Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Bethlehem is een van de bekendste stadsnamen ter wereld, maar wat weet je echt over deze stad op de Westelijke Jordaanoever? Volgens de christelijke traditie werd Jezus hier geboren. Deze quiz gaat over de Bijbelse verhalen, de eeuwenoude Geboortekerk met haar grotten en mozaïeken, en de recente geschiedenis van de stad. Van makkelijke kerstkennis tot vragen voor echte kenners: speel direct of print de vragen uit voor een quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke Bijbelse koning zou volgens het boek 1 Samuel uit Bethlehem afkomstig zijn?
David
Hij zou rond 1040 v.Chr. in de stad zijn geboren en rond 970 v.Chr. zijn gestorven, althans volgens de Hebreeuwse Bijbel.
Q 02Wat betekent de Hebreeuwse naam Beit Lechem, waar Bethlehem van komt, letterlijk?
Broodhuis
De naam verwijst waarschijnlijk naar de vruchtbare grond rond deze oude Kanaänitische plaats.
Q 03Naar welk land moest Jozef volgens de engel in zijn droom met Maria en Jezus vluchten?
Egypte
Tot die opdracht zou het gezin zich in Bethlehem hebben schuilgehouden voor de kindermoord die Herodes de Grote had bevolen.
Q 04Tijdens welk conflict veroverde Israël in 1967 de Westelijke Jordaanoever, met Bethlehem?
Zesdaagse Oorlog
Na 1967 begon Israël met de bouw van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, ook op land tussen Jeruzalem en Bethlehem.
Q 05Welke twee evangelisten noemen Bethlehem als de geboorteplaats van Jezus?
Matteüs en Lucas
Historisch-kritische onderzoekers zien het geboorteverhaal vooral als een manier om een oude profetie over een heerser uit deze stad te laten uitkomen.
Q 06Welke akkoorden bepaalden dat Israël de controle over Bethlehem zou overdragen?
Oslo-akkoorden
De overdracht aan de Palestijnse Autoriteit had binnen vijf jaar moeten plaatsvinden, maar het Israëlische leger behoudt zich het recht voor de stad binnen te gaan.
Q 07Welke keizer liet de eerste kerk bouwen boven de grot waar Jezus geboren zou zijn?
Constantijn de Grote
Die eerste basiliek was in 334 klaar en stond op de plek van de huidige Geboortekerk, aan het centrale plein van de stad.
Q 08Op welk plein in Bethlehem vierde paus Franciscus op 25 mei 2014 een openluchtmis?
Kribbeplein
Onderweg stopte hij bij de Israëlische muur in de stad, waar hij enige momenten in stilte bad.
Q 09Tijdens welke opstand vluchtten Palestijnse strijders in 2002 de Geboortekerk in?
Tweede Intifada
De strijders kregen er kerkasiel van de kloosterlingen die als beheerders van meerdere christelijke heilige plaatsen zijn aangesteld.
Q 10Naar welke deugd is de lage toegangsdeur van de Geboortekerk in Bethlehem genoemd?
Nederigheid
De deur ligt aan de westkant, waar bezoekers via de narthex, het portaal, de kerk binnenkomen.
Q 11Hoeveel meter hoog is de Westoeverbarrière die Bethlehem bijna geheel omsingelt?
Acht
De muur beperkt de bewegingsvrijheid sterk: inwoners kunnen de stad alleen in en uit via checkpoints met zware metalen poorten.
Q 12Met welke Nederlandse stad heeft Bethlehem sinds 17 april 2000 een stedenband?
Den Haag
Andere zustersteden zijn onder meer Athene, Barcelona, Florence, Keulen en Lourdes.
Q 13Welke plaats geldt voor historici als de waarschijnlijkste geboorteplaats van Jezus?
Nazareth
Van de historische Jezus wordt aangenomen dat hij rond 5 v.Chr. werd geboren, dus enkele jaren vóór het begin van de christelijke jaartelling.
Q 21Welk Bijbelboek noemt Bethlehem de geboorteplaats van een toekomstige heerser?
Micha
De passage staat in hoofdstuk 5, vers 1, en werd later gelezen als voorspelling dat het oude koningshuis zou worden hernieuwd.
