Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
IX symfonia to ostatnia ukończona symfonia Ludwiga van Beethovena i jedno z najsłynniejszych dzieł muzyki poważnej. Głuchy kompozytor wprowadził w niej do finału śpiewaków i chór. Quiz sprawdza wiedzę o premierze w Wiedniu, pierwszych recenzjach, budowie i obsadzie utworu, a także o poemacie „Oda do radości” i jego późniejszych losach jako hymnu. Pytania mają różny poziom trudności: od podstaw po szczegóły dla melomanów.
Wszystkie 28 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Kto napisał wiersz, który Beethoven wykorzystał w finale IX symfonii?
Friedrich Schiller
To właśnie w finale kompozytor wprowadził głosy wokalne, co odróżniało dzieło od wcześniejszych symfonii.
Q 02Który utwór Adama Mickiewicza był inspirowany „Odą do radości”?
Oda do młodości
Niemiecki pierwowzór ogłoszono drukiem w 1786 roku, a jego ostateczna wersja jest krótsza od pierwszej.
Q 03W jakiej tonacji napisana jest IX symfonia Ludwiga van Beethovena?
d-moll
To ostatnia ukończona symfonia kompozytora, oznaczona numerem opusu 125 i zaliczana do najsłynniejszych dzieł muzyki poważnej.
Q 04Której części IX symfonia Beethovena zawdzięcza przede wszystkim swoją popularność?
finałowej kantacie
Kantata powstała do słów znanego poematu, a całe dzieło bywa nazywane także Symfonią radości.
Q 05Gdzie stał głuchy Beethoven podczas prawykonania IX symfonii?
za plecami dyrygenta
Z powodu całkowitej głuchoty nie mógł już dyrygować, a do publiczności był zwrócony tyłem.
Q 06Jak ówczesny świat muzyczny odniósł się do IX symfonii Beethovena mimo udanej premiery?
krytycznie
Spory o dzieło umilkły dopiero około połowy XIX wieku, gdy doceniło je nowe pokolenie muzyków.
Q 07W którym mieście odbyła się w 1846 roku amerykańska premiera IX symfonii Beethovena?
Nowy Jork
Amerykańska premiera zakończyła się niepowodzeniem, podobnie jak wcześniejsze pokazy dzieła w kolejnych krajach Europy.
Q 08W którym roku Beethoven ukończył pracę nad IX symfonią?
1824
Pracując nad symfonią, kompozytor włączył do jej finałowej części tekst poematu, który zajmował go od wielu lat.
Q 09Który polski poeta przełożył początkowy fragment „Ody do radości”?
Konstanty Ildefons Gałczyński
Tłumacz nie trzymał się ściśle oryginalnego tekstu i nigdy nie przełożył całego utworu.
Q 10Którą pozycję zajmuje wolne adagio w układzie części IX symfonii Beethovena?
trzecią
Tradycyjnie część wolna była druga; Beethoven zamienił kolejność, zachowując czteroczęściową budowę.
Q 11Nieco ponad ile minut trwa zazwyczaj wykonanie IX symfonii Beethovena?
70
Na ten czas składa się kilka rozbudowanych części, z których ostatnia wymaga udziału chóru.
Q 12Który kompozytor, obok Richarda Wagnera, opracował IX symfonię Beethovena na fortepian?
Ferenc Liszt
Nowe aranżacje fortepianowe powstały, gdy wartość symfonii doceniło kolejne pokolenie muzyków.
Q 13Kto stworzył instrumentalną wersję melodii przyjętą w 1972 roku jako hymn Europy?
Herbert von Karajan
Hymn Europy w tej wersji przyjęły Rada Europy i Wspólnota Europejska.
Q 21Czyim przyjacielem był Carl Zelter, kompozytor krytykujący IX symfonię Beethovena?
Goethego
Zelter uznał Beethovena za geniusza, ale jego dzieło porównał do prosięcia obwieszonego błyskotkami.
Q 22Który kompozytor uznał chóralny finał IX symfonii Beethovena za monstrualny i bez smaku?
Louis Spohr
Krytyk widział w takim finale skutek postępującej głuchoty twórcy.
Q 23W którym roku RFN powróciła do „Das Lied der Deutschen” po próbach z „Odą do radości”?
1952
Próby wprowadzenia nowego hymnu podjęto na początku lat 50., ale ostatecznie zwyciężyła dawna pieśń.
Q 14Który instrument dochodzi do orkiestry dopiero w czwartej części IX symfonii Beethovena?
trójkąt
Razem z nim w finale pojawiają się flet piccolo, kontrafagot, talerze perkusyjne oraz bęben.
Q 15Która śpiewaczka odwróciła Beethovena ku publiczności po prawykonaniu IX symfonii?
Caroline Unger
Anegdotę tę przekazał sekretarz kompozytora Anton Schindler; Beethoven miał się wtedy bardzo wzruszyć.
Q 16W którym wiedeńskim teatrze odbyło się prawykonanie IX symfonii Beethovena?
Theater am Kärntnertor
Publiczne prawykonanie odbyło się 7 maja, a głuchy kompozytor nie dyrygował już sam swoim dziełem.
Q 17W którym roku rękopis IX symfonii Beethovena wpisano na listę UNESCO Pamięć Świata?
2001
Dwa lata później rękopis utworu sprzedano na aukcji w Londynie i stał się jednym z najdroższych na świecie.
Q 18W którym roku powstał poemat „Oda do radości”?
1785
Poemat powstał w listopadzie, a drukiem ogłoszono go rok później; bywa też nazywany krócej „Do radości”.
Q 19Hymnem którego państwa była w latach 1974–1980 melodia „Ody do radości”?
Rodezji
Słowa do muzyki Beethovena napisała Mary Bloom, a hymn obowiązywał do końca istnienia państwa.
Q 20Który kompozytor stwierdził, że IX symfonia Beethovena dała początek nowoczesnej muzyce?
Hector Berlioz
Podobny zachwyt wyrażał Bedřich Smetana, który widział w tym dziele boskie objawienie.
Q 24Czego nie zawiera ostateczna wersja „Ody do radości” w porównaniu z pierwszą?
ostatniej zwrotki
Ostateczna wersja autorska pochodzi z 1803 roku; zmieniono w niej też nieco szósty i siódmy wers pierwszej zwrotki.
Q 25Za ile milionów funtów sprzedano w 2003 roku na aukcji rękopis IX symfonii Beethovena?
2,1
Kwota odpowiadała 3,4 mln dolarów, a licytacja odbyła się w Londynie; rękopis stał się jednym z najdroższych na świecie.
Q 26W jakiej tonacji utrzymane jest Adagio molto e cantabile z IX symfonii Beethovena?
B-dur
Po Adagio następuje odcinek Andante moderato, a całość stanowi wolną część symfonii.
Q 27Kto opracował polski przekład całej „Ody do radości”, ściśle trzymający się oryginału?
Andrzej Lam
Wcześniejszy, swobodniejszy przekład innego poety objął jedynie początkowy fragment utworu.
Q 28Jakim wierszem napisana jest „Oda do radości”?
trocheicznym czterostopowym
Wersy są na przemian męskie i żeńskie, a rymy układają się w schemat krzyżowy.