Wielka Niedźwiedzica i Wielki Wóz — 30 ciekawostek

Czym dla niebiańskiej niedźwiedzicy jest „dyszel” Wielkiego Wozu?

W niektórych krajach Wielki Wóz nazywa się „Wielką Chochlą” lub „Wielkim Rondlem”.

Jako który gwiazdozbiór Zeus umieścił na niebie Arkasa, syna Wielkiej Niedźwiedzicy?

Zeus zainterweniował, gdy nieświadomy Arkas, zapalony łowca, uniósł oszczep.

Którą co do wielkości konstelacją całego nieba jest Wielka Niedźwiedzica?

W Polsce ten okołobiegunowy gwiazdozbiór nieba północnego jest widoczny przez cały rok.

Jako co przedstawiano w Europie układ gwiazd Wielkiej Niedźwiedzicy?

Wiele innych ludów, między innymi Indianie północnoamerykańscy, wyobrażało sobie te gwiazdy jako niedźwiedzia.

Która część Wielkiego Wozu wskazuje położenie Gwiazdy Polarnej?

Gwiazda Polarna leży tuż obok bieguna niebieskiego, dlatego od dawna pomaga w orientacji na niebie.

Którą postać z mitologii greckiej wyobraża Wielka Niedźwiedzica?

Była śmiertelną nimfą i jedną z wielu miłosnych zdobyczy Zeusa.

Jaką potoczną nazwę nosi para gwiazd Mizar i Alkor?

Dostrzeżenie słabszego Alkora gołym okiem bywa trudne, ale jest możliwe dla osób o dobrym wzroku.

Ile gwiazd widnieje łącznie na fladze stanowej Alaski z Wielkim Wozem i Gwiazdą Polarną?

Gwiazdy umieszczono na niebieskim tle, które symbolizuje niebo oraz niezapominajkę.

Która bogini według greckiego mitu zamieniła nimfę, kochankę Zeusa, w niedźwiedzicę?

Kara spadła na nimfę zaraz po tym, jak urodziła syna Arkasa.

Jakim terminem astronomowie określają Wielki Wóz, układ siedmiu wyraźnych gwiazd?

Wielki Wóz często niesłusznie utożsamia się z całą Wielką Niedźwiedzicą, choć stanowi tylko jej część.

Ile mniej więcej gwiazd Wielkiej Niedźwiedzicy można dostrzec nieuzbrojonym okiem?

Najbardziej znane są te najjaśniejsze, które tworzą Wielki Wóz – a to tylko część całego gwiazdozbioru.

Ile razy przedłuża się odcinek Beta–Alfa Wielkiej Niedźwiedzicy, szukając Gwiazdy Polarnej?

Beta i Alfa tego gwiazdozbioru noszą nazwy Merak i Dubhe.

Kim byli saptarszi, którzy w mitologii indyjskiej utworzyli Wielką Niedźwiedzicę?

Każdemu z nich odpowiada jedna gwiazda, na przykład Angiras to Alioth.

Co symbolizuje Wielka Niedźwiedzica na fladze stanowej Alaski?

Gwiazda Polarna oznacza z kolei stan najbardziej wysunięty na północ.

Co widzieli Arabowie w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy?

To wyobrażenie odbiega od niedźwiedzia, którego dostrzegało w tych gwiazdach wiele ludów Eurazji i Ameryki Północnej.

Kogo widziano w trzech gwiazdach dyszla, gdy resztę Wielkiego Wozu uznawano za niedźwiedzia?

Niedźwiedzia rozpoznawały w tej konstelacji zarówno ludy Eurazji, jak i Ameryki Północnej.

Czego w greckim micie zabroniono obu niebiańskim niedźwiedziom?

Mit tłumaczy w ten sposób, dlaczego oba niedźwiedzie bez przerwy krążą wokół bieguna.

Jaką grecką literą oznaczona jest Alioth, najjaśniejsza gwiazda Wielkiej Niedźwiedzicy?

Jej jasność nie jest stała: zmienia się od 1,68 do 1,78 wielkości gwiazdowej.

Jakim typem gwiazdy jest Dubhe, Alfa Wielkiej Niedźwiedzicy?

Dubhe leży w odległości 124 lat świetlnych i ma masę ponad czterokrotnie większą od masy Słońca.

Czyimi psami pasterskimi są Asterion i Chara, poganiające niebiańskie niedźwiedzice?

Wiele kultur starożytnych uważało, że poganiane przez nie niedźwiedzice obracają całą sferę niebieską.

Z ilu gwiazd składa się układ wielokrotny ζ UMa, obejmujący Mizara i Alkora?

Mizar jest gwiazdą poczwórną, a powiązany z nim grawitacyjnie Alkor – podwójną.

Ile lat miał Benny Benson, zwycięzca konkursu na flagę Alaski z Wielkim Wozem?

Konkurs ogłoszono w 1927 r., a chłopiec mieszkał w Seward.

Które dwie gwiazdy Wielkiego Wozu nie wędrują w przestrzeni razem z pozostałymi?

Pozostałym gwiazdom Wielkiego Wozu towarzyszą w tej wędrówce inne gwiazdy tego rejonu nieba.

Która niebieskobiała gwiazda Wielkiej Niedźwiedzicy nosi oznaczenie δ UMa?

Od Ziemi dzieli ją 81 lat świetlnych – podobnie blisko leżą Merak (79) i Phecda (84).

Która gwiazda, Alfa Smoka, pełniła rolę Gwiazdy Polarnej tysiące lat temu?

Obie niedźwiedzice znajdowały się wtedy mniej więcej naprzeciw siebie po obu stronach bieguna.

Około ile galaktyk Wielkiej Niedźwiedzicy można dojrzeć przez 25-centymetrowy teleskop?

Do najbardziej znanych należą M81 i M82, tworzące parę odległą o 37 minut łuku.

Jak nazywa się gromada gwiazd wędrujących razem z większością gwiazd Wielkiego Wozu?

Jej gwiazdy poruszają się w tym samym kierunku; poza grupą pozostają tylko dwie gwiazdy Wielkiego Wozu.

Na istnienie jakiego zjawiska wskazuje grecki mit o niedźwiedzicach krążących wokół bieguna?

Dziś na greckich szerokościach geograficznych Wielka Niedźwiedzica nie jest już całkowicie okołobiegunowa, a tysiące lat temu była.

Jaką nazwę własną nosi Ksi Ursae Majoris, jedna z pierwszych zbadanych gwiazd podwójnych?

Jej żółte składniki okrążają się w czasie 60 lat.

Do jakiej grupy gwiazd zmiennych należy wybuchająca SU UMa?

Jej nieregularne wybuchy mogą zwiększyć jasność o cztery wielkości gwiazdowe; układ tworzą biały karzeł i chłodniejszy towarzysz.