Wikingowie — 29 ciekawostek

Jaki wisior, uważany za amulet odpędzający złe moce, był szczególnie charakterystyczny dla wikingów?

Zarówno kobiety, jak i mężczyźni nosili zimą ciepłe rękawice oraz wełniane czapki; z czystych ozdób popularne były sznury paciorków.

Który wiking z pochodzenia został po 1066 roku królem Anglii i założył dynastię normandzką?

Normanowie z Normandii, choć używali już języka francuskiego, sami byli potomkami wikingów, którzy osiedlili się w północnej Francji.

Czyim synem był Leif Eriksson, odkrywca Winlandii?

Ojciec Leifa był islandzkim banitą i założycielem normańskich osad na Grenlandii; sam Leif żył od około 975 do około 1020 roku.

Złupienie klasztoru na której wyspie w 793 roku uznaje się za symboliczny początek epoki wikingów?

Początkowo wyprawy wikingów nie wykraczały poza Morze Północne i wyspy szkockie, a po złupieniu okolicy łupieżcy wracali na zimę do domu.

W którym wieku powstały romantyczne rysunki, które upowszechniły mit wikingów w rogatych hełmach?

W ubiorze wikingów liczyły się ciepło i wygoda, a o pozycji społecznej świadczyła biżuteria – zdobione brosze, klamry i sprzączki.

Kto był królem wikińskiego państwa, które na początku XI wieku objęło niemal 80% terytorium Anglii?

Wikingów wyparła rebelia Anglów i Sasów, ale w 1066 roku Anglię ponownie podbili Normanowie z Normandii.

Jak nazywała się zwarta formacja bojowa, której wikingowie zawdzięczali sukcesy w walce?

Główną siłą wikingów była piechota; konnicę stosowali rzadko, a w bitwach morskich związywali burty statków i przystępowali do abordażu.

Jak Słowianie i Grecy nazywali wikingów działających na wschodzie Europy?

Nazwa może pochodzić od staronordyckiego Væringjar – „zaprzysiężeni ludzie” – albo od prasłowiańskiego trzonu *war, czyli „zysk”.

Który archipelag wikingowie skolonizowali wkrótce po pierwszym lądowaniu około roku 800?

Wcześniej wyprawy ograniczały się do Morza Północnego i wysp szkockich; kolejne pokolenia sięgnęły Islandii, Grenlandii i Ameryki.

Za jaki kruszec wikingowie sprzedawali Arabom futra, ozdoby i niewolników?

Kruszec pochodził z Taszkentu i Afganistanu; w zamian Arabowie otrzymywali między innymi niewolników z terenów nadbałtyckich.

W który dzień tygodnia wikingowie zwyczajowo się kąpali i prali ubrania?

Wikingowie uchodzili za jeden z najczystszych ludów średniowiecza – znali brzytwę i codziennie czesali włosy.

Na jakim obszarze dzisiejszej Polski, zdaniem archeologa Leszka Gardeły, skupiała się aktywność wikingów?

Obecność Skandynawów miała charakter handlowy – jak w Truso czy Wolinie – i nie wpłynęła znacząco na ukształtowanie się polskiej państwowości.

W którym roku wikingowie po raz pierwszy dotarli do Islandii?

Islandia i Grenlandia stały się ważnymi miejscami osiedlenia się mieszkańców Norwegii – przybyło ich tam około 10 000.

W okolicach którego dzisiejszego polskiego miasta leżał wikiński ośrodek handlowy Truso?

Na Pomorzu ważnym ośrodkiem był Wolin z warownym Jomsborgiem, a w Skandynawii – szwedzka Birka i duńskie Hedeby.

Co oznacza staronordyckie słowo vik, od którego być może pochodzi nazwa „wiking”?

Inna hipoteza wywodzi nazwę od prowincji Viken nad Oslofjordem; staroangielskie wic oznaczało z kolei obóz handlowy.

U ujścia której rzeki wikingowie założyli w IX wieku jedną ze swoich stałych baz wypadowych?

W takich bazach wikingowie zimowali, a wiosną wyruszali na kolejne wyprawy, ściągając daninę od władców najechanych państw.

Który król Norwegii, nazywany „ostatnim wikingiem”, poległ w 1066 roku pod Stamford Bridge?

Konwencjonalnie epoka wikingów trwała od około 800 do około 1050 roku, co pokrywa się ze stopniem chrystianizacji państw skandynawskich.

Którą rzeką wikingowie docierali aż na Morze Kaspijskie?

Inne grupy płynęły Dnieprem nad Morze Czarne, gdzie łupiły przybrzeżne miasta Cesarstwa Bizantyńskiego.

Około którego roku wikingowie odkryli Grenlandię?

Osady założone w Ameryce Północnej szybko porzucono – z powodu walk z tubylcami i wewnętrznych kłótni osadników.

Jak nazywały się statki handlowe, którymi wikingowie przewozili towary na znaczne odległości?

Drakkary były szybkimi przybrzeżnymi łodziami bojowymi, a knary – pełnomorskimi statkami o wyjątkowej jak na owe czasy dzielności morskiej.

Jakiego zanurzenia nie przekraczały łodzie wikingów, co pozwalało im wpływać rzekami w głąb lądu?

Lekka konstrukcja sprawiała, że statki szybko nabierały prędkości, sięgającej około 20 węzłów.

Na którym półwyspie w północnej Francji wikingowie założyli księstwo Normandii?

Osadnictwo wikingów objęło też dużą część Wysp Brytyjskich i część Irlandii, gdzie założyli między innymi Dublin.

Kto odkrył nieznany ląd na zachodzie, o którym Leif Eriksson usłyszał po powrocie na Grenlandię?

Według „Sagi o Grenlandczykach” Leif wyruszył na zachód szlakiem tego żeglarza około roku 1002.

W którym roku wikingowie osiadli w Normandii przyjęli chrześcijaństwo?

Wikińskie państwo w Normandii przetrwało ponad 300 lat i ostatecznie stało się księstwem lennym króla Francji.

Od jakiego drewna, używanego do budowy łodzi, Niemcy nazywali wikingów Ascomanni?

Celtowie mówili o nich Lochlannach, czyli „ludzie wody”, a Anglosasi – Dene, czyli Duńczycy.

Ile grobów wikingów z drużyny Świętopełka odkryto w Bodzi?

Detale rzemieślnicze wskazują, że pochowani przybyli z okolic Kijowa, prawdopodobnie jako wygnańcy, a mauzoleum najważniejszego z nich dało początek cmentarzysku.

Pod jaką nazwą Kijów funkcjonował jako faktoria handlowa wikingów?

Ludność ziem zależnych od wikingów musiała płacić im daninę, a wydarzenia te zapoczątkowały kształtowanie się Rusi Kijowskiej.

Kto w 1858 roku sformułował teorię normandzką o skandynawskich początkach państwa polskiego?

Najnowsze badania odrzucają pogląd, że Mieszko był wikingiem; w materiale archeologicznym brak śladów konfliktu z obcym najeźdźcą.

W jakim anglosaskim poemacie z VII wieku po raz pierwszy użyto słowa wicingas na określenie piratów?

Staronordycki rzeczownik żeński viking oznaczał wyprawę zamorską, a męski víkingr – żeglarza lub wojownika biorącego w niej udział.