Przejdź do treści

30 ciekawostek

Zimna wojna i mur berliński — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Jakie słowa wypowiedział Kennedy w czerwcu 1963 roku przed ratuszem w Schöneberg?

Dwa lata wcześniej, po wzniesieniu muru, Kennedy wysłał do Berlina Zachodniego dodatkowe 1500 żołnierzy i przywrócił do czynnej służby generała Luciusa Claya.

2

W którym roku NRD w nocy z 12 na 13 sierpnia odcięła ulice i tory do Berlina Zachodniego?

Tylko w pierwszych dwóch tygodniach sierpnia tamtego roku z NRD wyemigrowały 47 433 osoby, a od powstania tego państwa – około 2,6 mln ludzi.

3

Jak nazwano okres liberalizacji politycznej w Czechosłowacji w 1968 roku?

Reformy obejmowały wolność prasy i słowa, swobodę przemieszczania się, nacisk na dobra konsumpcyjne, a nawet możliwość rządu wielopartyjnego.

4

W którym roku ZSRR wysłał na orbitę Sputnika, rozpoczynając wyścig kosmiczny?

Dwa miesiące wcześniej Sowieci z powodzeniem odpalili pierwszy międzykontynentalny pocisk balistyczny; kulminacją wyścigu był projekt Apollo.

5

Którą rozgłośnię utworzono w 1949 roku, by doprowadzić do pokojowego upadku komunizmu?

Na przełomie lat 40. i 50. Brytyjczycy i Amerykanie próbowali nawet zorganizować partyzantkę w Albanii; plan zdradziła siatka z Cambridge i Kim Philby.

6

W którym roku wojska KRLD dokonały inwazji na Koreę Południową?

Rada Bezpieczeństwa ONZ mogła potępić agresję, bo przedstawiciel ZSRR bojkotował jej obrady, domagając się miejsca dla ChRL zamiast Republiki Chińskiej.

7

Kto stanął na czele junty, która 11 września 1973 roku obaliła Salvadora Allende?

Reformy gospodarcze ograniczające wpływy zachodnich koncernów cofnięto, a przeciwników junty więziono w obozach lub zabijała ich służba DINA.

8

W którym roku Stalin rozpoczął blokadę Berlina?

Zachód odpowiedział dostawami drogą lotniczą; kampania medialna komunistów w zachodnim Berlinie przegrała, a wybory samorządowe skończyły się ich klęską.

9

Przy którym przejściu w Berlinie stanęło naprzeciw siebie po dziesięć czołgów USA i ZSRR?

Następnego dnia obie grupy odwołano; Amerykanie dowiedli w ten sposób, że wschodnią częścią Berlina włada Związek Radziecki, a nie NRD.

10

Jaką politykę ocieplenia stosunków z blokiem wschodnim ogłosił kanclerz RFN Willy Brandt?

Nixon i Breżniew podpisali wcześniej układ SALT I i traktat ABM, ogłaszając nową erę „pokojowego współistnienia” między supermocarstwami.

11

Na północ od którego równoleżnika Armia Czerwona zajęła Koreę w ostatnim miesiącu wojny w Azji?

Wojna koreańska zakończyła się w 1953 roku powrotem do przedwojennego status quo: na północy umocnił się Kim Ir Sen, a na południu rządził Li Syng Man.

12

Kto przeprowadził nieudaną inwazję w Zatoce Świń?

Klęska jeszcze bardziej zradykalizowała rewolucjonistów i pchnęła rząd Castro w stronę leninizmu; inwazję zorganizował nowy prezydent John F. Kennedy.

13

W jakim mieście Churchill wezwał do anglo-amerykańskiego sojuszu przeciw ZSRR?

Kilka tygodni wcześniej, 9 lutego 1946 roku, Stalin ogłosił, że komunizm i kapitalizm nie mogą koegzystować – Zachód odebrał to jako „deklarację III wojny światowej”.

14

Kto zdecydował o wysłaniu do Korei Ludowej Armii Ochotniczej wspierającej KRLD?

ZSRR zajął stanowisko dwuznaczne i odmówił większego wsparcia Korei Północnej; siły ONZ tworzyły wojska kilkunastu państw, od Turcji po Etiopię.

15

W jaką instytucję przekształcił się w styczniu 1949 roku plan Mołotowa?

Stalin odrzucił plan Marshalla z obawy, że integracja z Zachodem wprowadzi do państw socjalistycznych amerykańskie wpływy gospodarcze i polityczne.

16

Jak nazywał się ruch Fidela i Raúla Castro oraz Ernesto Guevary walczący z Batistą?

