał w słabo zaludnionym regionie górskim.
Q 12W składzie której republiki radzieckiej istniała od 1924 roku Tadżycka ASRR?
Uzbeckiej
Pięć lat później Tadżykistan został odrębną republiką radziecką jako Tadżycka SRR.
Q 13W którym roku Tadżykistan został członkiem ONZ?
1992
Podstawą przyjęcia była rezolucja Rady Bezpieczeństwa nr 738 z 29 stycznia.
Q 14Na jakie jednostki administracyjne dzieli się Tadżykistan?
Q 21W którym roku urodził się Rudaki, klasyk literatury tadżyckiej?
857
Naprawdę nazywał się Abu Abdullah Dżafar ben Muhammad, a zmarł około 941 roku.
Q 22Na której rzece powstaje roguńska elektrownia wodna o planowanej mocy 3600 MW?
Wachsz
Potencjał hydroenergetyczny Tadżykistanu szacowany jest na 300 mld kWh rocznie, ale kraj wykorzystuje go w niewielkim stopniu.
Q 23Co po polsku znaczy tytuł tadżyckiego dziennika Sadoi Mardum?
Głos Ludu
Gazeta istnieje od 1991 roku jako organ rady najwyższej; starszy dziennik „Narodnaja gazieta” wychodzi po rosyjsku od 1925 roku.
wilajety
Jest ich cztery, w tym jeden o statusie autonomicznym; niższy szczebel podziału tworzą dystrykty.
Q 15Jakie miasto jest drugim pod względem wielkości w Tadżykistanie?
Chodżent
Całoroczny dojazd samochodem ze stolicy miał umożliwić tunel pod przełęczą Anzob, ukończony przy współudziale Iranu.
Q 16Imię którego uczonego nosi w Tadżykistanie Szczyt Lenina?
Awicenny
Góra ma 7134 m n.p.m. i jest drugim z najwyżej położonych punktów kraju.
Q 17Którego dnia 1991 roku ogłoszono deklarację niepodległości Tadżykistanu?
9 września
Niedługo potem młode państwo pogrążyło się w wojnie domowej, która przyniosła szerokie zniszczenia.
Q 18Ile dolarów wynosiła w 2003 roku średnia pensja nauczyciela lub lekarza w Tadżykistanie?
10
Po rozpadzie ZSRR kraj znalazł się w gronie najuboższych państw świata, a katastrofy gospodarczej dopełniła wojna domowa.
Q 19W którym roku Polska i Tadżykistan podpisały program współpracy w kulturze, nauce i oświacie?
2009
Dokument podpisano 4 listopada w stolicy Tadżykistanu; obejmuje on także szkolnictwo wyższe.
Q 20W którym roku północną część Tadżykistanu przyłączono do imperium carów?
1868
Reszta dzisiejszego kraju była wtedy wschodnią, najbardziej zacofaną częścią Emiratu Bucharskiego.
Q 24Jaką część stanowisk rządowych dostała opozycja po wojnie domowej w Tadżykistanie?
30%
Wojna zakończyła się w 1997 roku zwycięstwem rządu, a miejsca w administracji przypadły Zjednoczonej Opozycji Islamskiej na mocy układu.
Q 25Jak nazywa się dwuizbowy parlament Tadżykistanu?
Madżlisi Oli
Po polsku to Zgromadzenie Najwyższe; jego izba niższa liczy 63 członków, a wyższa 33.
Q 26Pod jakim hasłem Tadżykistan uczestniczył wraz z ONZ w operacjach antynarkotykowych?
Topaz
Kraj jest szlakiem przerzutowym narkotyków trafiających na rynki w całej Europie, dlatego ściślej kontroluje swoje granice.
Q 27Jaki mały naród mieszka w górnej dolinie rzeki 145 km od stolicy Tadżykistanu?
Jagnobczycy
Mieszkańcy tej doliny zachowują język i tryb życia starożytnej krainy, która przed wiekami obejmowała zachód kraju.
Q 28Jak nazywa się stacja śledzenia w Nurku użytkowana przez rosyjskie Wojska Kosmiczne?
Okno
Tę optoelektroniczną stację, wartą 242,4 mln USD, Tadżykistan oddał na własność w ramach transakcji, która umorzyła mu znaczny dług zagraniczny.
Q 29Jak nazywa się oficjalna agencja prasowa Tadżykistanu działająca od 1991 roku?
Chowar
Zastąpiła wcześniejszą agencję Tadżik-TA; radio i telewizję kontroluje z kolei państwowa komisja.
Q 30Kto jest autorem tomu „Dywan perski” z przekładami utworów Rudakiego?
Władysław Dulęba
Tom ukazał się w Krakowie w 1977 roku i zawiera przekład kilkunastu drobnych utworów poety.