Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Amsterdam groeide van een dam in de Amstel uit tot de hoofdstad van Nederland en een van de grote handelssteden van de Gouden Eeuw. De grachtengordel staat sinds 2010 op de Werelderfgoedlijst. Deze quiz loopt door de geschiedenis van de stad, van stadsrechten en stadsbranden via Provo's en krakers tot de cijfers van nu: inwoners, bruggen, toeristen en Schiphol. Speel direct online of print de vragen uit voor een quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Uit welke taal komt de Amsterdamse bijnaam Mokum?
Jiddisch
De bijnaam werd oorspronkelijk door de Joodse inwoners aan de stad gegeven en leeft voort in het Amsterdamse dialect.
Q 02Welke zelfstandige gemeente werd in 2022 aan Amsterdam toegevoegd?
Weesp
Het inwonertal van de hele gemeente steeg daardoor in één keer tot boven de 900.000.
Q 03Naar welke stad liep in 1839 de eerste spoorweg van Nederland vanuit Amsterdam?
Haarlem
Na 1850 begon Amsterdam zich ook buiten de 17e-eeuwse Singelgracht uit te breiden.
Q 04Onder welke leus vond het Kroningsoproer van 30 april 1980 plaats?
Geen woning, geen kroning
Rond het Rokin brandden barricades en vielen zeker 400 gewonden bij gevechten tussen ME en demonstranten.
Q 05Welke beweging stak in maart 1966 een rookbom af bij het huwelijk van Beatrix en Claus?
Provobeweging
De ludieke anarchisten hielden ook happenings rond Het Lieverdje op het Spui.
Q 06Als wat werd het Amsterdamse Bos vanaf 1934 aangelegd?
Werkverschaffing
Het ruim 1.000 hectare grote bos ligt ten zuidwesten van de stad en stamt uit de crisisjaren.
Q 07Hoe heet de nachtelijke tocht door de binnenstad ter ere van het Mirakel van Amsterdam?
Stille Omgang
Jaarlijks komen in het weekend na 12 maart zo'n 5.000 bedevaartgangers naar het Spui en het Begijnhof.
Q 08Welk oproer brak in 1934 uit na de verlaging van de steunuitkeringen voor werklozen?
Jordaanoproer
Bij de onlusten vielen vijf doden; in dezelfde crisisjaren werd het Amsterdamse Bos door werklozen aangelegd.
Q 09Welke graaf verleende de bewoners van Amstelredamme op 27 oktober 1275 tolvrijheid?
Floris V
Dat document geldt als de oudste vermelding van Amsterdam.
Q 10In welk jaar werd Amsterdam de hoofdstad van Nederland?
1808
Zeven jaar later, bij de vorming van het Koninkrijk der Nederlanden, bleef de stad die status houden.
Q 11In ongeveer hoeveel 'eilanden' is de Amsterdamse binnenstad opgedeeld?
90
De stad telt ook 31 genummerde sluizen en ligt ongeveer een meter boven zeeniveau.
Q 12Hoeveel Amsterdamse Joden overleefden de bezettingstijd niet?
75.000
In totaal kostte de Tweede Wereldoorlog ongeveer 110.000 Amsterdammers het leven.
Q 13De bierhandel met welke stad was de springplank voor de Amsterdamse Oostzeehandel?
Hamburg
In de 15e eeuw was Amsterdam daardoor uitgegroeid tot de belangrijkste handelsstad van Holland.
Q 14In welke rellen mondde een grote demonstratie in 1975 uit?
Q 21Tot hoeveel inwoners was Amsterdam in 1622 gegroeid?
100.000
Rond 1570 woonden er nog minder dan 30.000 mensen; de explosieve groei kwam door een toestroom van buitenlanders.
Q 22Hoe heetten de rellen van juni 1966 waarna burgemeester en hoofdcommissaris moesten aftreden?
Telegraafrellen
De onlusten begonnen als een bouwvakkersopstand en kostten een dode en tientallen gewonden.
Q 23Hoeveel inwoners telde de gemeente Amsterdam op 1 januari 2023?
918.117
Daarmee is Amsterdam de gemeente met de meeste inwoners van Nederland; de stad ligt aan het IJ en de monding van de Amstel.
Nieuwmarktrellen
Buurtbewoners verzetten zich tegen de afbraak van de oude Jodenbuurten voor nieuwbouw boven de metrolijn.
Q 15Welk stadsdeel leed in 1943 de meeste schade door geallieerde bombardementen?
Amsterdam-Noord
Ruim 200 mensen kwamen om; de fysieke oorlogsschade bleef verder beperkt vergeleken met Rotterdam en Den Haag.
Q 16Wanneer werd de Amsterdamse grachtengordel op de Werelderfgoedlijst van UNESCO geplaatst?
1 augustus 2010
De grachtengordel ontwikkelde zich tot in de 17e eeuw rond de oudste kern bij de Dam en de Wallen.
Q 17Hoe heet de omwenteling van 1578 waarbij Amsterdam zich bij de opstand tegen Spanje aansloot?
Alteratie
Het stadsbestuur koos vooral uit handelsbelang voor de opstand; na de val van Antwerpen in 1585 stroomden Zuid-Nederlandse kooplieden toe.
Q 18Met welke plaats kreeg Amsterdam in 1825 een waterverbinding via het Noordhollandsch Kanaal?
Den Helder
Een halve eeuw later nam het Noordzeekanaal die rol over als rechtstreekse route naar zee.
Q 19In welk jaar werd Amsterdam door het Mirakel van Amsterdam een pelgrimsoord?
1345
Kort na 1300 had de plaats al stadsrechten gekregen; in de Gouden Eeuw werd het een van de belangrijkste havensteden ter wereld.
Q 20Hoeveel mensen namen op 21 november 1981 deel aan de vredesdemonstratie tegen kruisraketten?
400.000
Anders dan de krakersrellen van die jaren verliep deze massademonstratie volledig vreedzaam.
Q 24Sinds welk jaar verbindt het Noordzeekanaal de Amsterdamse haven met de sluizen bij IJmuiden?
1876
Via die sluizen heeft de haven rechtstreeks toegang tot de Noordzee.
Q 25Hoeveel jaar geleden begon de bewoning van de plek waar nu Amsterdam ligt?
4.600
Opgravingen onder Damrak en Rokin tussen 2005 en 2009 brachten gebruiksvoorwerpen en dierenbotten uit de Nieuwe Steentijd aan het licht.
Q 26Hoeveel inwoners telde Amsterdam rond 1900?
510.000
In een halve eeuw verdubbelde de bevolking: rond 1850 woonden er nog circa 250.000 mensen.
Q 27Welk percentage van de oppervlakte van Amsterdam bestaat uit groenvoorzieningen?
12%
De stad telt circa 400.000 bomen; het Vondelpark en het Oosterpark zijn de bekendste parken.
Q 28Van welke Hollandse graaf kreeg Amsterdam in 1342 een nieuw stadsrecht?
Willem IV
Spoedig daarna volgde een tol op bier, de handel die Amsterdam op de kaart zette.
Q 29Welke burgemeester heide in 1966 de eerste paal in de polder Bijlmermeer?
Ivo Samkalden
Het ging om de start van 5.000 woningen; de honingraatflats maakten decennia later plaats voor vernieuwing.
Q 30Hoeveel genummerde bruggen en viaducten telt de gemeente Amsterdam?
1.943
Daarvan liggen er 252 in de binnenstad, en 902 dragen een naam.