Tęcza — 30 ciekawostek

Komu Bóg złożył w Starym Testamencie obietnicę, której symbolem jest tęcza?

Obietnica głosiła, że Ziemi nie nawiedzi już więcej wielka powódź. Tęcza stała się też symbolem ruchu B'nei Noah w judaizmie.

Co według irlandzkich podań leprechaun chowa na końcu tęczy?

To miejsce niedostępne dla człowieka: tęcza nie występuje w konkretnym punkcie, a jej pojawienie się zależy od pozycji obserwatora.

Który kolor znajduje się po wewnętrznej stronie łuku tęczy głównej?

Światło czerwone widać pod kątem 42°, dlatego tworzy ono zewnętrzną krawędź łuku.

Kto wyreżyserował komedię „Miś”, której bohater zarządza klubem sportowym Tęcza?

Filmowy KS Tęcza Warszawa jest fikcyjny, ale prawdziwe kluby o tej nazwie mają wizerunek tęczy w herbach i emblematach.

Co dzieje się z tęczą, gdy obserwator idzie w jej kierunku?

Tęcza ma tylko kierunek, a nie położenie, więc zachowuje się jak obiekt położony nieskończenie daleko.

Jak w mitologii skandynawskiej nazywał się tęczowy most łączący świat bogów i ludzi?

Most łączył Ásgard, siedzibę bogów, z Midgardem, czyli światem ludzi.

Jaki kształt może mieć tęcza oglądana z samolotu?

Z powierzchni ziemi widać mniej niż połowę koła, bo środek łuku leży wtedy zawsze pod horyzontem.

Na którym warszawskim placu stała w latach 2012–2015 instalacja „Tęcza” Julity Wójcik?

W polskiej sztuce współczesnej motyw tęczy wykorzystał także Maciej Świeszewski na jednym ze swoich obrazów.

Ile razy odbija się wewnątrz kropli światło tworzące tęczę wtórną?

Tęcza wtórna ma większy promień i odwrotny układ kolorów, a przy tym jest znacznie słabsza od głównej.

Który starożytny uczony pozostawił najstarszy opis tęczy i próbę jej racjonalnego wyjaśnienia?

Uznał tęczę za niezwykły rodzaj odbicia światła słonecznego od chmur i poprawnie wyjaśnił kształt łuku.

Która posłanka z mitologii greckiej wędrowała po tęczy między Ziemią a Niebem?

Grecy utożsamiali tęczę z drogą tej posłanki, a w mitologii chińskiej była ona szczeliną w niebie zamkniętą kamieniami.

Który gitarzysta Deep Purple założył w 1975 roku grupę rockową Rainbow?

Tytuł „Rainbow” noszą też albumy Dolly Parton z 1987 roku i Mariah Carey z 1999 roku.

Dlaczego tęcza księżycowa wydaje się zwykle bezbarwna?

Wywołuje ją światło odbite od Księżyca, a obserwator dostrzega zazwyczaj tylko biały łuk.

Ile kolorów ma tęczowa flaga LGBT, która wcześniej liczyła ich osiem?

Flaga powstała w 1978 roku, a w latach 90. została przyjęta jako symbol międzynarodowej społeczności LGBT.

Jak brzmi nazwa tęczy w języku śląskim?

Nazwa pochodzi od dawnego rdzenia duga, tak jak czeska duha i serbska duga.

Jak nazywa się zależność współczynnika załamania światła od długości fali?

To ona sprawia, że światło białe rozkłada się w kroplach wody na barwy.

Który uczony ogłosił w 1637 roku esej „Meteory”, którego ósmą część poświęcił tęczy?

Eksperymentował z dużymi szklanymi kulami wypełnionymi wodą i poprawnie obliczył kąty łuku pierwotnego i wtórnego.

Na czym można zobaczyć tęczę tworzoną przez drobne szklane kulki?

Kulki zatopione w warstwie odblaskowej dają łuk o innym kącie niż krople wody, zależnym od współczynnika załamania światła w szkle.

W scenach jakiego wydarzenia tęcza pojawia się w dziełach Memlinga i Boscha?

Tęcza oznacza tam tron, na którym Jezus zasiada w czasie paruzji; motyw pochodzi z tekstu Apokalipsy.

Co oznaczało prasłowiańskie słowo, od którego pochodzi polska nazwa tęczy?

Spośród języków słowiańskich tylko w polskim słowo o tym rdzeniu oznacza barwny łuk na niebie; po słoweńsku i chorwacku to grad.

Na czyją cześć nazwano ciemny pas nieba między tęczą główną a wtórną?

Uczony ten jako pierwszy opisał zjawisko. Do ciemnego pasa nie trafiają promienie przechodzące i odbite w kroplach.

Kto opisał powstawanie tęczy wielokrotnej, zauważając, że światło zachowuje się jak fala?

Pierwsze wyjaśnienie zaproponował w 1804 roku. Korpuskularna teoria Newtona nie potrafiła wytłumaczyć tych dodatkowych łuków.

Co uważa się za przyczynę powstawania tęczy bliźniaczej?

Większe krople spadają szybciej i są spłaszczane przez opływające je powietrze, dlatego łuk rozdziela się w górnej części na dwa.

W którym mieście wydawano w latach 1927–1939 czasopismo kulturalno-społeczne „Tęcza”?

Pismo ukazywało się nakładem Wydawnictwa Tęczy. Nazwę Tęcza noszą też kluby sportowe, na przykład w Kielcach i Kraśniku.

Ile głównych barw wskazał początkowo Newton w rozszczepionym świetle słonecznym?

Dalej napisał, że jest też pomarańcz i indygo, a między nimi nieokreślona różnorodność barw pośrednich.

W którym roku wykonano pierwsze zdjęcia tęczy trzeciego i czwartego rzędu?

Obie leżą po stronie Słońca, w jego blasku, a trzecia jest około 4 razy słabsza od tęczy pierwotnej.

Poniżej jakiej wielkości kropel wody znaczącą rolę w tęczy zaczyna odgrywać dyfrakcja światła?

Kolory mieszają się wtedy w jasny łuk zwany białą tęczą, wyraźnie widoczny, gdy tęcza powstaje na mgle.

Na czyich równaniach Gustav Mie oparł w 1908 roku teorię rozpraszania światła na kroplach?

Teoria ogranicza się do cząstek kulistych, dlatego nie można w niej uwzględnić spłaszczenia spadających kropel.

W ilu procentach, w przybliżeniu, światło tęczy pierwotnej jest spolaryzowane liniowo?

Światło tęczy wtórnej jest spolaryzowane nieco słabiej, w około 90%.

Ile tęcz rozpoznał w 1868 roku Félix Billet w świetle rozproszonym w strumieniu wody?

Billet obserwował światło monochromatyczne. W laboratoriach badano też tęcze w innych cieczach, na przykład w syropie klonowym.