Przejdź do treści

30 ciekawostek

Windy i dźwigi — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Wzdłuż czego porusza się kabina windy w szybie dźwigowym?

Szyb dźwigowy może być pionowy lub pochylony, a winda służy do transportu zarówno osób, jak i towarów.

2

Jaki zawód narodził się w czasach dźwigów sterowanych korbą?

Uruchomienie jazdy polegało na wybraniu korbą kierunku, a zatrzymanie kabiny równo z piętrem wymagało wprawy.

3

Co zrobił Elisha Otis podczas pokazu, stojąc na platformie swojego dźwigu?

Kabina zatrzymała się bezpiecznie dzięki aparatowi chwytnemu blokującemu ją przy zerwaniu lin nośnych.

4

Jakie urządzenia w mowie potocznej błędnie nazywa się dźwigami?

Dźwig w ścisłym znaczeniu to dźwignica zainstalowana na stałe, poruszająca się w szybie po prowadnicach.

5

Jak inaczej nazywa się dźwigi kopalniane?

Współczesne dźwigi dzieli się na osobowe, szpitalne, towarowo-osobowe i towarowe, a kopalniane stanowią typ szczególny.

6

Na czym według dawnych źródeł zawieszano kabinę pierwszych dźwigów?

Takie dźwigi napędzano ręcznie albo siłą zwierząt, na długo przed silnikiem parowym i elektrycznym.

7

Któremu starożytnemu uczonemu Witruwiusz przypisał zbudowanie pierwszego dźwigu?

Rzymski architekt zostawił pierwszą historyczną wzmiankę o dźwigu; jego konstruktor żył w latach 287–212 p.n.e.

8

Jaki jest najstarszy sposób sterowania dźwigiem?

Manipulator przestawiano między trzema pozycjami: do góry, stop i w dół, a dokładność zatrzymania zależała od wprawy operatora.

9

Jaką prędkość jazdy często przekraczają dźwigi ekspresowe w wysokościowcach?

Coraz częściej montuje się też dźwigi hydrauliczne oraz elektryczne pozbawione maszynowni, czyli nadszybia.

10

Kto w 1880 roku jako pierwszy zastosował silnik elektryczny do napędu dźwigu?

Pierwsze dźwigi elektryczne miały silniki prądu stałego; prąd przemienny wszedł do napędu wind dopiero pod koniec XIX wieku.

11

W którym roku dźwigi Otisa zainstalowano w wieży Eiffla?

Później dźwigi tej firmy trafiły do nowojorskich drapaczy chmur: Woolworth Building w 1913 i Empire State Building w 1931 roku.

12

W jaki sposób unosi się kabina dźwigu pneumatycznego?

Dźwigi pneumatyczne nazywa się też podciśnieniowymi; obok nich istnieją dźwigi zębatkowe i śrubowe.

13

Ile lat po pokazie Otisa z 1853 roku zainstalowano jego dźwig w nowojorskim domu towarowym?

Pierwszy sprawny dźwig osobowy Otisa napędzany był silnikiem parowym i został pokazany na wystawie światowej.

14

Dla którego władcy zainstalowano windę w Pałacyku Japońskim w Dreźnie?

Windę dla króla polskiego i saskiego zamontowano w drugiej dekadzie XVIII wieku.

15

Co amortyzowało upadek kabiny rzymskiego dźwigu po zerwaniu liny?

Zabezpieczenie umieszczano pod kabiną; Rzymianie montowali dźwigi w pałacach patrycjuszy i w domach czynszowych.

16

Za panowania której władczyni wiedeński pałac Schönbrunn miał dźwig obsługiwany przez windziarza?

Pałacowe dźwigi w XVIII wieku pozostawały luksusem dworów, obsługiwanym przez wyznaczoną do tego służbę.

17

Jak nazywają się elementy unieruchamiające kabinę windy po zerwaniu cięgna?

Uruchamia je zawiesie łączące kabinę z cięgnami; zwykle są klinowe i odłączają przy tym elektryczny napęd dźwigu.

18

Kto w 1846 roku opracował żuraw hydrauliczny do załadunku towarów na statki?

W konstrukcji użyto pompy wodnej i zastosowano przeciwwagę.

19

Ile dużych dźwigów do przewożenia widzów zamontowano w rzymskim Koloseum?

Koloseum wzniesiono w latach 75–80 n.e.; przez długi czas dźwigi pozostawały luksusem zarezerwowanym niemal wyłącznie dla władców.

20

Który władca korzystał z dźwigu podobnego do tego z wiedeńskiego pałacu Schönbrunn?

W XVIII wieku dźwigi pozostawały luksusem dworów; upowszechnił je dopiero rozwój przemysłu.

21

Do kiedy instalowano dźwigi ze sterowaniem przestawnym?

Takie dźwigi pojawiły się w latach 20. XX wieku i wiele z nich pracuje do dziś, choć ergonomia ich obsługi jest niezadowalająca.

22

Dla jakiej instytucji w Londynie zbudowano w 1876 roku pierwszy paternoster?

Paternoster to dźwig okrężny: kabiny krążą bez zatrzymywania na zasadzie przenośnika.

23

Z jakiego drewna wykonano kabinę dźwigu w pałacu Nerona Domus Aurea?

Dźwig w pałacu z 64 r. n.e. miał 40 m wysokości podnoszenia, a kabina jechała po czterech twardych drewnianych prowadnicach.

24

W którym roku skonstruowano ręczny dźwig napędzany liną i wielokrążkiem?

Wynalazki rewolucji przemysłowej były w większości dziełem samouków i rzemieślników, a kluczową rolę grała intuicja i doświadczenie.

25

Za pomocą czego unoszono tron cesarski w pałacu w Konstantynopolu?

Miech napełniano powietrzem kilkoma pompami, a tron opadał po otwarciu zaworu.

26

Do jakiej grupy dźwignic zalicza się dźwigi elektryczne?

Dźwigi hydrauliczne, zębatkowe i śrubowe należą do innej grupy: dźwigników.

27

W czyim domu handlowym w Nowym Jorku zainstalowano pierwszy dźwig osobowy Otisa?

Urządzenie napędzała maszyna parowa; Otis sprzedał swoje pierwsze bezpieczne dźwigi już w 1853 roku.

28

Dla którego cesarza zbudowano dźwig w sali tronowej pałacu w Konstantynopolu?

Urządzenie powstało w V wieku n.e. i zamiast kabiny unosiło sam tron cesarski.

29

Który niemiecki inżynier w 1898 roku użył silnika prądu przemiennego do napędu dźwigu?

Wcześniej stosowano silniki prądu stałego; ten krok zapoczątkował erę napędu elektrycznego, do dziś podstawowego w windach.

30

Który matematyk zbudował w 1687 roku u siebie dźwig w postaci jadącego krzesła?

Krzesło jechało we wnęce na szynach jezdnych, a urządzenie miało napęd ręczny i przeciwwagę.

Znasz się na: Windy i dźwigi?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Windy i dźwigi — 30 ciekawostek, których nie znasz