Wiatraki — 28 ciekawostek
Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wiesz to wszystko? Udowodnij.
Rozwiąż quiz z 28 pytańZ jakiego materiału przeważnie budowano dawne wiatraki?
Wiatraki murowane spotyka się rzadziej. W obu odmianach wiatr wprawia w ruch elementy, które napędzają urządzenia wewnątrz budowli.
Nadejście jakiej rewolucji obniżyło znaczenie wiatru i wody jako źródeł energii?
Wiatr i wodę ostatecznie zastąpiły para wodna, silniki spalinowe i silniki elektryczne.
Jak nazywają się elementy wiatraka poruszane siłą wiatru?
Wyróżnia się trzy typy takich budowli: koźlak, paltrak i holender.
W jakich muzeach, obok skansenów, zachowały się polskie wiatraki?
Dobrze zachowane obiekty można oglądać w takich placówkach na terenie całej Polski.
Które urządzenie w turbinie wiatrowej przekształca energię obrotów w elektryczną?
Energia obrotów dociera do niego z wału za pośrednictwem przekładni.
Który rodzaj turbiny śmigłowej spotyka się najczęściej?
Ma poziomą oś obrotu i wirnik ustawiony „na wiatr”, zamocowany w gondoli, a całość umieszcza się na wieży.
W której krainie Wschodu w IX wieku wynaleziono wiatraki z pionową osią?
W Europie wiatraki pojawiły się dopiero pod koniec XII wieku i miały już oś poziomą; rozpowszechniły się w Anglii i Holandii.
Co osuszały pompy napędzane wiatrakami na terenie dzisiejszej Holandii?
Wcześniej wiatraki służyły głównie do mielenia zboża; odwadnianie było ich kolejnym ważnym zastosowaniem.
Około ile procent polskich wiatraków zniszczono podczas II wojny światowej?
W 1939 na terenie Polski stało ponad 7000 wiatraków.
Na jaką energię wiatrak przetwarza energię wiatru?
Wiatrak uchodzi za najstarszy silnik wiatrowy, a uzyskany ruch obrotowy przekazuje napędzanym urządzeniom.
Co budowano częściej niż wiatraki tam, gdzie warunki hydrologiczne były lepsze?
Przemawiały za nimi wyższa sprawność i większa niezawodność, dlatego liczba wiatraków była w poszczególnych regionach nierównomierna.
Jakie wyroby z konopi wytwarzały dawne wiatraki przemysłowe?
Inne wiatraki mełły tytoń, kakao, kawę czy gorczycę na musztardę, a także rozdrabniały skały na kruszywa.
W którym roku holenderskie rzemiosło młynarzy trafiło na listę UNESCO?
Wpis na listę niematerialnego dziedzictwa objął młynarzy zarówno wiatraków, jak i młynów wodnych.
W którym kraju w 1900 znajdowało się około 20 tysięcy wiatraków?
To więcej niż w Cesarstwie Niemieckim, gdzie spis z 1895 wykazał 18 362 działające wiatraki.
Co wywołało największe zainteresowanie wiatrakami w XIX-wiecznej Polsce?
Rozwój technologiczny sprawił wtedy, że wiatraki coraz częściej budowano na własne potrzeby gospodarstwa.
Jaka reforma zniosła na wsi obowiązek mielenia zboża w wyznaczonym młynie?
Zmiana ta objęła wszystkie części Polski pod zaborami.
W której miejscowości między Wrocławiem a Poznaniem młyn wiatrowy działał już w 1303?
Wiadomo o tym z odnalezionych dokumentów; nieco później młyn napędzany wiatrem stał także we Wschowie.
W którym kraju w 1820 pracowało od 5 do 10 tysięcy wiatraków?
Anglia i Holandia to kraje, w których wiatraki z osią poziomą rozpowszechniły się po pojawieniu się w Europie.
Niedaleko którego miasta w 1377 zezwolono na budowę dwóch młynów wiatrowych?
Z odnalezionych dokumentów znane są także inne pozwolenia z tego stulecia, m.in. dla Rusinowa i Świętej Lipki.
Do jakiej grupy maszyn zalicza się wiatrak?
Wiatrak jest poprzednikiem turbiny wiatrowej, którą czasami także nazywa się wiatrakiem.
Dla jakiej techniki charakterystyczne były wiatraki o poziomej osi obrotu?
Takie właśnie wiatraki widnieją na XV-wiecznych rycinach odnajdywanych w Polsce, choć nie jest pewne, skąd do niej przywędrowały.
Ile wiatraków pracowało w Europie w szczycie około 1850 według szacunków?
To wartość niewielka w porównaniu z około 500 000 kół wodnych.
Z czego oprócz łopat składa się wirnik turbiny o poziomej osi obrotu?
Element ten umieszczony jest na przedniej części gondoli, którą ustawia się na wiatr.
Ile z 3280 wiatraków istniejących w Polsce w 1954 uznano za zdolne do pracy?
Tak dobiegła końca wielowiekowa tradycja młynów wiatrowych w Polsce.
Jaka część wiatraków w Cesarstwie Niemieckim w 1895 była młynami zbożowymi?
Wśród 54 529 młynów wodnych, które wykazał ten sam pruski spis, zbożowe stanowiły wyraźnie mniejszą część.
Na czym wspiera się główny wał turbiny wiatrowej?
Do tego wału przymocowany jest wirnik, a energia obrotów trafia z niego dalej przez przekładnię.
Niedaleko którego miasta leży Rusinowo, gdzie w 1394 pozwolono zbudować młyn wiatrowy?
Dwa lata później podobne pozwolenie uzyskano dla młyna wiatrowego w Świętej Lipce.
Ile wiatraków zbudowano we Francji do 1847?
Młynów wodnych powstało tam w tym czasie znacznie więcej, bo 37 tys.