Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wikingowie to wojownicy, kupcy i osadnicy z terenów dzisiejszej Norwegii, Szwecji i Danii, którzy od VIII wieku wyruszali na dalekie wyprawy – od Lindisfarne i Sekwany po Konstantynopol, Morze Kaspijskie i wybrzeża Ameryki Północnej. Quiz sprawdza, co wiesz o ich łodziach, taktyce, handlu, codziennych zwyczajach i najsłynniejszych postaciach, a także o śladach wikingów na ziemiach polskich i w kulturze popularnej. Odpowiedzi z krótkim wyjaśnieniem pojawiają się po każdym pytaniu.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaki wisior, uważany za amulet odpędzający złe moce, był szczególnie charakterystyczny dla wikingów?
Młot Thora
Zarówno kobiety, jak i mężczyźni nosili zimą ciepłe rękawice oraz wełniane czapki; z czystych ozdób popularne były sznury paciorków.
Q 02Który wiking z pochodzenia został po 1066 roku królem Anglii i założył dynastię normandzką?
Wilhelm Zdobywca
Normanowie z Normandii, choć używali już języka francuskiego, sami byli potomkami wikingów, którzy osiedlili się w północnej Francji.
Q 03Czyim synem był Leif Eriksson, odkrywca Winlandii?
Eryka Rudego
Ojciec Leifa był islandzkim banitą i założycielem normańskich osad na Grenlandii; sam Leif żył od około 975 do około 1020 roku.
Q 04Złupienie klasztoru na której wyspie w 793 roku uznaje się za symboliczny początek epoki wikingów?
Lindisfarne
Początkowo wyprawy wikingów nie wykraczały poza Morze Północne i wyspy szkockie, a po złupieniu okolicy łupieżcy wracali na zimę do domu.
Q 05W którym wieku powstały romantyczne rysunki, które upowszechniły mit wikingów w rogatych hełmach?
XIX
W ubiorze wikingów liczyły się ciepło i wygoda, a o pozycji społecznej świadczyła biżuteria – zdobione brosze, klamry i sprzączki.
Q 06Kto był królem wikińskiego państwa, które na początku XI wieku objęło niemal 80% terytorium Anglii?
Kanut Wielki
Wikingów wyparła rebelia Anglów i Sasów, ale w 1066 roku Anglię ponownie podbili Normanowie z Normandii.
Q 07Jak nazywała się zwarta formacja bojowa, której wikingowie zawdzięczali sukcesy w walce?
mur tarcz
Główną siłą wikingów była piechota; konnicę stosowali rzadko, a w bitwach morskich związywali burty statków i przystępowali do abordażu.
Q 08Jak Słowianie i Grecy nazywali wikingów działających na wschodzie Europy?
Waregami
Nazwa może pochodzić od staronordyckiego Væringjar – „zaprzysiężeni ludzie” – albo od prasłowiańskiego trzonu *war, czyli „zysk”.
Q 09Który archipelag wikingowie skolonizowali wkrótce po pierwszym lądowaniu około roku 800?
Wyspy Owcze
Wcześniej wyprawy ograniczały się do Morza Północnego i wysp szkockich; kolejne pokolenia sięgnęły Islandii, Grenlandii i Ameryki.
Q 10Za jaki kruszec wikingowie sprzedawali Arabom futra, ozdoby i niewolników?
srebro
Kruszec pochodził z Taszkentu i Afganistanu; w zamian Arabowie otrzymywali między innymi niewolników z terenów nadbałtyckich.
Q 11W który dzień tygodnia wikingowie zwyczajowo się kąpali i prali ubrania?
w sobotę
Wikingowie uchodzili za jeden z najczystszych ludów średniowiecza – znali brzytwę i codziennie czesali włosy.
Q 12Na jakim obszarze dzisiejszej Polski, zdaniem archeologa Leszka Gardeły, skupiała się aktywność wikingów?
na Pomorzu
Obecność Skandynawów miała charakter handlowy – jak w Truso czy Wolinie – i nie wpłynęła znacząco na ukształtowanie się polskiej państwowości.
Q 13W którym roku wikingowie po raz pierwszy dotarli do Islandii?
874
Islandia i Grenlandia stały się ważnymi miejscami osiedlenia się mieszkańców Norwegii – przybyło ich tam około 10 000.
