Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De evenaar is de denkbeeldige lijn midden tussen de twee polen, die de Aarde in een noordelijk en een zuidelijk halfrond verdeelt. Hij dient als nullijn voor de geografische breedte. Deze quiz gaat over de lengte van de evenaar, de stand van de zon, de landen en wateren die hij doorsnijdt en de expeditie die zijn ligging bepaalde. Ook de zeemanstraditie rond de eerste oversteek komt aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk Zuid-Amerikaans land is naar de evenaar genoemd?
Ecuador
De lijn doorsnijdt er zowel het vasteland als een eilandengroep voor de kust.
Q 02Wat is rond de evenaar het hele jaar vrijwel even lang?
Dag en nacht
De zon beschrijft er, net als de sterren, een halve cirkel aan de hemel.
Q 03Op hoeveel graden breedte liggen de geografische polen van de Aarde?
90°
De evenaar zelf ligt op nul graden noorder- en zuiderbreedte.
Q 04Als welke Romeinse god is iemand vaak verkleed bij de doop van zeelieden op de evenaar?
Neptunus
De dopeling wordt eerst ingesmeerd met allerhande smurrie en daarna gereinigd.
Q 05Van welk Aziatisch land doorsnijdt de evenaar verschillende grote en kleine eilanden?
Indonesië
Verder naar het oosten loopt de lijn door de exclusieve economische zone van Papoea-Nieuw-Guinea.
Q 06Voor welke coördinaat van een positie dient de evenaar als nullijn?
Geografische breedte
De lijn zelf ligt op nul graden; de waarde loopt op tot aan de beide polen.
Q 07Welke andere naam heeft de evenaar, naast equator?
Evennachtslijn
Het is de parallel die op het aardoppervlak precies midden tussen de twee polen ligt.
Q 08Wat moet een zeeman traditioneel ondergaan als hij voor het eerst de evenaar over gaat?
Ontgroening
Het gebruik staat ook bekend als de doop op de evenaar.
Q 09In de delta van welke rivier doorsnijdt de evenaar eilanden van Brazilië?
Amazone
In dit land loopt de lijn ook over het vasteland en door de zone rond de Sint-Pieter-en-Sint-Paulusrotsen.
Q 10Hoe heet het moment waarop de zon op de evenaar precies in het zenit staat?
Equinox
Dat gebeurt tweemaal per jaar; de zon staat dan precies recht boven de grond.
Q 11Welke ster is ten zuiden van de evenaar niet te zien?
Poolster
In noordelijke gebieden staat deze ster vrijwel stil, doordat de aardas erdoorheen wijst.
Q 12Wat voor soort cirkel op de aardbol is de evenaar?
Grootcirkel
Zo'n cirkel deelt een bol in twee gelijke helften: hier het noordelijk en het zuidelijk halfrond.
Q 13Welke lijnen op de aardbol staan allemaal loodrecht op de evenaar?
Meridianen
De evenaar zelf is een parallel: de breedtecirkel midden tussen de twee polen.
Q 14In welk meer doorsnijdt de evenaar eilanden van Oeganda?
Q 21Uit de tijd van de ontdekkingsreizen van welk volk stamt de doop bij de evenaar?
Portugezen
Met de doop wilden zij hun moed en geloof versterken bij het overschrijden van de gevreesde lijn.
Q 22Van welke Aziatische eilandstaat doorsnijdt de evenaar alleen de territoriale wateren?
Malediven
Over land komt de lijn bij deze eilanden dus nergens.
Q 23Hoe lang is de evenaar volgens de referentie-ellipsoïde GRS80, afgerond op hele kilometers?
40.075 km
De officiële waarde is in meters opgegeven, tot op een fractie van een millimeter nauwkeurig.
Wat voor soort rite is de doop bij de evenaar, die geen doop in religieuze zin is?
Victoriameer
Ook het vasteland van dit land ligt op de lijn, net als dat van Kenia.
Q 15Wie ondergaan naast bemanningsleden de doop bij de evenaar op hun eerste oversteek?
Passagiers
Het gebruik komt wereldwijd voor onder zeelieden.
Q 16Welke eigenschap van het zonlicht is op de evenaar gemiddeld het grootst?
Zonkracht
Tweemaal per jaar staat de zon er zelfs precies recht boven de grond.
Q 17Welk monument vereeuwigt een meetfout van enkele honderden meters in de ligging van de evenaar?
Mitad del Mundo
De fout stamt van de 18e-eeuwse Franse expeditie die de ligging van de lijn bepaalde; de overheid van het land legde haar in het monument vast.
Q 18Welk document krijgt een dopeling vaak na de doop bij de evenaar op zee?
Oorkonde
Hij krijgt daarnaast een bijnaam die met de zee of het weer te maken heeft.
Q 19Welk land ligt met zijn noordelijkste punt maar vier km ten zuiden van de evenaar?
Peru
Het land hoort daardoor net niet bij de landen die door de lijn worden doorsneden.
Q 20Hoe snel beweegt een punt op de evenaar ongeveer door de draaiing van de aarde?
1670 km/u
Nergens is die snelheid groter; op de pool is ze gelijk aan nul.
Initiatierite
Het woord doop is hier dus niet letterlijk bedoeld; zeelieden voeren het ritueel wereldwijd uit.
Q 25Wie leidde de Franse expeditie die in de 18e eeuw de ligging van de evenaar bepaalde?
Charles Marie de La Condamine
De expeditie moest ook uitsluitsel geven over de precieze vorm van de Aarde.
Q 26Door welk eiland van de Galapagoseilanden loopt de evenaar?
Isabela
In hetzelfde land loopt de lijn ook over het vasteland.
Q 27Bij welk land horen de Gilberteilanden, waar de evenaar door de territoriale wateren loopt?
Kiribati
Bij de Phoenixeilanden en de Line-eilanden van dit land gaat het om de exclusieve economische zone.
Q 28Van welk land doorsnijdt de evenaar de territoriale wateren rond het eiland Baker?
Verenigde Staten
Rond het eiland Jarvis van hetzelfde land gaat het om de exclusieve economische zone.
Q 29Rond welk eiland van Equatoriaal-Guinea doorsnijdt de evenaar de exclusieve economische zone?
Annobón
Bij dit land loopt de lijn alleen door een zone op zee en nergens over land.
Q 30Over welk eilandje van Sao Tomé en Principe loopt de evenaar?
Ilhéu das Rolas
Het volgende land op de lijn in oostelijke richting is Gabon.