Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Zimna wojna to trwająca od 1947 do 1991 roku rywalizacja bloku wschodniego pod przywództwem ZSRR z blokiem zachodnim skupionym wokół Stanów Zjednoczonych. Nie doszło do bezpośredniego starcia supermocarstw, ale towarzyszyły jej wyścig zbrojeń, wyścig kosmiczny i dziesiątki wojen zastępczych od Korei po Angolę. W tym quizie sprawdzisz, co pamiętasz o doktrynie Trumana i planie Marshalla, rozłamie Tito–Stalin, kryzysie kubańskim, Praskiej Wiośnie i odprężeniu lat 70. Osobny blok pytań poświęcony jest murowi berlińskiemu: od jego budowy w sierpniu 1961 roku po chaotyczną noc 9 listopada 1989 roku.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jakie słowa wypowiedział Kennedy w czerwcu 1963 roku przed ratuszem w Schöneberg?
„Ich bin ein Berliner”
Dwa lata wcześniej, po wzniesieniu muru, Kennedy wysłał do Berlina Zachodniego dodatkowe 1500 żołnierzy i przywrócił do czynnej służby generała Luciusa Claya.
Q 02W którym roku NRD w nocy z 12 na 13 sierpnia odcięła ulice i tory do Berlina Zachodniego?
1961
Tylko w pierwszych dwóch tygodniach sierpnia tamtego roku z NRD wyemigrowały 47 433 osoby, a od powstania tego państwa – około 2,6 mln ludzi.
Q 03Jak nazwano okres liberalizacji politycznej w Czechosłowacji w 1968 roku?
Praska Wiosna
Reformy obejmowały wolność prasy i słowa, swobodę przemieszczania się, nacisk na dobra konsumpcyjne, a nawet możliwość rządu wielopartyjnego.
Q 04W którym roku ZSRR wysłał na orbitę Sputnika, rozpoczynając wyścig kosmiczny?
1957
Dwa miesiące wcześniej Sowieci z powodzeniem odpalili pierwszy międzykontynentalny pocisk balistyczny; kulminacją wyścigu był projekt Apollo.
Q 05Którą rozgłośnię utworzono w 1949 roku, by doprowadzić do pokojowego upadku komunizmu?
Radio Wolna Europa
Na przełomie lat 40. i 50. Brytyjczycy i Amerykanie próbowali nawet zorganizować partyzantkę w Albanii; plan zdradziła siatka z Cambridge i Kim Philby.
Q 06W którym roku wojska KRLD dokonały inwazji na Koreę Południową?
1950
Rada Bezpieczeństwa ONZ mogła potępić agresję, bo przedstawiciel ZSRR bojkotował jej obrady, domagając się miejsca dla ChRL zamiast Republiki Chińskiej.
Q 07Kto stanął na czele junty, która 11 września 1973 roku obaliła Salvadora Allende?
Augusto Pinochet
Reformy gospodarcze ograniczające wpływy zachodnich koncernów cofnięto, a przeciwników junty więziono w obozach lub zabijała ich służba DINA.
Q 08W którym roku Stalin rozpoczął blokadę Berlina?
1948
Zachód odpowiedział dostawami drogą lotniczą; kampania medialna komunistów w zachodnim Berlinie przegrała, a wybory samorządowe skończyły się ich klęską.
Q 09Przy którym przejściu w Berlinie stanęło naprzeciw siebie po dziesięć czołgów USA i ZSRR?
Checkpoint Charlie
Następnego dnia obie grupy odwołano; Amerykanie dowiedli w ten sposób, że wschodnią częścią Berlina włada Związek Radziecki, a nie NRD.
Q 10Jaką politykę ocieplenia stosunków z blokiem wschodnim ogłosił kanclerz RFN Willy Brandt?
Ostpolitik
Nixon i Breżniew podpisali wcześniej układ SALT I i traktat ABM, ogłaszając nową erę „pokojowego współistnienia” między supermocarstwami.
Q 11Na północ od którego równoleżnika Armia Czerwona zajęła Koreę w ostatnim miesiącu wojny w Azji?
38.
Wojna koreańska zakończyła się w 1953 roku powrotem do przedwojennego status quo: na północy umocnił się Kim Ir Sen, a na południu rządził Li Syng Man.
Q 12Kto przeprowadził nieudaną inwazję w Zatoce Świń?
kubańscy emigranci wyszkoleni przez CIA
Klęska jeszcze bardziej zradykalizowała rewolucjonistów i pchnęła rząd Castro w stronę leninizmu; inwazję zorganizował nowy prezydent John F. Kennedy.
Q 13W jakim mieście Churchill wezwał do anglo-amerykańskiego sojuszu przeciw ZSRR?
Fulton
Kilka tygodni wcześniej, 9 lutego 1946 roku, Stalin ogłosił, że komunizm i kapitalizm nie mogą koegzystować – Zachód odebrał to jako „deklarację III wojny światowej”.
Q 21Kto został premierem Konga po uzyskaniu przez nie niepodległości 30 czerwca 1960 roku?
Patrice Lumumba
Już 11 lipca najbogatsza prowincja, Katanga, ogłosiła niepodległość; we wrześniu premier został uwięziony i stracony po wymuszonej przez CIA interwencji prezydenta.
