Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Otwarcie, zwane też debiutem, to początkowa faza partii szachów. Od pierwszych posunięć toczy się w niej walka o centrum, szybki rozwój figur i bezpieczeństwo króla. Ten quiz sprawdza znajomość teorii debiutów: podziału na grupy, najważniejszych pojęć, takich jak repertuar czy struktura pionów, oraz ludzi, którzy tę teorię tworzyli. Są tu pytania łatwe, dla początkujących, i trudniejsze, dla stałych bywalców turniejów.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na ile faz dzieli się zazwyczaj partię szachów?
trzy
Po otwarciu, zwanym też debiutem, następują gra środkowa i gra końcowa, choć granicę między nimi trudno jednoznacznie wyznaczyć.
Q 02Jakim posunięciem białych zaczyna się partia angielska?
1.c4
W encyklopedii debiutów to otwarcie oznaczono kodami od A10 do A39.
Q 03Jaki manewr chowa króla na skrzydle za pionami i pod ochroną wieży?
roszada
Początkowa pozycja króla na środku linii jest wystawiona na ataki, zwłaszcza gdy piony d i e ruszą do walki o centrum.
Q 04Jak w szachach określa się łącznie skoczki i gońce?
lekkie figury
To one w pierwszej kolejności wkraczają do walki w początkowej fazie partii, zanim rozwiną się pozostałe bierki.
Q 05Która figura rzadko wkracza do centrum w otwarciu, bo grożą jej ataki lżejszych bierek?
hetman
Jako najcenniejsza figura często zajmuje spokojniejszą pozycję na drugiej, a u czarnych na siódmej linii.
Q 06Na których polach białe dążą do ustawienia pionów w centrum szachownicy?
e4 i d4
Piony w centrum krępują siły przeciwnika i ograniczają mobilność jego figur; czarne dążą analogicznie do pól e5 i d5.
Q 07Jak nazywa się zestaw otwarć, które dany szachista gra najczęściej?
repertuar debiutowy
Mistrzowie znają ulubione otwarcia rywali i przygotowują konkretne warianty przeciw konkretnym przeciwnikom.
Q 08Na które pola białe najczęściej rozwijają skoczki w otwarciu?
f3 i c3
Rzadziej skoczki trafiają na d2 i e2; czarne rozwijają je analogicznie, najchętniej na f6 i c6.
Q 09Kto był pierwszym oficjalnym mistrzem świata w szachach?
Wilhelm Steinitz
Jego idee gry pozycyjnej zrewolucjonizowały ogólne rozumienie szachowego otwarcia.
Q 10Jak nazywa się debiuty, w których białe zaczynają ruchem innym niż 1.e4?
zamknięte
Należą do nich między innymi gambit hetmański, obrona królewsko-indyjska i otwarcie Rétiego.
Q 11Które figury najkorzystniej ustawiać w otwartych lub półotwartych kolumnach?
wieże
Półotwarta kolumna to taka, w której stoją wyłącznie piony przeciwnika; w otwartej pionów nie ma wcale.
Q 12Jaką odpowiedzią czarnych na 1.e4 zaczynają się debiuty zwane otwartymi?
1...e5
Do tej grupy należą klasyczne otwarcia, takie jak partia hiszpańska, partia włoska czy gambit królewski.
Q 13Jak szachiści nazywają nieznane wcześniej posunięcie w znanym otwarciu?
nowinka
Takie posunięcie bywa dokładnie analizowane w domowym zaciszu, by zaskoczyć nim przeciwnika przy szachownicy.
Ruchy których pionów uwalniają gońce w początkowej fazie partii szachów?
Q 21Która odpowiedź czarnych w partii angielskiej uchodzi za najbardziej elastyczną?
1...Sf6
Ruch skoczka pozostawia czarnym możliwość przejścia do innych systemów debiutowych.
Q 22Ile lat tradycji ma teoria otwarć szachowych?
500
Już pierwsze podręczniki szachowe opisywały stosowane wówczas otwarcia i dawały ogólne wskazówki do gry w początkowej fazie partii.
Q 23Czym charakteryzuje się w szachach pozycja nazywana otwartą?
brakiem pionów w centrum
W takiej pozycji kolumny są też otwarte do ataku, a nazwy grup debiutów bywają pod tym względem mylące.
e i d
W pozycji początkowej figury stoją schowane za pionami i mają bardzo ograniczone możliwości działania.
Q 15Jak nazywa się pion, który nie ma własnych pionów w sąsiednich kolumnach?
izolowany
Do słabości struktury należą też piony zdwojone w jednej kolumnie oraz odstałe, których sąsiedzi zawędrowali zbyt daleko do przodu.
Q 16Jak nazywa się cyfrowy zbiór wiedzy debiutowej, z którego korzystają programy szachowe?
książka otwarć
Zapisano w niej cyfrowo dorobek wielu pokoleń szachistów, którego jeden człowiek nie jest już w stanie gruntownie opanować.
Q 17Co uchodzi za główną zaletę partii angielskiej?
elastyczność
Dzięki niej gra może łatwo przejść do innych systemów debiutowych.
Q 18Jak nazywa się wariant partii angielskiej z odpowiedzią czarnych 1...c5?
symetryczny
To jedna z trzech najczęstszych odpowiedzi czarnych w tym otwarciu.
Q 19Które pole zajmuje białopolowy goniec białych rozwijany na główną przekątną po ruchu g3?
g2
To alternatywa dla zwykłego rozwoju gońców, który wymaga wcześniejszych ruchów pionami środkowymi.
Q 20Jak nazywano teoretyków pokroju Arona Nimzowitscha i Richarda Rétiego?
hipermoderniści
W latach 20. XX wieku mieli duży wpływ na rozwój teorii debiutów, a ich szachowe podręczniki miały niemal naukowy charakter.
Q 24Co w partii angielskiej przeważa nad dokładną znajomością teorii debiutu?
myślenie strategiczne
Otwarcie to grywało wielu mistrzów świata, a jego wielbicielem był także Wiktor Korcznoj.
Q 25Do końca którego wieku mistrzostwo szachowe utożsamiano z szybkim atakiem kombinacyjnym?
XIX
To podejście znajdowało odzwierciedlenie w sposobie rozgrywania debiutów; zmieniły je dopiero idee gry pozycyjnej.
Q 26Jaki cel ma celowe zdwojenie pionów w niektórych debiutach?
otwarcie linii dla wieży
Zdwojone piony uchodzą zwykle za pozycyjną słabość, ale nie zawsze muszą nią być.
Q 27Czego unika się w debiucie, by jak najszybciej rozwinąć wszystkie figury?
kilkakrotnych ruchów tą samą figurą
Figury są zasadniczo silniejsze, gdy mogą operować w centrum, dlatego trzeba je jak najprędzej wyprowadzić z pierwszej linii.
Q 28Nazwisko którego mistrza nosi obrona, w której czarne na 1.e4 odpowiadają skoczkiem na f6?
Alechin
Białe zyskują w niej chwilowo ogromną przewagę w centrum, a czarne liczą na rozbicie wysuniętej struktury pionów.
Q 29W którym debiucie półotwartym czarne od pierwszego posunięcia dążą do otwarcia pozycji?
obrona skandynawska
To dowód, że nazwy grup debiutów są umowne: w wielu wariantach z pozostałych grup pozycja wcale nie otwiera się szybko.
Q 30Do jakiego otwarcia z odwróconymi kolorami przechodzi partia angielska po ruchu piona e7–e5?
obrona sycylijska
Czarne grają wtedy ruchy białych, ale mają o jedno tempo mniej.