Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Judo narodziło się w Japonii pod koniec XIX wieku, gdy Jigorō Kanō przekształcił dawne jūjutsu w sport, metodę ćwiczeń i szkołę charakteru. Dziś to jedna z najpopularniejszych sztuk walki na świecie i dyscyplina olimpijska. W quizie sprawdzisz, co wiesz o twórcy judo i jego szkole, o stopniach i kolorach pasów, stroju, technikach oraz przepisach walki. Pytania mają różny poziom trudności: od podstaw dla początkujących po szczegóły dla bywalców maty.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co dosłownie znaczy japońskie słowo „jūdō”?
łagodna droga
Tę sztukę walki stworzył w Japonii jako sport Jigorō Kanō (1860–1938), opierając się na dawnym jūjutsu.
Q 02Jak nazywa się sala, w której toczy się walki i trenuje judo?
dojo
Podłogę takiej sali pokrywają miękkie maty, które łagodzą upadki i chronią ćwiczących przed poważniejszymi urazami.
Q 03Jak nazywa się w judo najwyższa ocena, która od razu kończy walkę?
ippon
Zdobywa ją m.in. zawodnik, który rzuci przeciwnika na plecy albo dźwignią lub duszeniem zmusi go do poddania się.
Q 04Jaki kolor, oprócz białego, może mieć strój zawodnika judo?
niebieski
Dwie barwy pozwalają odróżnić walczących: pierwszy wyczytany zawodnik wchodzi na matę z prawej strony sędziego ubrany na biało.
Q 05Z jakiego materiału szyje się stroje do judo?
bawełny
Tkanina jest gruba i bardzo wytrzymała, żeby nie rozerwały jej siły działające podczas rzutów i duszeń, a przy tym nie krępuje ruchów.
Q 06Na który staw wolno zakładać dźwignie w judo?
łokciowy
Dźwignie można zakładać zarówno w pozycji stojącej, jak i w parterze, choć w parterze jest to dużo bezpieczniejsze.
Q 07Jak nazywają się w judo walki treningowe, czyli sparingi?
randori
Takie pojedynki prowadzi się zarówno w parterze, jak i w stójce, a oprócz nich ćwiczy się pady, rzuty, dźwignie i duszenia.
Q 08Jak nazywają się w judo z góry zaaranżowane układy ataków i odpowiedzi na nie?
kata
Służą one do demonstrowania technik i dopracowania ruchów, a także zachowują techniki, których nie stosuje się już w walkach sportowych.
Q 09Jaki kolor ma w judo pas stopnia 1 kyū, ostatniego przed stopniami mistrzowskimi?
brązowy
Naukę zaczyna się od białego pasa (6 kyū), a na każdy kolejny stopień awansuje się po zdanym egzaminie.
Q 10Której organizacji pierwszym azjatyckim członkiem został w 1909 roku Jigorō Kanō?
Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego
Twórca judo był aktywnym działaczem, a jego starania przyniosły Tokio prawo do organizacji igrzysk w 1940 roku, do których nie doszło z powodu wybuchu II wojny światowej.
Q 11Na którą tętnicę naciska się w judo przy duszeniach?
szyjną
Nacisk wywiera się krawędzią przedramienia albo kołnierzem stroju; tak założona technika może doprowadzić do utraty przytomności.
Q 12Który reżyser nakręcił w 1943 roku „Sagę o dżudo”, swój pierwszy film fabularny?
Akira Kurosawa
Film powstał na podstawie powieści „Sugata Sanshirō” Tsuneo Tomity, syna jednego z pierwszych uczniów Jigorō Kanō, a w 1945 roku doczekał się drugiej części.
Q 13Ile trwa regulaminowy czas walki w judo, jeśli nie walczą młodzicy?
4 minuty
Pojedynek toczy się na macie o wymiarach od 8x8 do 10x10 metrów, a młodzicy walczą o minutę krócej.
Q 21Jak nazywa się ceremonialny ukłon, który rozpoczyna i kończy trening judo?
rei
Ceremonialność cechuje większość japońskich sztuk walki; etykieta judo wymaga też ukłonu przed wejściem na matę oraz przed walką i po niej.