Dyktator Fulgencio Batista doszedł do władzy w puczu w 1952 roku i odwołał wybory; rebelia przerodziła się w rewolucję, która obaliła go w 1959 roku.

17

Który brytyjski pisarz jako pierwszy użył terminu „zimna wojna” w eseju z 1945 roku?

Esej „You and the Atomic Bomb” ukazał się w lewicowej gazecie „Tribune”; w 1947 roku termin podchwycił Amerykanin Bernard Baruch, a spopularyzowała go książka Waltera Lippmana.

18

W lutym którego roku Richard Nixon odwiedził Pekin i spotkał się z Mao oraz Zhou Enlaiem?

Napięcia chińsko-radzieckie osiągnęły szczyt w 1969 roku podczas konfliktu nad Ussuri; Nixon chciał wykorzystać rozłam do zmiany równowagi sił.

19

Gdzie w 1955 roku obradowała konferencja rządów Trzeciego Świata pragnących niezależności?

Sześć lat później w Belgradzie powołano Ruch Państw Niezaangażowanych, a Chruszczow poszerzał wówczas więzi z Indiami.

20

Czyja konferencja prasowa 9 listopada 1989 roku dała sygnał do otwarcia muru berlińskiego?

O 18:53 pytanie o ustawę o podróżach zadał Ricardo Ehrman z włoskiej agencji ANSA; notatkę o natychmiastowym wejściu przepisów w życie podał mówcy Egon Krenz.

21

Kto został premierem Konga po uzyskaniu przez nie niepodległości 30 czerwca 1960 roku?

Już 11 lipca najbogatsza prowincja, Katanga, ogłosiła niepodległość; we wrześniu premier został uwięziony i stracony po wymuszonej przez CIA interwencji prezydenta.

22

Jaką długość miał cały system umocnień muru berlińskiego?

Propaganda NRD nazywała go eufemistycznie „antyfaszystowskim wałem ochronnym”; liczba ofiar prób ucieczki jest sporna – źródła podają od 136 do 239 osób.

23

W którym roku Francja de Gaulle'a wycofała się ze struktur wojskowych NATO?

De Gaulle domagał się wcześniej trzyosobowej dyrekcji sojuszu z równymi prawami Francji, USA i Wielkiej Brytanii oraz objęcia przez NATO Algierii.

24

Jak nazwano połączone w styczniu 1947 roku strefy okupacyjne USA i Wielkiej Brytanii?

Po dołączeniu strefy francuskiej w kwietniu 1949 roku z tego obszaru wyłoniła się Republika Federalna Niemiec, a w październiku ZSRR powołał NRD.

25

Przeciwko któremu premierowi Iranu CIA przeprowadziła w 1953 roku operację Ajax?

Obalony premier znacjonalizował brytyjskie firmy naftowe; po puczu pełnię władzy przejął szach rządzący przy pomocy policji politycznej SAVAK.

26

Kto z kierownictwa SED odpowiadał politycznie za planowanie i budowę muru berlińskiego?

Robotnicy stawiali mur pod nadzorem Volkspolizei i Narodowej Armii Ludowej; alianci wiedzieli o „drastycznych środkach”, ale zaskoczyły ich termin i skala.

27

Jaki kryptonim nosiła interwencja wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji w 1968 roku?

Interwencję potępiły Jugosławia, Rumunia i Chiny; Rumunia Ceaușescu w praktyce wycofała się z działań Układu Warszawskiego i szukała sojuszników na Zachodzie.

28

W jakim mieście Kazachstanu ZSRR dokonał w sierpniu 1949 roku detonacji bomby atomowej?

Koniec amerykańskiego monopolu atomowego i rewolucja w Chinach skłoniły administrację Trumana do znacznego zwiększenia wydatków na armię i sojusze wojskowe.

29

Które przejście graniczne otwarto jako pierwsze 9 listopada 1989 roku, o godzinie 21:20?

Podpułkownik Harald Jäger otworzył je bez rozkazu i wstrzymał kontrolę paszportów; do północy otwarte były wszystkie przejścia między obiema częściami miasta.

30

Jak nazywała się radziecka operacja obalenia Hafizullaha Amina pod koniec 1979 roku?

Amin zginął w akcji komandosów, a jego następcą został proradziecki Babrak Karmal; USA odpowiedziały m.in. bojkotem igrzysk w Moskwie w 1980 roku.

Znasz się na: Zimna wojna i mur berliński?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Zimna wojna i mur berliński — 30 ciekawostek