Witaminy i odżywianie — 21 ciekawostek

Jak inaczej nazywa się witamina B12?

To metaloorganiczny związek chemiczny, który w organizmach żywych reguluje produkcję czerwonych ciałek krwi.

W produktach jakiego pochodzenia występuje głównie witamina B12?

Do jej źródeł należą produkty mięsne, ryby, jajka, mleko i jego przetwory, a także niektóre grzyby i japońska sfermentowana herbata.

Które witaminy są rozpuszczalne w tłuszczach?

Rozpuszczalność to podstawowe kryterium podziału witamin; pozostałe witaminy rozpuszczają się w wodzie.

Jaką chorobę powoduje niedobór witaminy B12?

Witamina ta uczestniczy w wytwarzaniu czerwonych ciałek krwi i w syntezie kwasów nukleinowych w komórkach szpiku kostnego.

Z jakiego łacińskiego słowa oznaczającego „życie” pochodzi pierwszy człon nazwy „witamina”?

Nazwę wprowadził polski biochemik, odkrywca pierwszej witaminy; drugi człon słowa pochodzi od aminy.

Czego witaminy nie stanowią dla organizmu, mimo że są mu niezbędne do prawidłowego działania?

Jest to grupa organicznych związków chemicznych o bardzo różnorodnej budowie, pochodzenia naturalnego lub syntetycznego.

Jak nazywa się stan całkowitego braku lub znacznego niedoboru określonej witaminy w organizmie?

Zwykły, mniej nasilony niedobór nosi osobną nazwę: hipowitaminoza.

Który polski biochemik jako pierwszy wydzielił witaminę i nadał nazwę całej tej grupie związków?

Nazwę tej grupy związków utworzył od łacińskiego słowa oznaczającego życie i od aminy, bo wydzielony przez niego związek ją zawierał.

Jak nazywają się substancje o działaniu przeciwnym do witamin?

Witaminy to organiczne związki o różnorodnej budowie; mogą być naturalne lub otrzymywane syntetycznie.

Produkcję jakich komórek krwi reguluje witamina B12 w organizmach żywych?

Witamina ta umożliwia też syntezę kwasów nukleinowych w komórkach, przede wszystkim w szpiku kostnym, gdzie powstają komórki krwi.

Jakie organizmy produkują większość witaminy B12?

Żyją one w układzie pokarmowym zwierząt; u człowieka wytwarzają witaminę dopiero w dalszych odcinkach jelit, skąd nie jest już wchłaniana.

Jakim terminem określa się witaminy jako związki, których organizm sam nie syntetyzuje?

Z tego powodu muszą być dostarczane z pożywieniem; ciało wytwarza je co najwyżej w zbyt małej ilości.

Przez jaki narząd wydalana jest z organizmu witamina B12?

W wątrobie witamina ta utrzymuje się znacznie dłużej niż w reszcie organizmu – jej okres półtrwania sięga tam 400 dni.

Jakie produkty wzbogaca się w witaminę B12 dla osób niejedzących produktów odzwierzęcych?

Osoby rezygnujące z produktów odzwierzęcych mogą też sięgać po suplementy diety; glony nie są dobrym źródłem tej witaminy.

Na jak długo zapas witaminy B12 w organizmie zdrowego człowieka pokrywa zapotrzebowanie?

Organizm zdrowego człowieka zawiera około 3 mg tej witaminy; nawet w bardzo dużych dawkach nie jest ona toksyczna.

W jaki sposób podaje się witaminę B12 pozajelitowo ze wskazań lekarskich?

Zastrzyk podaje się głęboko w pośladek, a plan leczenia zależy od nasilenia zaburzeń wywołanych niedoborem.

Ile wynosi dobowe zapotrzebowanie dorosłego człowieka na witaminę B12?

Kobiety w ciąży powinny przyjmować 2,6 μg, a karmiące piersią 2,8 μg tej witaminy dziennie.

Jaki objaw może wystąpić przy bardzo wysokich dawkach witaminy B12?

Plan leczenia zastrzykami zależy od wskazań lekarskich i nasilenia zaburzeń wywołanych niedoborem witaminy w ustroju.

Gdzie w układzie trawiennym człowieka powstaje witamina B12, która nie jest już tam wchłaniana?

Wszystko, co wyprodukują tam mikroorganizmy, zostaje wydalone wraz z kałem, więc własna produkcja nie pokrywa potrzeb organizmu.

Co zamiast witaminy B12 zawierają glony, wbrew wcześniejszym poglądom?

Taki związek o podobnej strukturze może wręcz utrudniać wchłanianie właściwej witaminy u człowieka.

Które grzyby zawierają najmniej witaminy B12: 0,6 μg na 100 g suchej masy?

Pieczarki i shiitake zawierają po 0,8 μg na 100 g suchej masy; w tę witaminę często wzbogaca się też płatki śniadaniowe.