Q 22Ile najwyżej ważył 20-letni Jigorō Kanō, któremu z powodu drobnej budowy często dokuczano?
45 kg
Za namową przyjaciela rodziny, byłego członka gwardii sioguna, młody Kanō zaczął więc trenować jū-jutsu.
Q 23Co znaczy nazwa Kōdōkan, którą nosi szkoła judo założona przez Jigorō Kanō?
miejsce nauczania drogi
Zakładając ją w 1882 roku, Kanō usunął z jujutsu techniki zagrażające zdrowiu lub życiu ćwiczących i dołączył nowe.
Q 14Którego prezydenta USA trenował Yoshitsugu Yamashita, jeden z pierwszych uczniów Kanō?
Theodore’a Roosevelta
Yamashita należy do najbardziej znanych wychowanków mistrza z pierwszych lat istnienia jego tokijskiej szkoły.
Q 15Jak po japońsku nazywa się pas, którym przewiązuje się strój do judo?
obi
Strój składa się jeszcze ze spodni (zubon) i twardej góry (uwagi); opracowano go w Kōdōkanie, a później przejęły go inne szkoły sztuk walki.
Q 16Jak po japońsku nazywa się w judo grupa technik rzutów?
nage-waza
Rzut wykonuje się, gdy przeciwnik traci równowagę: zastawia mu się drogę nogą, biodrem lub stopą i wychyla go rękami tak, by upadł na plecy.
Q 17Ile sekund trzymania rywala na plecach na macie daje w judo natychmiastowe zwycięstwo?
20 sekund
Trzymanie polega na utrzymaniu przeciwnika na plecach tak, aby całkowicie kontrolować jego ruchy.
Q 18Jak nazywa się w judo dogrywka bez limitu czasu, gdy walka nie wyłoniła zwycięzcy?
złoty punkt
Zawodnicy walczą wtedy tak długo, aż jeden z nich wykona punktowaną akcję albo jego przeciwnik zostanie ukarany.
Q 19Ile waza-ari musi zdobyć judoka, by zakończyć walkę przed czasem?
dwa
Na tablicy wyników każda taka akcja jest oznaczana jako 10 pkt, a pojedyncza nie przerywa pojedynku.
Q 20W którym mieście Jigorō Kanō gościł w 1912 r. na pierwszych igrzyskach z udziałem Japonii?
Sztokholm
Twórca judo brał potem udział w każdych kolejnych igrzyskach, aż do tych w Berlinie w 1936 roku.
Q 24Jakie słowo może wykrzyknąć judoka, który chce się poddać?
maitta
Poddanie sygnalizuje się też, klepiąc w matę albo w ciało swoje lub przeciwnika, a gdy ręce są związane uchwytem rywala, nawet nogą.
Q 25Jaki pas może nosić judoka od stopnia 9 dan?
czerwony
Stopniom mistrzowskim odpowiada pas czarny, ale już od 6 dan wolno nosić pas dwubarwny, z dodatkiem bieli.
Q 26Jak określa się w judo walki toczone na zawodach?
shiai
Na zawodach rywalizuje się w kategoriach wagowych, różnych dla mężczyzn i dla kobiet.
Q 27Pod jaką nazwą, oznaczającą ubranie do ćwiczeń, znany był pierwotnie strój do judo?
keikogi
Wcześniej żadna sztuka walki nie miała takiego stroju; opracowano go w Kōdōkanie, a potem przejęły go inne szkoły.
Q 28Na pokładzie którego statku zmarł w 1938 roku Jigorō Kanō, wracając z Kairu do Japonii?
Hikawa-maru
Twórcę judo pochowano na cmentarzu w miejscowości Matsudo w prefekturze Chiba.
Q 29Która zasada judo oznacza maksimum skuteczności przy minimum wysiłku?
seiryoku-zen'yō
Własnej energii nie należy używać do zniszczenia czy zastraszenia oponenta, lecz do uczynienia czegoś użytecznego w świecie.
Q 30Jak nazywały się dworskie zapasy z okresów Nara i Heian, z których wywodzi się jū-jutsu?
sechie-zumo
Zapasy te urządzano w czasie przyjęć dworskich między VIII a XII wiekiem.