Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Papier towarzyszy nam codziennie, a jego historia sięga starożytnych Chin. Stamtąd przez świat arabski trafił do Europy, gdzie średniowieczne papiernie udoskonaliły jego wyrób. Ten quiz sprawdza wiedzę o dziejach papieru na świecie i w Polsce, o pracy współczesnej maszyny papierniczej oraz o rodzajach i gramaturach wytworów papierowych. Nie zabrakło też pytań o formaty arkuszy: serię A, koperty i normy, które je opisują.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Którego kancelistę z dworu dynastii Han chińskie kroniki uznają za wynalazcę papieru?
Cai Lun
Wynalazek datuje się na około 105 r. n.e., za panowania cesarza He Di. Jego twórca był eunuchem.
Q 02Z którego języka pochodzi słowo pápyros, od którego wywodzi się nazwa papieru?
greckiego
Po łacinie papier określano mianem carta papirea.
Q 03Jaka innowacja z Fabriano pozwalała rozpoznać papiernię i gwarantowała jakość papieru?
znak wodny
Była to jedna z trzech innowacji tej papierni; inną było użycie żelatyny zwierzęcej do spajania włókien.
Q 04Jaki jest ostatni etap wytwarzania papieru w maszynie papierniczej?
suszenie
Wstęga przechodzi wtedy przez grupy cylindrów ogrzewanych parą i osiąga docelową wilgotność 7,5–8%.
Q 05Jak nazywa się bale sosnowe ścierane i mielone na ścier drzewny?
papierówka
Ścier drzewny powstaje w procesie rozwłókniania mechanicznego; obok niego używa się zwykle włókien z celulozy.
Q 06Jaki materiał przenosi mokrą wstęgę papieru przez prasy maszyny papierniczej?
filc
Pod naciskiem pras, na przykład z wałów granitowych, wilgotność wstęgi spada do około 50–65%.
Q 07W którym mieście Voelter i Voith pokazali w 1867 r. maszynę do papieru z celulozy?
Paryż
Od tej wystawy produkcja papieru stała się masowa.
Q 08Który król Polski wydał w 1546 roku pierwszy zbiór przepisów o produkcji papieru?
Zygmunt I Stary
Zbiór nosił tytuł Postanowienia rzemiosła papierniczego.
Q 09Jaka cecha wyróżnia bibułę wśród wytworów papierowych o gramaturze 65–250 g/m²?
duża chłonność
Lżejsza bibułka to w polskim podziale zwyczajowym wytwór o gramaturze do 28 g/m².
Q 10W którym roku pod Krakowem powstała pierwsza papiernia w Polsce?
1491
Papiernia działała w Prądniku Czerwonym.
Q 11Jakiej substancji używali Arabowie do wyrobu papieru, sprawdzającej się w gorącym klimacie?
skrobi
W bardziej umiarkowanych regionach ta substancja się nie nadawała, a sam wyrób trwał długo, bo włókna oddzielano ręcznie.
Q 12Na której wyspie, obok Hiszpanii, Arabowie mieli papiernie zaopatrujące dawną Europę?
Sycylia
Początkowo Europejczycy korzystali z papieru wyprodukowanego przez Arabów.
Q 13Jak nazywano maszynę, która około 1670 roku przyspieszyła produkcję papieru?
Holender
Maszyna mieliła surowiec na pulpę za pomocą noży umieszczonych w kadzi.
Po bitwie nad którą rzeką w 751 r. Arabowie wzięli do niewoli chińskich papierników?
Q 21W której miejscowości koło Warszawy założono w 1774 r. długo działającą papiernię?
Jeziorna
Warszawskie Zakłady Papiernicze, które tam działały, nie pracują od 1999 r.
Q 22Od którego roku w historycznym młynie papierniczym w Dusznikach działa Muzeum Papiernictwa?
1968
Sam młyn papierniczy w Dusznikach powstał przed 1562 r.
Q 23Jak nazywają się urządzenia, w których rozczynia się surowiec włóknisty na papier?
hydropulpery
Surowcem może być masa pierwotna albo wtórna, czyli makulaturowa.
Q 24W jakim dokumencie państwowym w 1506 roku po raz pierwszy wydrukowano „Bogurodzicę”?
Tałas
To dzięki jeńcom umiejętność wyrobu papieru upowszechniła się na ziemiach arabskich.
Q 15Jak nazywa się system ciężkich wałów, którym wygładza się papier po wysuszeniu?
kalander
Stosuje się go przy papierach gładkich, zanim wstęga zostanie nawinięta, przewinięta i pokrojona na role.
Q 16Powyżej ilu gramów na metr kwadratowy wytwór papierowy to w Polsce zwyczajowo tektura?
315
Karton zajmuje w tym zwyczajowym podziale przedział 160–315 g/m².
Q 17Jak nazywają się duże role, na które nawija się papier w maszynie papierniczej?
tambory
Każda taka rola może ważyć nawet kilkadziesiąt ton, zależnie od szerokości maszyny.
Q 18Który drukarz i przedsiębiorca był od 1510 roku właścicielem papierni w Prądniku Czerwonym?
Jan Haller
Wydał on również traktat o obojgu Sarmacjach, bestseller na skalę europejską.
Q 19Jaką zdolność uzyskuje celulozowa zawiesina włóknista po mieleniu w młynach?
papierotwórczą
Dopiero potem, zależnie od asortymentu, do masy dodaje się wypełniacze, kleje i inne środki wspomagające.
Q 20Ponad ile papierni działało w Polsce już na początku XVII w.?
40
Wytwarzano w nich papier ze szmat lnianych i włókien roślinnych.
Statut Łaskiego
Druk ten był zasługą krakowskiego drukarza, który dwa lata później wydał pierwszą polską książkę.
Q 25Ile chińskich znaków zapisano na skrawku papieru odnalezionym w Nefrytowej Bramie?
20
Nefrytowa Brama była graniczną strażnicą jedwabnego szlaku.
Q 26Jaki papier oznacza skrót WF w klasyfikacji handlowej?
bezdrzewny
Skrót pochodzi od angielskiego określenia wood-free paper.
Q 27Koło którego miasta leży klasztor, gdzie powstały najstarsze papierowe rękopisy Europy?
Burgos
Breviarium i Missale mozarabicum przepisano przed 1036 rokiem w klasztorze Santo Domingo de Silos.
Q 28Do czego służyła w Fabriano maszyna zwana pila a magli multipli?
rozdzielania włókien tkanin
Maszyna pozwoliła zwiększyć produkcję i poprawić jakość gotowego wyrobu.
Q 29Jaki papier kryje się pod skrótem LWC w handlowej klasyfikacji papieru?
niskogramaturowy powlekany
Skrót rozwija się po angielsku jako light weight coated; odmianę o jeszcze niższej gramaturze oznacza się ULWC.
Q 30Do ilu g/m² wytwór papierowy jest papierem według Polskiej Normy PN-P-50000:1992?
225
Powyżej tej granicy norma mówi już o tekturze.