Q 21Jakiego zanurzenia nie przekraczały łodzie wikingów, co pozwalało im wpływać rzekami w głąb lądu?
1,5 metra
Lekka konstrukcja sprawiała, że statki szybko nabierały prędkości, sięgającej około 20 węzłów.
Q 22Na którym półwyspie w północnej Francji wikingowie założyli księstwo Normandii?
Cotentin
Osadnictwo wikingów objęło też dużą część Wysp Brytyjskich i część Irlandii, gdzie założyli między innymi Dublin.
Q 23Kto odkrył nieznany ląd na zachodzie, o którym Leif Eriksson usłyszał po powrocie na Grenlandię?
Bjarni Herjólfsson
Według „Sagi o Grenlandczykach” Leif wyruszył na zachód szlakiem tego żeglarza około roku 1002.
Q 14W okolicach którego dzisiejszego polskiego miasta leżał wikiński ośrodek handlowy Truso?
Elbląga
Na Pomorzu ważnym ośrodkiem był Wolin z warownym Jomsborgiem, a w Skandynawii – szwedzka Birka i duńskie Hedeby.
Q 15Co oznacza staronordyckie słowo vik, od którego być może pochodzi nazwa „wiking”?
zatoka
Inna hipoteza wywodzi nazwę od prowincji Viken nad Oslofjordem; staroangielskie wic oznaczało z kolei obóz handlowy.
Q 16U ujścia której rzeki wikingowie założyli w IX wieku jedną ze swoich stałych baz wypadowych?
Sekwany
W takich bazach wikingowie zimowali, a wiosną wyruszali na kolejne wyprawy, ściągając daninę od władców najechanych państw.
Q 17Który król Norwegii, nazywany „ostatnim wikingiem”, poległ w 1066 roku pod Stamford Bridge?
Harald III Srogi
Konwencjonalnie epoka wikingów trwała od około 800 do około 1050 roku, co pokrywa się ze stopniem chrystianizacji państw skandynawskich.
Q 18Którą rzeką wikingowie docierali aż na Morze Kaspijskie?
Wołgą
Inne grupy płynęły Dnieprem nad Morze Czarne, gdzie łupiły przybrzeżne miasta Cesarstwa Bizantyńskiego.
Q 19Około którego roku wikingowie odkryli Grenlandię?
982
Osady założone w Ameryce Północnej szybko porzucono – z powodu walk z tubylcami i wewnętrznych kłótni osadników.
Q 20Jak nazywały się statki handlowe, którymi wikingowie przewozili towary na znaczne odległości?
byrdingi
Drakkary były szybkimi przybrzeżnymi łodziami bojowymi, a knary – pełnomorskimi statkami o wyjątkowej jak na owe czasy dzielności morskiej.
Q 24W którym roku wikingowie osiadli w Normandii przyjęli chrześcijaństwo?
919
Wikińskie państwo w Normandii przetrwało ponad 300 lat i ostatecznie stało się księstwem lennym króla Francji.
Q 25Od jakiego drewna, używanego do budowy łodzi, Niemcy nazywali wikingów Ascomanni?
jesion
Celtowie mówili o nich Lochlannach, czyli „ludzie wody”, a Anglosasi – Dene, czyli Duńczycy.
Q 26Ile grobów wikingów z drużyny Świętopełka odkryto w Bodzi?
cztery
Detale rzemieślnicze wskazują, że pochowani przybyli z okolic Kijowa, prawdopodobnie jako wygnańcy, a mauzoleum najważniejszego z nich dało początek cmentarzysku.
Q 27Pod jaką nazwą Kijów funkcjonował jako faktoria handlowa wikingów?
Kanugård
Ludność ziem zależnych od wikingów musiała płacić im daninę, a wydarzenia te zapoczątkowały kształtowanie się Rusi Kijowskiej.
Q 28Kto w 1858 roku sformułował teorię normandzką o skandynawskich początkach państwa polskiego?
Karol Szajnocha
Najnowsze badania odrzucają pogląd, że Mieszko był wikingiem; w materiale archeologicznym brak śladów konfliktu z obcym najeźdźcą.
Q 29W jakim anglosaskim poemacie z VII wieku po raz pierwszy użyto słowa wicingas na określenie piratów?
„Widsith”
Staronordycki rzeczownik żeński viking oznaczał wyprawę zamorską, a męski víkingr – żeglarza lub wojownika biorącego w niej udział.