Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Transport towarzyszy ludzkości od początków cywilizacji: przemieszcza ludzi i ładunki, napędza gospodarkę i razem ze spedycją oraz logistyką tworzy branżę TSL. Dzieli się według środowiska, w którym się odbywa, a żegluga uchodzi za jego najbardziej ekologiczną formę. W tym quizie sprawdzisz, jak klasyfikuje się transport, ile ton ładunku przewiezie statek na jednym litrze paliwa, jak unosi się poduszkowiec, kto go wynalazł i czym napędzano polski M-6 Ursynów.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Z jakiego języka pochodzi słowo „transport”?
Łaciny
Źródłowe „transportare” znaczy tyle co przenieść lub przewieźć — przedmiotem przewozu są ludzie albo ładunki.
Q 02Skąd wentylator poduszkowca zasysa powietrze, które wtłacza pod spód pojazdu?
Otoczenia
Tak wtłoczone powietrze tworzy poduszkę powietrzną, na której unosi się cała maszyna.
Q 03Jak nazywa się transport realizowany zgodnie z europejską polityką współmodalności?
Współmodalny
Unia Europejska promuje go jako jeden ze środków transportu o mniejszym zużyciu paliwa na tonę przewożonego ładunku.
Q 04Co najczęściej zapewnia poduszkowcowi ruch do przodu, tyłu i na boki?
Śmigła
Alternatywą jest odpowiednie ustawienie wentylatora lub dmuchawy, które kierują strumień powietrza.
Q 05Która forma transportu jest najbardziej ekologiczna i energooszczędna?
Żegluga
Jedna barka z węglem zastępuje co najmniej 20 ciężarówek, które wyprodukowałyby pięć razy więcej spalin.
Q 06Co oznacza skrót branży TSL?
Transport-spedycja-logistyka
Trzy człony nazwy odpowiadają trzem ściśle powiązanym działalnościom, które razem tworzą jedną branżę.
Q 07Co dzieje się z nadmiarem powietrza, gdy poduszkowiec uniesie się na odpowiednią wysokość?
Wydostaje się na zewnątrz
Wentylator musi mieć wystarczającą wydajność, by na bieżąco uzupełniać ten ubytek powietrza.
Q 08Jak inaczej nazywa się transport pasażerski w podstawowym podziale transportu?
Komunikacja
Drugą połową tego podziału jest transport towarowy, czyli przewóz ładunków.
Q 09Jak nazywa się transport odbywający się więcej niż jedną gałęzią transportu?
Mieszany
W jego ramach wyróżnia się m.in. transport kombinowany, bimodalny, intermodalny i multimodalny.
Q 10Jaki elastyczny element zamyka komorę, w której sprężane jest powietrze pod poduszkowcem?
Fartuch
Komora powstaje pomiędzy dnem maszyny a gruntem; jej elastyczna osłona łatwo się zużywa, co jest jedną z wad poduszkowców.
Q 11Na czym z punktu widzenia ekonomii polega transport?
Odpłatnym świadczeniu usług
Rezultatem tych usług jest najczęściej przemieszczenie osób lub ładunków, stąd podstawowy podział na przewozy pasażerskie i towarowe.
Q 12Na czym umieszczone są kabina pasażerska, ładownia i urządzenia napędowe poduszkowca?
Platformie
Pod spodem znajduje się komora, w której sprężane powietrze unosi całą konstrukcję nad podłoże.
Q 13Do jakiej grupy potrzeb człowieka zalicza się potrzeby transportowe?
Wtórnych
Biorą się z tego, że zasoby, skupiska ludzkie i miejsca pracy są rozmieszczone w przestrzeni w różnych miejscach.
Q 21Które funkcje transportu zalicza się do pierwotnych?
Przewozowe i przeładunkowe
Funkcje transportu dzieli się na pierwotne i wtórne; te drugie obejmują m.in. odpowiedzialność za przewóz.
Q 22W jaki sposób poduszkowiec pokonuje pochyłości terenu?
Siłą rozpędu
Nawet niewielkie wzniesienia sprawiają poduszkowcom dużą trudność; podobnie jest z rozpadlinami.
Q 23Kto wynalazł poduszkowiec w 1956 roku?
Christopher Cockerell
Pierwszy lot maszyny nazwanej Hovercraft odbył się trzy lata później, 11 czerwca 1959 roku.
Q 14Na jakiej maksymalnej wysokości nad powierzchnią unosi się poduszkowiec?
Kilkunastu centymetrów
Poduszkowiec porusza się na poduszce powietrznej zarówno nad wodą, jak i nad lądem.
Q 15Przesył czego bywa nazywany transportem, choć nie jest nim w pełnym znaczeniu?
Informacji i energii
Dla porównania przesył ropy czy gazu rurociągami to pełnoprawna gałąź: transport rurociągowy.
Q 16Jakiego typu stery służą do sterowania poduszkowcem?
Lotniczego
Drugim sposobem sterowania jest odchylanie śmigieł, które zmienia kierunek ciągu.
Q 17Który dział gospodarki, obok transportu, zwiększa użyteczność dóbr przez ich przemieszczanie?
Łączność
Gorsza kondycja gospodarki odbija się na transporcie, a słabszy transport — na całej gospodarce.
Q 18Co stanowiło największy problem w budowie pierwszych poduszkowców?
Silniki
Nie istniały jednostki zdolne pompować powietrze z mocą wystarczającą, by unieść jakikolwiek pojazd.
Q 19Co pozostaje stałe dzięki wystarczającej wydajności wentylatora poduszkowca?
Wysokość poduszki powietrznej
Wentylator na bieżąco uzupełnia powietrze, które wydostaje się spod pojazdu po osiągnięciu właściwej wysokości.
Q 20Jaką prędkość osiągają poduszkowce?
Kilkudziesięciu węzłów
Osiągi zależą od konstrukcji: wysokości poduszki, budowy fartucha i wydajności wentylatorów.
Q 24Ile ciężarówek musiałoby przewieźć drogą lądową średni ładunek węgla z jednej barki?
20
Te ciężarówki wyprodukowałyby przy tym pięć razy więcej spalin niż barka.
Q 25Gdzie jedynie można stosować bocznościan, odmianę poduszkowca ze sztywnymi burtami?
Wyłącznie na wodzie
W porównaniu ze statkami taki pojazd ma mniejsze opory ruchu, a więc osiąga większą prędkość.
Q 26W którym wieku pojawiały się prace teoretyczne na temat poduszkowców?
XIX
Od teorii do praktyki minęło wiele dekad: działający pojazd tego typu zbudowano dopiero w latach 50. XX wieku.
Q 27Jak nazywa się odmiana poduszkowca ze sztywnymi burtami?
Bocznościenny
Powietrze wtłacza się pomiędzy sztywne burty, a uchodzi pod elastycznymi fartuchami z przodu i z tyłu pojazdu.
Q 28Jaka wada poduszkowców ma szczególne znaczenie przy zastosowaniach militarnych?
Duże echo radarowe
Inne wady to mała zwrotność, spory pobór mocy podczas wznoszenia i wzniecanie chmury kurzu lub drobin wody.
Q 29Ile ton ładunku pozwala przemieścić statkiem na odległość 1 km jeden litr paliwa?
127 ton
Ten sam litr paliwa przewiezie na kilometr 97 ton koleją, a samochodem jedynie 50 ton.
Q 30Za jaki odsetek emisji dwutlenku węgla w UE-27 odpowiadał transport w 2005 roku?
19%
W liczbach bezwzględnych było to około 984 megaton dwutlenku węgla w ciągu jednego roku.