Tundra — 30 ciekawostek

Z jaką formacją roślinną tundra sąsiaduje od południa?

To lasy borealne. Po przeciwnej, północnej stronie tundra przechodzi w pustynie lodowe.

Co rozprzestrzenia nasiona większości, bo aż 84% gatunków roślin tundrowych?

Nasiona są drobne: u trzech czwartych gatunków pojedyncze nasiono waży mniej niż 1 mg.

Gdzie zimą żerują lemingi w tundrze?

Większe ssaki i ptaki wybierają inne rozwiązanie i na zimę migrują na południe.

Jakich dwóch gromad kręgowców brak w faunie tundry?

Bogato reprezentowane są za to ptaki wodno-błotne, które masowo przystępują tu do lęgów: łabędzie, gęsi, kaczki i biegusy.

Jak nazywa się tundra występująca na półkuli południowej?

Osobno wyróżnia się też tundrę górską, typową dla obszarów górskich strefy borealnej.

Jak nazywa się prąd morski łagodzący warunki termiczne tundry europejskiej?

Płynie przez Atlantyk, a na wschód od Kołymy podobną, łagodzącą rolę odgrywa Ocean Spokojny.

Które zwierzęta tundry zbierają się jesienią w wielkie stada i sprzyjają powstawaniu muraw?

W miejscach ich żerowania ustępują krzewinki i porosty, a pojawiają się trawiaste murawy ze śmiałkiem i wiechliną.

Który wielki roślinożerca pochodzi z tundry kanadyjskiej i był introdukowany w Arktyce?

Znacznie mniejszymi, ale charakterystycznymi ssakami tundry są gryzonie, na przykład norniki.

Co oznacza fińskie słowo „tunturi”, od którego pochodzi nazwa tundry?

Nazwa dobrze oddaje krajobraz: to formacja bezdrzewna, kształtująca się w zimnych klimatach stref arktycznej i subarktycznej.

Do jakiej wartości dochodzą temperatury podczas mroźnej zimy w tundrze?

Zimą trwa tu noc polarna i występuje zjawisko zorzy polarnej.

Jaki pierwiastek wiążą z atmosfery tundrowe rośliny bobowate dzięki symbiozie z bakteriami?

Bakterie żyją w brodawkach korzeniowych takich roślin jak siekiernica, ostrołódka i traganek.

Jak inaczej nazywa się lisa polarnego, jednego z największych drapieżników tundry?

Do największych drapieżników tundry zalicza się także niedźwiedzia polarnego i wilka szarego.

Na której wyspie wykształca się nieco izolowana formacja tundrowa?

Główny pas tundry okala Ocean Arktyczny i pokrywa wolne od lądolodu wyspy Arktyki.

Na przełomie których miesięcy w tundrze topią się śniegi i zaczyna wiosna?

Okres wegetacyjny jest potem bardzo krótki: od 3,5 miesiąca na południu strefy do 1,5 miesiąca na północy.

Który krzew dominuje w wyższej warstwie krzewinek zachodniej tundry eurazjatyckiej?

Na wschód od Jeniseju zastępuje ją jej podgatunek, a nad rzekami ta warstwa przekracza 1,5 m wysokości.

Jak inaczej nazywa się tundrę arktyczną o skrajnie skąpej roślinności?

W surowym klimacie utrzymują się tu tylko porosty, drobne skupienia mchów i bardzo nieliczne rośliny naczyniowe.

Jak określa się wokółbiegunowy zasięg, typowy dla wielu gatunków roślin tundry?

Flora tundry jest uboga; najbardziej zróżnicowana bywa tam, gdzie w plejstocenie nie dotarł lądolód.

Ile pokarmu roślinnego może zjeść w ciągu roku jeden mały leming?

Sam gryzoń waży zaledwie 50 g, a co 3–5 lat masowe pojawy tych zwierząt niszczą pokrywę roślinną na dużych obszarach.

Ile lat mogą osiągać długowieczne krzewinki rosnące w tundrze?

Sędziwego wieku dożywają tu nawet rośliny zielne, którym zdarza się przetrwać całe stulecie.

Jaką część biomasy zwierząt występujących w tundrze stanowią bezkręgowce?

Na pierwszym miejscu pod tym względem znajduje się skąposzczet Eisenia nordenskioldi, żyjący w glebie.

Izoterma lipca o jakiej wartości wyznacza w przybliżeniu południową granicę tundry?

Morza łagodzą temperatury wybrzeży, a w głębi lądu, zwłaszcza zimą, spadki są znacznie silniejsze.

Które owady najczęściej zapylają rośliny w tundrze?

Wśród zapylaczy są bzygowate, muchowate i śmietkowate; trzmiele pełnią tę rolę rzadziej.

Do którego równoleżnika tundra sięga najdalej na południe w Ameryce Północnej?

W Eurazji tundra także schodzi poniżej koła podbiegunowego, między innymi wzdłuż wybrzeża Morza Ochockiego.

Jak nazywa się stan, w którym bezkręgowce tundry spędzają surową zimę?

Latem w wodach tundry rozwijają się za to bardzo liczne komarowate.

Jak nazywa się kiełkowanie nasion jeszcze na roślinie macierzystej, znane z tundry?

Zjawisko dotyczy 1,5% gatunków, między innymi różnych wiechlinowatych oraz roślin z rodzajów rdest i gwiazdnica.

Jak nazywa się powolne spełzanie luźnych gleb i skał po stokach w tundrze?

Zjawisko wywołuje rozmarzanie wierzchniej warstwy gruntu, pod którą zalega wieczna zmarzlina.

Jak określa się drzewa o krzaczastym pokroju rosnące na północy lasotundry?

Tworzą one tak zwaną tundrę krzewiastą; im dalej na północ, tym drzewa rosną rzadziej.

Do jakiej wysokości dochodzą wielkopagórkowate torfowiska palsa w tundrze?

Odmiana płaskopagórkowa jest dużo niższa i osiąga zwykle 0,5–0,7 m; pagóry rozdzielają jeziorka i moczary.

Które porosty dominują w tundrze pozostającej pod wpływem klimatu oceanicznego?

W bardziej kontynentalnej tundrze środkowej Syberii przeważają żyłeczniki, zwłaszcza żyłecznik halny.

Do jakiej rodziny roślin należy Braya humilis, aperiodyczny gatunek tundry?

Jej pąki kwiatowe mogą powstać na długo przed kwitnieniem i rozwinąć się zarówno na początku okresu wegetacyjnego, jak i później.