Q 22Jaką długość miał cały system umocnień muru berlińskiego?
156 km
Propaganda NRD nazywała go eufemistycznie „antyfaszystowskim wałem ochronnym”; liczba ofiar prób ucieczki jest sporna – źródła podają od 136 do 239 osób.
Q 23W którym roku Francja de Gaulle'a wycofała się ze struktur wojskowych NATO?
1966
De Gaulle domagał się wcześniej trzyosobowej dyrekcji sojuszu z równymi prawami Francji, USA i Wielkiej Brytanii oraz objęcia przez NATO Algierii.
Q 14Kto zdecydował o wysłaniu do Korei Ludowej Armii Ochotniczej wspierającej KRLD?
Mao Zedong
ZSRR zajął stanowisko dwuznaczne i odmówił większego wsparcia Korei Północnej; siły ONZ tworzyły wojska kilkunastu państw, od Turcji po Etiopię.
Q 15W jaką instytucję przekształcił się w styczniu 1949 roku plan Mołotowa?
Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej
Stalin odrzucił plan Marshalla z obawy, że integracja z Zachodem wprowadzi do państw socjalistycznych amerykańskie wpływy gospodarcze i polityczne.
Q 16Jak nazywał się ruch Fidela i Raúla Castro oraz Ernesto Guevary walczący z Batistą?
Ruch 26 Lipca
Dyktator Fulgencio Batista doszedł do władzy w puczu w 1952 roku i odwołał wybory; rebelia przerodziła się w rewolucję, która obaliła go w 1959 roku.
Q 17Który brytyjski pisarz jako pierwszy użył terminu „zimna wojna” w eseju z 1945 roku?
George Orwell
Esej „You and the Atomic Bomb” ukazał się w lewicowej gazecie „Tribune”; w 1947 roku termin podchwycił Amerykanin Bernard Baruch, a spopularyzowała go książka Waltera Lippmana.
Q 18W lutym którego roku Richard Nixon odwiedził Pekin i spotkał się z Mao oraz Zhou Enlaiem?
1972
Napięcia chińsko-radzieckie osiągnęły szczyt w 1969 roku podczas konfliktu nad Ussuri; Nixon chciał wykorzystać rozłam do zmiany równowagi sił.
Q 19Gdzie w 1955 roku obradowała konferencja rządów Trzeciego Świata pragnących niezależności?
Bandung
Sześć lat później w Belgradzie powołano Ruch Państw Niezaangażowanych, a Chruszczow poszerzał wówczas więzi z Indiami.
Q 20Czyja konferencja prasowa 9 listopada 1989 roku dała sygnał do otwarcia muru berlińskiego?
Güntera Schabowskiego
O 18:53 pytanie o ustawę o podróżach zadał Ricardo Ehrman z włoskiej agencji ANSA; notatkę o natychmiastowym wejściu przepisów w życie podał mówcy Egon Krenz.
Q 24Jak nazwano połączone w styczniu 1947 roku strefy okupacyjne USA i Wielkiej Brytanii?
Bizonia
Po dołączeniu strefy francuskiej w kwietniu 1949 roku z tego obszaru wyłoniła się Republika Federalna Niemiec, a w październiku ZSRR powołał NRD.
Q 25Przeciwko któremu premierowi Iranu CIA przeprowadziła w 1953 roku operację Ajax?
Mohammad Mossadegh
Obalony premier znacjonalizował brytyjskie firmy naftowe; po puczu pełnię władzy przejął szach rządzący przy pomocy policji politycznej SAVAK.
Q 26Kto z kierownictwa SED odpowiadał politycznie za planowanie i budowę muru berlińskiego?
Erich Honecker
Robotnicy stawiali mur pod nadzorem Volkspolizei i Narodowej Armii Ludowej; alianci wiedzieli o „drastycznych środkach”, ale zaskoczyły ich termin i skala.
Q 27Jaki kryptonim nosiła interwencja wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji w 1968 roku?
„Dunaj”
Interwencję potępiły Jugosławia, Rumunia i Chiny; Rumunia Ceaușescu w praktyce wycofała się z działań Układu Warszawskiego i szukała sojuszników na Zachodzie.
Q 28W jakim mieście Kazachstanu ZSRR dokonał w sierpniu 1949 roku detonacji bomby atomowej?
Semej
Koniec amerykańskiego monopolu atomowego i rewolucja w Chinach skłoniły administrację Trumana do znacznego zwiększenia wydatków na armię i sojusze wojskowe.
Q 29Które przejście graniczne otwarto jako pierwsze 9 listopada 1989 roku, o godzinie 21:20?
Bornholmer Straße
Podpułkownik Harald Jäger otworzył je bez rozkazu i wstrzymał kontrolę paszportów; do północy otwarte były wszystkie przejścia między obiema częściami miasta.
Q 30Jak nazywała się radziecka operacja obalenia Hafizullaha Amina pod koniec 1979 roku?
Sztorm-333
Amin zginął w akcji komandosów, a jego następcą został proradziecki Babrak Karmal; USA odpowiedziały m.in. bojkotem igrzysk w Moskwie w 1980 roku.