Q 22Welk voorwerp vonden archeologen op 23 mei 2012 dat de hoge ouderdom van Bethlehem bewijst?
Zegel
De vondst toont aan dat de stad al honderden jaren voor de geboorte van Jezus bestond.
Q 23Onder welke naam komt Bethlehem voor in Genesis 35:19?
Efrat
Een Israëlische nederzetting ten zuidwesten van de stad draagt tegenwoordig dezelfde naam.
Q 24Voor welke god liet keizer Hadrianus in 135 een heiligdom bouwen op de geboorteplek van Jezus?
Q 14Welke kerkvader zou in een grot in Bethlehem aan de Vulgaat hebben gewerkt?
Hiëronymus
Bethlehem telt meer grotten met een verhaal: onder de Geboortekerk ligt de grot waar Jezus volgens de traditie ter wereld kwam.
Q 15Welke paus riep christenen in 2009 op om in het Heilige Land te blijven?
Benedictus XVI
Hij deed de oproep tijdens zijn laatste bezoek aan Israël en de Palestijnse gebieden; in datzelfde jaar deed ook de groep Kairos Palestina een oproep vanuit Bethlehem.
Q 16Wie legde bij wet vast dat Bethlehem sinds 1997 een christelijke burgemeester heeft?
Yasser Arafat
De eerste burgemeester onder die regel was Hanna Nasser, die de stad van 1997 tot 2005 bestuurde.
Q 17Welke kloosterorde beheert de Kapel van de Melkgrot in Bethlehem?
Franciscanen
Het beheer loopt via de Custodie van het Heilig Land, het hoogste regionale gezag van de minderbroeders; de kapel zelf dateert uit 1872.
Q 18Welke keizerin-moeder gaf samen met haar zoon opdracht tot de bouw van de Geboortekerk?
Helena
De opdracht volgde op het Eerste Concilie van Nicea in 325; de vloer van die eerste kerk, vol mozaïeken, ligt nog onder de huidige.
Q 19Hoeveel punten heeft de zilveren ster op de geboorteplek van Jezus in de Geboortekerk?
14
De ster ligt in een ondergrondse grot; erboven staat een altaar naar Armeens-apostolisch ontwerp.
Q 20Welke keizer gaf in 565 opdracht tot de bouw van de huidige Geboortekerk in Bethlehem?
Justinianus I
Zijn 6e-eeuwse basilica wordt nu beheerd door het Grieks-orthodox patriarchaat van Jeruzalem.
Adonis
Met het heiligdom wilde de keizer de Jezusverering tegengaan: al in de tweede eeuw was in Bethlehem een plek bekend waar Jezus geboren zou zijn.
Q 25Bij welke buurgemeente van Bethlehem liggen de zogeheten Herdersvelden?
Beit Sahur
Net als de Geboortekerk zijn de velden een pelgrimsplaats voor christenen; de gemeente zelf is aan de stad vastgegroeid.
Q 26Wie werd in oktober 2012 de eerste vrouwelijke burgemeester van Bethlehem?
Vera Baboun
Ze was professor en bezocht in februari 2015 met collega's uit de regio het Vaticaan om hulp te vragen voor de christenen; in 2017 volgde Anton Salman haar op.
Q 27In welk jaar werd de Omar-moskee in Bethlehem gebouwd?
1860
De moskee staat op de plek waar Omar ibn al-Chattab in 638 bad tijdens zijn bezoek aan de stad; in 1954 werd ze gerenoveerd.
Q 28In welk jaar kreeg de Westelijke Jordaanoever met Bethlehem University een eerste universiteit?
1973
De instelling is katholiek, maar staat open voor alle religies en onderhoudt goede banden met universiteiten in het Verenigd Koninkrijk.
Q 29Hoeveel meter boven zeeniveau ligt Bethlehem?
765
Daarmee ligt de stad 30 meter hoger dan Jeruzalem, dat ongeveer 10 kilometer noordelijker ligt.
Q 30Bij een opstand van welke bevolkingsgroep ging de eerste Geboortekerk in 529 in vlammen op?
Samaritanen
Enkele decennia later verrees op dezelfde plek in Bethlehem het kerkgebouw dat er nu nog staat.