Transport — 30 ciekawostek

Z jakiego języka pochodzi słowo „transport”?

Źródłowe „transportare” znaczy tyle co przenieść lub przewieźć — przedmiotem przewozu są ludzie albo ładunki.

Skąd wentylator poduszkowca zasysa powietrze, które wtłacza pod spód pojazdu?

Tak wtłoczone powietrze tworzy poduszkę powietrzną, na której unosi się cała maszyna.

Jak nazywa się transport realizowany zgodnie z europejską polityką współmodalności?

Unia Europejska promuje go jako jeden ze środków transportu o mniejszym zużyciu paliwa na tonę przewożonego ładunku.

Co najczęściej zapewnia poduszkowcowi ruch do przodu, tyłu i na boki?

Alternatywą jest odpowiednie ustawienie wentylatora lub dmuchawy, które kierują strumień powietrza.

Która forma transportu jest najbardziej ekologiczna i energooszczędna?

Jedna barka z węglem zastępuje co najmniej 20 ciężarówek, które wyprodukowałyby pięć razy więcej spalin.

Co oznacza skrót branży TSL?

Trzy człony nazwy odpowiadają trzem ściśle powiązanym działalnościom, które razem tworzą jedną branżę.

Co dzieje się z nadmiarem powietrza, gdy poduszkowiec uniesie się na odpowiednią wysokość?

Wentylator musi mieć wystarczającą wydajność, by na bieżąco uzupełniać ten ubytek powietrza.

Jak inaczej nazywa się transport pasażerski w podstawowym podziale transportu?

Drugą połową tego podziału jest transport towarowy, czyli przewóz ładunków.

Jak nazywa się transport odbywający się więcej niż jedną gałęzią transportu?

W jego ramach wyróżnia się m.in. transport kombinowany, bimodalny, intermodalny i multimodalny.

Jaki elastyczny element zamyka komorę, w której sprężane jest powietrze pod poduszkowcem?

Komora powstaje pomiędzy dnem maszyny a gruntem; jej elastyczna osłona łatwo się zużywa, co jest jedną z wad poduszkowców.

Na czym z punktu widzenia ekonomii polega transport?

Rezultatem tych usług jest najczęściej przemieszczenie osób lub ładunków, stąd podstawowy podział na przewozy pasażerskie i towarowe.

Na czym umieszczone są kabina pasażerska, ładownia i urządzenia napędowe poduszkowca?

Pod spodem znajduje się komora, w której sprężane powietrze unosi całą konstrukcję nad podłoże.

Do jakiej grupy potrzeb człowieka zalicza się potrzeby transportowe?

Biorą się z tego, że zasoby, skupiska ludzkie i miejsca pracy są rozmieszczone w przestrzeni w różnych miejscach.

Na jakiej maksymalnej wysokości nad powierzchnią unosi się poduszkowiec?

Poduszkowiec porusza się na poduszce powietrznej zarówno nad wodą, jak i nad lądem.

Przesył czego bywa nazywany transportem, choć nie jest nim w pełnym znaczeniu?

Dla porównania przesył ropy czy gazu rurociągami to pełnoprawna gałąź: transport rurociągowy.

Jakiego typu stery służą do sterowania poduszkowcem?

Drugim sposobem sterowania jest odchylanie śmigieł, które zmienia kierunek ciągu.

Który dział gospodarki, obok transportu, zwiększa użyteczność dóbr przez ich przemieszczanie?

Gorsza kondycja gospodarki odbija się na transporcie, a słabszy transport — na całej gospodarce.

Co stanowiło największy problem w budowie pierwszych poduszkowców?

Nie istniały jednostki zdolne pompować powietrze z mocą wystarczającą, by unieść jakikolwiek pojazd.

Co pozostaje stałe dzięki wystarczającej wydajności wentylatora poduszkowca?

Wentylator na bieżąco uzupełnia powietrze, które wydostaje się spod pojazdu po osiągnięciu właściwej wysokości.

Jaką prędkość osiągają poduszkowce?

Osiągi zależą od konstrukcji: wysokości poduszki, budowy fartucha i wydajności wentylatorów.

Które funkcje transportu zalicza się do pierwotnych?

Funkcje transportu dzieli się na pierwotne i wtórne; te drugie obejmują m.in. odpowiedzialność za przewóz.

W jaki sposób poduszkowiec pokonuje pochyłości terenu?

Nawet niewielkie wzniesienia sprawiają poduszkowcom dużą trudność; podobnie jest z rozpadlinami.

Kto wynalazł poduszkowiec w 1956 roku?

Pierwszy lot maszyny nazwanej Hovercraft odbył się trzy lata później, 11 czerwca 1959 roku.

Ile ciężarówek musiałoby przewieźć drogą lądową średni ładunek węgla z jednej barki?

Te ciężarówki wyprodukowałyby przy tym pięć razy więcej spalin niż barka.

Gdzie jedynie można stosować bocznościan, odmianę poduszkowca ze sztywnymi burtami?

W porównaniu ze statkami taki pojazd ma mniejsze opory ruchu, a więc osiąga większą prędkość.

W którym wieku pojawiały się prace teoretyczne na temat poduszkowców?

Od teorii do praktyki minęło wiele dekad: działający pojazd tego typu zbudowano dopiero w latach 50. XX wieku.

Jak nazywa się odmiana poduszkowca ze sztywnymi burtami?

Powietrze wtłacza się pomiędzy sztywne burty, a uchodzi pod elastycznymi fartuchami z przodu i z tyłu pojazdu.

Jaka wada poduszkowców ma szczególne znaczenie przy zastosowaniach militarnych?

Inne wady to mała zwrotność, spory pobór mocy podczas wznoszenia i wzniecanie chmury kurzu lub drobin wody.

Ile ton ładunku pozwala przemieścić statkiem na odległość 1 km jeden litr paliwa?

Ten sam litr paliwa przewiezie na kilometr 97 ton koleją, a samochodem jedynie 50 ton.

Za jaki odsetek emisji dwutlenku węgla w UE-27 odpowiadał transport w 2005 roku?

W liczbach bezwzględnych było to około 984 megaton dwutlenku węgla w ciągu jednego roku.