Węgry — 30 ciekawostek

Kto był pierwszym królem Węgier, koronowanym w 1001 roku?

Uważa się go za twórcę państwa; to on przeprowadził chrystianizację kraju.

W którym roku Węgry przystąpiły do NATO?

Pięć lat później kraj wszedł do Unii Europejskiej, a w ONZ zasiada od 1955 roku.

Jakie potoczne określenie przylgnęło do Balatonu w kraju bez dostępu do morza?

Jezioro jest centrum turystyki i rekreacji, a sezon trwa tam od czerwca do końca sierpnia.

W którym roku wybuchło powstanie węgierskie, zakończone krwawą radziecką interwencją?

Była to próba odzyskania niepodległości i demokratyzacji kraju; sprawą jeszcze przez kilka lat zajmowała się Rada Bezpieczeństwa ONZ.

Granicę z którym państwem Węgry otworzyły w 1989 roku, podważając żelazną kurtynę?

Rok później w kraju odbyły się demokratyczne wybory, które zamknęły epokę rządów komunistycznych.

Który traktat z 1920 roku odebrał Węgrom dostęp do morza i dwie trzecie terytorium?

Z 325 tys. km² zostało krajowi 93 tys. km²; odpadły m.in. Słowacja, Siedmiogród, Zakarpacie i Chorwacja.

Co po polsku znaczy nazwa czerwonego wytrawnego wina Egri Bikavér?

Wino pochodzi z rejonu Egeru, jednego z tradycyjnych ośrodków winiarstwa w kraju.

Która dynastia panowała na Węgrzech do 1301 roku?

Jej nazwa pochodzi od wodza, pod którym Madziarowie pojawili się na tych ziemiach pod koniec IX wieku.

Czym jest halászlé, tradycyjna potrawa kuchni węgierskiej?

Do posiłków pija się na Węgrzech wino, którego wybór jest tam bardzo szeroki.

Czyje najazdy zniszczyły Węgry w latach 1241–1242?

Najazdy Złotej Ordy spustoszyły wtedy także wiele innych krajów wschodniej Europy.

Pod jaką miejscowością Węgrzy ponieśli w 1526 roku klęskę w bitwie z Imperium Osmańskim?

Po tej klęsce potęga królestwa załamała się zupełnie, a po wojnie domowej o tron ziemie dzisiejszych Węgier opanowała Turcja.

Który były admirał floty austro-węgierskiej stanął jako regent na czele Węgier?

Kraj formalnie ogłoszono znów monarchią, ale tron pozostał pusty: dwie próby odzyskania korony przez Karola IV się nie powiodły.

W którym roku powstały Austro-Węgry?

Do ustępstw zmusiły Wiedeń słabość wewnętrzna i klęska w wojnie z Prusami rok wcześniej.

Za którego króla, władającego też Polską, Węgry sięgały od Adriatyku po Morze Czarne?

Panował w latach 1342–1382; państwo osiągnęło wtedy szczyt potęgi i skutecznie powstrzymywało ekspansję Turcji w Europie.

Jakim mianem określano tradycyjnie w Polsce białe wino z Tokaju?

Tokaj, ośrodek winiarstwa położony najbliżej granicy, przez wieki zaopatrywał szlacheckie piwnice w całej Rzeczypospolitej.

Jak nazywała się rzymska prowincja utworzona w zakolu Dunaju na ziemiach dzisiejszych Węgier?

Rzymianie podbili te ziemie w I w. p.n.e. po kilku dekadach walk, a potem prowadzili tam kolonizację i romanizację.

Który król Węgier przyłączył do królestwa Śląsk, Łużyce, Morawy i Dolną Austrię?

Panował w latach 1458–1490, a jego rządy oznaczały powrót kraju do dawnej potęgi.

Jaki region jest kolebką przodków Węgrów, podobnie jak przodków Finów i Estończyków?

Sami Węgrzy długo nie znali swego pochodzenia i chętnie widzieli przodków w Hunach.

Ile kilometrów kwadratowych liczy powierzchnia Węgier?

Kraj leży niemal w całości w nizinnej i równinnej Kotlinie Panońskiej; góry wznoszą się tylko na północy.

Jak nazywa się najwyższy szczyt Węgier?

Szczyt wznosi się w Średniogórzu Północnowęgierskim, makroregionie należącym do Karpat.

Kto przewodził Węgierskiej Republice Rad proklamowanej w marcu 1919 roku?

Władzę przejęli wtedy wspólnie komuniści i socjaldemokraci, a ich dyktaturę obaliła inwazja wojsk rumuńskich i czechosłowackich.

Ile kilometrów długości ma Balaton?

Jezioro jest wąskie i wydłużone z południowego zachodu na północny wschód; jego szerokość waha się od 4 do 14 km.

Którego dnia Węgrzy obchodzą dzień św. Stefana, będący zarazem świętem zbiorów?

W święto patrona kraju wszędzie odbywają się zabawy i imprezy kulturalne.

Ilu posłów liczy węgierskie Zgromadzenie Narodowe?

Jednoizbowy parlament wybiera się na 4-letnią kadencję według ordynacji mieszanej: po części proporcjonalnie, po części w okręgach jednomandatowych.

Kogo Niemcy postawili na czele marionetkowego rządu Węgier w październiku 1944 roku?

Zamach stanu nastąpił po wkroczeniu Armii Czerwonej; regenta uprowadzono i internowano, a władzę dostali faszystowscy strzałokrzyżowcy.

Jak brzmi niemiecka nazwa Balatonu?

Nazwa ta, podobnie jak łacińska Lacus Pelso, nawiązuje do niewielkiej głębokości jeziora.

Ile kilometrów kwadratowych liczy powierzchnia tafli Balatonu?

To największe jezioro Węgier i całej Europy Środkowej, a przy tym bardzo płytkie – średnio ma około 3 m głębokości.

Który gatunek tokaju nosi nazwę nadaną przez polskich odbiorców?

Jego nazwa znaczy po prostu „samorodny”; wino z tego regionu przez wieki trafiało do szlacheckich piwnic w całej Rzeczypospolitej.

Kto był pierwszym władcą Księstwa Siedmiogrodu?

Był wnukiem Zygmunta Starego; środkową częścią kraju z Budą zarządzał wtedy bezpośrednio sułtan Sulejman Wspaniały.

Około ilu tysięcy lat temu Balaton powstał w obecnej postaci?

Wiek jeziora ustalono dzięki analizie pyłkowej osadów z jego dna; geologicznie to młody zbiornik.